کاوش ها در شهر تاریخی ماداکتو

در حال بارگذاری ...ویدیو

01 خرداد 1395

کاوش ها در شهر تاریخی ماداکتو شهرستان دره شهر به دلیل این که در کنار کبیرکوه و در کنار خرابه های شهر باستانی ماداکتو و رود خروشان سیمره واقع شده است به قطب گردشگری ایلام شهرت یافته این شهرستان هم چنین با دارا بودن استعداد کشاورزی و وجود آب‌فراوان و مراتع و جنگل های انبوه،‌ دارای آثار دیدنی تاریخی و طبیعی بی شماری است. به گزارش خبرنگار مهر، نام دره شهر شاید از رود سیمره گرفته شده باشد که این رود تا قبل از ورود ایلام "گاماسب" نام دارد و هنگام ورود به ایلام سیمره نامیده می شود. آورده اند که چون دره شهر در کنار رود سیمره در دره ای از دره های کبیر کوه قرار گرفته، دره شهر نام یافته است. شهر تاریخی و باستانی دره شهر در ادوار مختلف بارها ویران و آباد شده است. از جمله عوامل ویرانی آن تاخت و تاز سپاهیان آشور و عربها بوده است. بنا بر نظری، دره شهر محل شهر باستانی ‹‹ماداکتو›› پایتخت عیلامی است. عیلامیان که در دوره عهد باستان فرمانروای کوه های لرستان بودند؛‌ دره رودخانه و راه بزرگ ارتباطی منطقه و مرز شمالی را متصرف شدند و اماکن مستحکمی تاسیس کردند که ماداکتو پایتخت دوم آنان از آن جمله است. ظاهرا دره شهر اولین شهر عیلامی بوده است که در حمله آشور بانی پال ویران و مردم آن قتل عام شده اند. در دره سیمره بقایای خرابه های عهد ساسانی به جامانده اند. ظاهرا این منطقه در دوره اعتلای هخامنشیان هنوز هم ویران بوده یا اهمیت گذشته را نداشته است، اما عهد اشکانیان دوره تجدید حیات آن بوده و در دوره ساسانی نیز مجددا رونق یافته و آباد شده است. در خرابه های دره شهر که بازمانده یک شهر از زمان ساسانیان است، آثار چهار راه ها، کوچه ها و معابر با نظم ویژه ای که در شهر سازی آن دوره معمول بود، باقی مانده است. سکه هایی که در خرابه های دره شهر پیدا شده اند به خسرو سوم و جانشیان او تعلق دارند. گفته می شد که دره شهر در هنگام آبادانی متجاوز از پنج هزار خانه داشته است. در میان خرابه های آن اثری از ساختمانی که شاید روزی مسجد و یا عبادتگاه دوره اسلامی بوده باشد، یافت نشده است. در حال حاضر شهر دره شهر که در دامنه کبیر کوه و در کنار خرابه های شهر باستانی دوره ساسانی و رودخانه خروشان سیمره قرار دارد، با استعداد کشاورزی وافر، ‌منابع آب غنی، مراتع سبز و جنگل های انبوه یکی از شهرهای باستانی و مهم استان ایلام محسوب می شود. برخی بر این باورند که دره شهر را خسرو پرویز پادشاه ساسانی ساخته است. گفته می شود اسکندر مقدونی هنگامی که از شوش عازم شعر کلنی بوده از دره شهر عبور کرده است . پس از حمله اعراب سیمره یا دره شهر حاکم نشین شد و تا سده چهارم هجری قمری، آباد و پرنعمت بوده است ابودلف در سفر نامه خود می نویسد: سیمره نیز شهر زیبایی است که در آن درختان خرما و زیتون و گردو و در طرف دیگر برف و کوهستان با هم دیده می شوند. یاقوت حموی نیزدر باره دره شهر می نویسد: شهری است در نواحی جبل به سوی خوزستان و آن را مهرجانقذق خوانند و آن آبادان و دارای میوه ها و آب است. دره شهر از گذشته های دور پایتخت تابستانی ایلامی ها بوده است و اوج رونق آن در دوره ساسانیان بوده که ییلاق امرا و بزرگان بوده است. این شهر در آبرفت های سیمره و در کنار ویرانه های شهر تاریخی سیمره و در دو سوی مسیر رودخانه دره شهر، جایی که تپه ماهورهای دامنه شمالی کبیر کوه خاتمه می یابد، قرار دارد. در شهرستان دره شهر به دلیل این که از مناطق لرنشین ایلام هستند آهنگ ها و ترانه و موسیقی لری رواج دارد که درانواع بزمی و رزمی و حماسی و ...