مسجد جامع ساوه(انگلیسی )

در حال بارگذاری ...ویدیو

11 آذر 1395

مسجد جامع ساوه از اولین مسجدهایی است که در ایران و در شهر ساوه ساخته شده و طی دوره‌های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده‌است. به طوریکه نوسازی‌های انجام‌شده موجب شده است که اثری از بنای اولیه مسجد در روزگار کنونی باقی نماند. این مسجد تماماً از خشت و گل ساخته‌است و در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد این مسجد مشتمل بر یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب‌هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است. خصوصیت این بنای تاریخی-مذهبی آن است که نمودهایی از سه مقطع تاریخی (قبل از اسلام، قرون اولیه اسلام و دوران صفوی) در آن دیده می‌شودآثار و بقایای موجود بیانگر این مطلب است که در مکان مسجد فعلی در دوران ایران باستان، آتشکده بوده و در دوره اسلامی تبدیل به مسجد شده است در دو گوشه ضلع جنوبی مسجد، ساختمانی است خشتی و گلی به شکل علامت بعلاوه، (متقاطع) که از وجود آتشکده در روزگار پیش از اسلام حکایت دارد. تا به حال به‌طور دقیق تاریخ بنای مسجد جامع ساوه تعیین نشده است، اما قدیمی‌ترین شیء که در این مجموعه پیدا شده، کتیبه‌هایی است که در سده ۴ هجری قمری نوشته شده‌اند؛ بنابراین این مسجد حداقل ۱۰۰۰ سال قدمت دارد. مسجد جامع ساوه در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده؛ گنبدخانه مسجد که یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های آن است، در سده‌های چهارم و پنجم در ضلع جنوبی بنا شده، مناره مسجد متعلق به سده ششم است و ایوان غربی در سده هشتم ساخته شده‌است. این مسجد مانند شهر ساوه در زمان حمله مغول آسیب‌های بسیاری دیده‌است مسجد جامع ساوه از اولین مسجد هایی است که در ایران ساخته شده و طی سال ها دوره های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده است. هزار و دویست - سیصد سال پیش چند تا اوستا بنای ساوجی دور هم جمع شدند، طرح یک مسجد کوچک و جمع وجور را کشیدند، آستین هایشان را بالا زدند و با کنار هم گذاشتن خشت های گلی آفتاب خورده، چند تا شبستان را دور تا دور یک حیاط مستطیل شکل بنا کردند. باستان شناسان مدعی اند این مسجد یکی از اولین مسجدهای ساخته شده در ایران است؛ هرچند مسجد کهنسال در طول قرن های بعد آن قدر تغییر کرد که دیگر چیزی از آن مسجد اولیه باقی نمانده. حالا دور تا دور حیاط مستطیل - مربع شکل مسجد جامع شهر ساوه را یک گنبد زیبا، چندین شبستان، ایوان هایی بلند و مناری رشید گرفته است. این مسجد زیبا آن قدر تزئینات جور واجور معماری روی طاق ها و دیوارهایش دارد که می توان به عنوان یک موزه به دیدنش رفت. تا به حال به طور دقیق سن و سال مسجد جامع ساوه تعیین نشده، اما قدیمی ترین چیزی که توی این مجموعه پیدا شده، کتیبه هایی است که در قرن چهارم نوشته شده اند. پس این مسجد لااقل هزار سالی عمر دارد. با کاوش هایی که طی چند سال گذشته انجام شده و با کشف توده های گلی و آواری که به دست آمده، کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که در محل کنونی مسجد جامع، مسجدی قدیمی تر وجود داشته که قسمتی از مصالح مسجد امروزی از همان مسجد اولیه تامین شده. روبه روی گنبدخانه که بشود ضلع شمالی مسجد، دیوار خرابه های خشتی وجود دارد که احتمالا زمانی دیوار حجره های درس و بحث طلبه های علوم دینی بوده و حالا محتاج سایبان های بالای سرشان هستند تا از گزند باد و باران در امان بمانند. این مسجد مشتمل بر یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است. این بنا دارای شبستان ها و