اجرا می شوند. مانند نوعی ترانه به نام سایرخونی که آهنگی سوزناک است و با لهجه لری خوانده می شود. برای اجرای آن از کمانچه استفاده می شود. اطراف دره شهر را مزارع آبی و دیمی با خاک حاصل خیز فرار گرفته است. مزارع کشاورزی دره شهر به وسیله آب رود خانه های سیمره، سیکان و چشمه سار های کوچک دیگر آبیاری می شود و حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق کمبود آب را تامین می کند. در مزارع روستاهای دره شهر ضمن کاشت برنج، گندم، جو و محصولات صیفی نیز به دست می آید. از مهم ترین محصولات جالیزی دره شهر خیار است که بسیار معروف است. این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و بدره است. شهر دره شهر بیش تر به زبان لری و کردی صحبت می کنند ولی زبان مردم بخش بدره کردی است. اهمیت تاریخی دره شهر به حدی است که مورخان و تاریخی نگاران آن را به نام اولین شهر تاریخی دوره ساسانی نامیده اند. مکان های دیدنی و تاریخی مهم ترین مراکز دیدنی و زیارتگاهی دره شهر عبارتند از، آثار خرابه های شهر سیمره معروف به ماداکتو و آثار قصر ها و بازار های تاریخی، آسیاب آبی و قلعه شیخ ماخو (شیخ محمد خان) در روستای شیخ مکان، تنگ زیبا و تاریخی ، طبیعی بهرام چوبینه در مسیر دره شهر به پل دختر، تپه باستانی تیغن در کنار دره شهر، آثار قلاع تاریخی درمنطقه ییلاقی کلم بخش بدره و هم چنین دره ییلاقی کلم بدره، چهار تاقی دوران ساسانی در شهر دره شهر، آبشار ماربره در نزدیکی دره شهر در مسیر جاده پل دختر، حوضچه آب زمزم در نزدیکی بقعه جابر، آثار تاریخی پل گاو میشان مربوط به دوران ساسانی بر روی سیمره، زیارتگاه جابر انصاری در روستای جابر کلم، زیارتگاه بابا سیف الدین درروستای ارموف زیارتگاه امام زاده صالح در ماژین، قلعه و شهر تاریخی ماژین، غار کول کنی در ماژین، مناظر و چشم اندازهای زیبای کبیر کوه در کنار رود سیمره و... کشاورزی و دامداری اقتصاد دره شهر بر پایه کشاورزی باغداری و دامداری استوار است. آب کشاورزی از چاه ها، چشمه ها و رود فراهم می شود و محصولات کشاورزی و باغی آن عبارتند از: ‌گندم، جو، بنشن، ذرت، گیاهان علوفه ای، برنج، کنجد، تره بار، گردو، ‌انار، انگور، سیب و انجیر. دامداری نیز در این شهرستان رونق دارد و محصولات و فرآورده های دامی و نیز دام به شهرستان های دیگر صادر می شود. مشخصات جغرافیایی شهرستان دره شهر در درازای جغرافیایی 47 درجه و 22 دقیقه و پهنای جغرافیایی 33 درجه و 8 دقیقه و در بلندی 650 متری از سطح دریا واقع است. شهر دره شهر در 142 کیلومتری شهر ایلام و در مسیر جاده ایلام ـ پل دختر قرار دارد. آب و هوای آن معتدل و خشک، بیش ترین درجه گرما 42 درجه و کم ترین درجه گرما 6- درجه می باشد. بارندگی سالانه بطور متوسط 350 میلیمتر است. شهرستان دره شهر از شمال باختری، شمال تا جنوب خاوری به ترتیب با شیروان و چرداول، کوهدشت و پل دختر (استان لرستان)، از جنوب خاوری، جنوب تا شمال باختری به ترتیب با آبدانان، دهلران، مهران و ایلام همسایه است. شهرستان دره شهر قطب تاریخی استان ایلام است رئیس میراث فرهنگی شهرستان دره شهر به خبرنگار مهر گفت: در استان ایلام بیشترین آثار تاریخی مربوط به دوران ساسانی است که این آثار بیشتر شامل قلعه ها، تپه ها، دژها و..