دهلیزهای زیبای آجری است که هر چشمه به عرض ۵/۳ و طول ۲۰ متر می باشد و از آثار قرن ششم و عصر سلجوقیان به شمار می رود. محراب آن دارای کتیبه های متعدد عمودی و افقی است که سه جانب آن را فرا گرفته و روی آن به خط ثلث و کوفی و سوره هایی از قرآن مجید (سوره قدر، اخلاص، جمعه) گچبری شده و در ضلع غربی میان شبستان های این بنا، ایوان باشکوه و رفیعی قرار دارد و در هر جانب این ایوان، حجره ای با درگاه تنگ و کوتاه نمودار است. گنبد مسجد به قطر ۱۴ و ارتفاع ۱۷ متر که ساق یا گردنه گنبد ۴ متر ارتفاع دارد و آراسته به کاشی های معقر می باشد. در گوشه شمال شرقی و بیرون از مسجد، مناره ای رفیع و آجری مربوط به دوره سلجوقی واقع شده است. قسمت پایین این مناره ساده و قسمتهای بالایی آن با نقوش آجری مزین شده و بر اساس شواهد و قراین، به مرور زمان قسمتی از آن تخریب یا ریزش کرده است و ارتفاع فعلی آن ۱۴ متر و با قطر ۵/۳ متر می باشد. راه پله ای مارپیچ که به نقوش متنوع و برجسته مزین شده نیز در داخل آن وجود دارد مسجد جامع ساوه در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده؛ گنبدخانه مسجد که از قدیمی ترین بخش های آن است، قرن چهارم و پنجم در ضلع جنوبی بنا شده، مناره مسجد متعلق به قرن ششم است، ایوان غربی در قرن هشتم و بعد از غارتگری های مغول ساخته شده و حتی قاجاری ها هم دستی بر سر و روی مسجد کشیده اند. مسجد جامع ساوه از اولین مسجد هایی است که در ایران ساخته شده و طی سال ها دوره های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده است. هزار و دویست - سیصد سال پیش چند تا اوستا بنای ساوجی دور هم جمع شدند، طرح یک مسجد کوچک و جمع وجور را کشیدند، آستین هایشان را بالا زدند و با کنار هم گذاشتن خشت های گلی آفتاب خورده، چند تا شبستان را دور تا دور یک حیاط مستطیل شکل بنا کردند. باستان شناسان مدعی اند این مسجد یکی از اولین مسجدهای ساخته شده در ایران است؛ هرچند مسجد کهنسال در طول قرن های بعد آن قدر تغییر کرد که دیگر چیزی از آن مسجد اولیه باقی نمانده. حالا دور تا دور حیاط مستطیل - مربع شکل مسجد جامع شهر ساوه را یک گنبد زیبا، چندین شبستان، ایوان هایی بلند و مناری رشید گرفته است. این مسجد زیبا آن قدر تزئینات جور واجور معماری روی طاق ها و دیوارهایش دارد که می توان به عنوان یک موزه به دیدنش رفت. تا به حال به طور دقیق سن و سال مسجد جامع ساوه تعیین نشده، اما قدیمی ترین چیزی که توی این مجموعه پیدا شده، کتیبه هایی است که در قرن چهارم نوشته شده اند. پس این مسجد لااقل هزار سالی عمر دارد. با کاوش هایی که طی چند سال گذشته انجام شده و با کشف توده های گلی و آواری که به دست آمده، کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که در محل کنونی مسجد جامع، مسجدی قدیمی تر وجود داشته که قسمتی از مصالح مسجد امروزی از همان مسجد اولیه تامین شده. روبه روی گنبدخانه که بشود ضلع شمالی مسجد، دیوار خرابه های خشتی وجود دارد که احتمالا زمانی دیوار حجره های درس و بحث طلبه های علوم دینی بوده و حالا محتاج سایبان های بالای سرشان هستند تا از گزند باد و باران در امان بمانند. مسجد جامع ساوه در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده؛ گنبدخانه مسجد که از قدیمی ترین بخش های آن است، قرن چهارم و پنجم در ضلع جنوبی بنا شده، مناره مسجد متعلق به قرن ششم است، ایوان غربی در قرن هشتم و بعد از غارتگری های مغول ساخته شده و حتی قاجاری ها هم دستی بر سر و روی مسجد کشیده اند. به تمام آن چیزهایی که در عکس ها می بینید، اضافه کنید یک کتابخانه بزرگ با قفسه های پر از کتاب های دستنویس را که نقلش در کتاب «آثار البلاد و اخبار العباد» آمده. این مجموعه که به وزیر ابی طاهر خاتون منسوب است، محل نگهداری اشیای باارزشی از جمله اسطرلاب، گوی و کتاب های خطی بوده. تمام این مجموعه را سپاهیان مغول مثل خیلی از گنجینه های دیگر سرزمین ما به آتش کشیدند. ایوان پیرغربی که حالا دیگر به کمک تیرهای چوبی و داربست های فلزی سر پا ایستاده، عضو نسبتا جدیدتر ضلع غربی مسجد است. سال ها پس از ساخته شدن ردیف طاق های نه چندان بلند، در ابتدای قرن هشتم، ۳طاق از وسط این مجموعه را خراب کرده و این ایوان را آن قدر استادانه بین طاق ها بنا می کنند که عمرا کسی بتواند حدس بزند این ایوان از الحاقات بعدی است. طاق های کناری هم که آن قدرها عرضی ندارند، سال های سال محل اعتکاف مؤمنان و اقامت کسانی بوده که خسته و کوفته از گرد راه می رسیدند و می خواستند شبی را در ساوه سر کنند. ورودی مسجد حالا همین در چوبی و شیشه های رنگی اش است اما در قرن هفتم که این مسجد آن قدرها هم تاریخی نبود، در ورودی و مجموعه سردر، درست روبه روی گنبدخانه قرار داشته و ساوجی ها برای پا گذاشتن به صحن مسجد باید از یک طاق رفیع و ۲مناره در دو طرفش، می گذشتند. اگر داستان ما درباره مجموعه ورودی درست از آب در بیاید، ۲مناره مسجد جامع ساوه، قدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود. شاید باور کردن اینکه سنگینی گنبد بزرگ، ایوان ها و طاق های این مسجد را خشت های گلی تحمل می کنند، سخت باشد. زائده هایی که پشت دیوارها می بینید، پشت بند هستند و دارند دیوارها را در تحمل بار سنگین شان همراهی می کنند. مفصل ترین تزئینات مسجد جامع روی محراب هایش اجرا شده؛ ۲محراب یک تکه از کاشی متعلق به عصر تیموری در حجره های دو طرف گنبد خانه کار گذاشته شده و این یکی که در حال حاضر محراب اصلی مسجد جامع است، روی دیوار گنبد خانه قرار گرفته. تزئینات گچی با این ظرافت و مزین به اسم امیرالمؤمنین، فقط از دست معماران چیره دست و شیعه مذهب صفوی برمی آمد. این مناره که زمانی برای خود جفتی داشته و عالمی، حالا سال های سال است که تک و تنها بیرون محوطه مسجد ایستاده و زیبایی اش را به رخ می کشد. تزئینات آجری منار هیچ رنگ و لعابی ندارند اما متنوع و زیبا به نظر می رسند. در واقع این معمارهای خبره عهد سلجوقی بودند که با کمی پس و پیش کردن آجرها، نقش و نگار و حجم و تحرک ایجاد کرده اند. بازی نور و سایه از ساعتی به ساعتی دیگر، باعث می شود تزئینات منار مسجد جامع ساوه اصلا ساده و یکدست به نظر نرسند. فقط خدا می داند که زیر این تزئینات زیبای گچی چه چیزی ممکن است پیدا بشود. مرمت گرها و سازندگان بعدی مسجد، هیچ چیز را خراب نکرده اند، کتیبه ها و تزئینات اولیه مسجد را زیر لایه های گچ نگه داشته اند و روی آن هنر خود را به نمایش گذاشته اند. بهترین تزئینات هر دوره را می توانید روی گنبد، ایوان، محراب و در و دیوارهای مسجد ببینید. یک کتابخانه بزرگ با قفسه های پر از کتاب های دستنویس را که نقلش در کتاب «آثار البلاد و اخبار العباد» آمده. این مجموعه که به وزیر ابی طاهر خاتون منسوب است، محل نگهداری اشیای باارزشی از جمله اسطرلاب، گوی و کتاب های خطی بوده. تمام این مجموعه را سپاهیان مغول مثل خیلی از گنجینه های دیگر سرزمین ما به آتش کشیدند. ایوان پیرغربی که حالا دیگر به کمک تیرهای چوبی و داربست های فلزی سر پا ایستاده، عضو نسبتا جدیدتر ضلع غربی مسجد است. سال ها پس از ساخته شدن ردیف طاق های نه چندان بلند، در ابتدای قرن هشتم، ۳طاق از وسط این مجموعه را خراب کرده و این ایوان را آن قدر استادانه بین طاق ها بنا می کنند که عمرا کسی بتواند حدس بزند این ایوان از الحاقات بعدی است. طاق های کناری هم که آن قدرها عرضی ندارند، سال های سال محل اعتکاف مؤمنان و اقامت کسانی بوده که خسته و کوفته از گرد راه می رسیدند و می خواستند شبی را در ساوه سر کنند. ورودی مسجد حالا همین در چوبی و شیشه های رنگی اش است اما در قرن هفتم که این مسجد آن قدرها هم تاریخی نبود، در ورودی و مجموعه سردر، درست روبه روی گنبدخانه قرار داشته و ساوجی ها برای پا گذاشتن به صحن مسجد باید از یک طاق رفیع و ۲مناره در دو طرفش، می گذشتند. اگر داستان ما درباره مجموعه ورودی درست از آب در بیاید، ۲مناره مسجد جامع ساوه، قدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود. شاید باور کردن اینکه سنگینی گنبد بزرگ، ایوان ها و طاق های این مسجد را خشت های گلی تحمل می کنند، سخت باشد. زائده هایی که پشت دیوارها می بینید، پشت بند هستند و دارند دیوارها را در تحمل بار سنگین شان همراهی می کنند. مفصل ترین تزئینات مسجد جامع روی محراب هایش اجرا شده؛ ۲محراب یک تکه از کاشی متعلق به عصر تیموری در حجره های دو طرف گنبد خانه کار گذاشته شده و این یکی که در حال حاضر محراب اصلی مسجد جامع است، روی دیوار گنبد خانه قرار گرفته. تزئینات گچی با این ظرافت و مزین به اسم امیرالمؤمنین، فقط از دست معماران چیره دست و شیعه مذهب صفوی برمی آمد. این مناره که زمانی برای خود جفتی داشته و عالمی، حالا سال های سال است که تک و تنها بیرون محوطه مسجد ایستاده و زیبایی اش را به رخ می کشد. تزئینات آجری منار هیچ رنگ و لعابی ندارند اما متنوع و زیبا به نظر می رسند. در واقع این معمارهای خبره عهد سلجوقی بودند که با کمی پس و پیش کردن آجرها، نقش و نگار و حجم و تحرک ایجاد کرده اند. بازی نور و سایه از ساعتی به ساعتی دیگر، باعث می شود تزئینات منار مسجد جامع ساوه اصلا ساده و یکدست به نظر نرسند. فقط خدا می داند که زیر این تزئینات زیبای گچی چه چیزی ممکن است پیدا بشود. مرمت گرها و سازندگان بعدی مسجد، هیچ چیز را خراب نکرده اند، کتیبه ها و تزئینات اولیه مسجد را زیر لایه های گچ نگه داشته اند و روی آن هنر خود را به نمایش گذاشته اند. بهترین تزئینات هر دوره را می توانید روی گنبد، ایوان، محراب و در و دیوارهای مسجد ببینید




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

امامزاده پیر مامه(ع) ملکشاهی
امامزاده پیر مامه(ع) ملکشاهی
مدت ويدئو : 02:53
بازدید : 3629
مسجد جامع زوزن
مسجد جامع زوزن
مدت ويدئو : 05:28
بازدید : 1937
مسجد خسروآباد
مسجد خسروآباد
مدت ويدئو : 03:55
بازدید : 253
هارون ولایت
هارون ولایت
مدت ويدئو : 05:37
بازدید : 702
همه ...
آرامگاه امامزاده محمد محروق
آرامگاه امامزاده محمد محروق
مدت پادکست : 1:26
بازدید : 462
آرامگاه بابا لقمان
آرامگاه بابا لقمان
مدت پادکست : 2:52
بازدید : 580
امامزاده احمد
امامزاده احمد
مدت پادکست : 4:30
بازدید : 906
مسجد نصیرالملک
مسجد نصیرالملک
مدت پادکست : 4:01
بازدید : 2187
مسجد جامع سنندج
مسجد جامع سنندج
مدت پادکست : 4:51
بازدید : 1246
همه ...
بقعه امامزاده سید نصرالله یزد
بقعه امامزاده سید نصرالله یزد
تعداد تصوير : 20
بازدید : 585
سفری به مسجد جامع یزد
سفری به مسجد جامع یزد
تعداد تصوير : 4
بازدید : 1034
امامزاده هلال ابن علی (ع)
امامزاده هلال ابن علی (ع)
تعداد تصوير : 20
بازدید : 703
امامزاده ابراهیم و امامزاد اسحق شفت
امامزاده ابراهیم و امامزاد اسحق شفت
تعداد تصوير : 9
بازدید : 3322
مهدیه مسجد صاحب الزمان کرمان
مهدیه مسجد صاحب الزمان کرمان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 3977
همه ...