است که هر کدام بخشی از تاریخ گذشته را به نمایش گذاشته است. مجتبی فرهادی بیان داشت: شهرستان دره شهر با اقدام های انجام شده اکنون آماده استقبال و پذیرایی از میهمانان و گردشگران نوروزی است. وی افزود: یک هتل گردشگری، خوابگاه ها و مهمانسراهای اداره ها، مدارس، خانه معلم، زائرسرای امامزاده سید صیف الدین و چادرهای هلال احمر برای اسکان گردشگران نوروزی در این شهرستان تدارک دیده شده اند. رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دره شهر با اشاره بهد راه اندازی ستاد سفر در این شهرستان تصریح کرد: نشست های این ستاد به ریاست فرماندار به منظور ارائه خدمات و برنامه ریزی برای استقبال از مسافران و گردشگران نوروزی برگزار شده است. مجتبی فرهادی افزود: یکی از مهمترین آثار تاریخی و طبیعی استان ایلام که مربوط به دوران ساسانی است تنگه بهرام چوبین است که روزگاری شکارگاه و مخفیگاه سردار ساسانی بوده است. رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دره شهر گفت: شهرستان با دارا بودن اماکن طبیعی، تاریخی و توریستی در بهار ۹۳ آماده پذیرایی از ۲۰۰ هزار مسافر نوروزی است. وی بیان داشت: تنگه یا دژ چوبینه یكی از پدیده های زیبای طبیعی شهرستان دره شهر و در برگیرنده بناهایی است كه در نوع خود كم نظیرند. تنگه بهرام چوبین دارای آثار ارزنده فراوان در قسمت ورودی، پیشانی و ارتفاعات است و یک قلعه به جای مانده از دوران ساسانی است که از سنگ و گچ ساخته شده و به ارتفاعات جنگلی کبیرکوه در عمق تنگه و مناطق سخت گذر آن ختم می شود. این مسئول بیان داشت: تاکنون 181 اثر تاریخی و محوطه باستانی در این شهرستان در فهرست آثار ملی و تاریخی کشور ثبت شده است. شهرستان دره شهر همچنین علاوه بر آثار تاریخی و میراث فرهنگی از جاذبه های طبیعی و گردشگری خوبی برخوردار بوده و هر ساله گردشگران زیادی از این شهرستان دیدن می کنند کاوش ها در شهر تاریخی ماداکتو دره شهراز گذشته های دور پایتخت تابستانی ایلامی ها بوده است و اوج رونق آن دردوره ساسانیان بوده كه ییلاق امرا و بزرگان بوده است. این شهر در آبرفتهای سیمره و در كنار ویرانه های شهر تاریخی سیمره و در دو سوی مسیررودخانه دره شهر، جایی كه تپه ماهورهای دامنه شمالی كبیر كوه خاتمه مییابد، قرار دارد. در شهر ستان دره شهر به دلیل این كه از مناطق لرنشینایلام هستند آهنگ ها و ترانه و موسیقی لری رواج دارد كه درانواع بزمی ورزمی و حماسی و ...اجرا می شوند. مانند نوعی ترانه به نام سایرخونی كهآهنگی سوزناك است و با لهجه لری خوانده می شود. برای اجرای آن از كمانچهاستفاده می شود. اطراف دره شهر را مزارع آبی و دیمی با خاك حاصل خیز فرارگرفته است. مزارع كشاورزی دره شهر به وسیله آب رود خانه های سیمره، سیكانو چشمه سار های كوچك دیگر آبیاری می شود و حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق كمبود آب را تتامین می كند. در مزارع روستاهای دره شهر ضمن كاشت برنج،گندم، جو و محصولات صیفی نیز به دست می آید. از مهم ترین محصولات جالیزیدره شهر خیار است كه بسیار معروف است. این شهرستان دارای دو بخش مركزی وبدره است. شهر دره شهر بیش تر به زبان لری و كردی صحبت می كنند ولی زبانمردم بخش بدره كردی است. این شهرستان به دلیل این كه در كنار كبیركوه و دركنار خرابه های شهر باستانی ماداكتو دوره ساسانی و رود خروشان سیمره واقعشده، هم چنین با دارا بودن استعداد كشاورزی و وجود آب‌فراوان و مراتع وجنگل های انبوه،‌ دارای آثار دیدنی تاریخی و طبیعی بی شماری است. اهمیتتاریخی دره شهر به حدی است كه مورخان و تاریخی نگاران آن را به نام اولینشهر تاریخی دوره ساسانی نامیده اند. مکان های دیدنی و تاریخی مهم ترین مراكز دیدنی و زیارتگاهی دره شهر عبارتند از:- آثار خرابه های شهر سیمره و آثار قصر ها و بازار های تاریخی. - آسیاب آبی و قلعه شیخ ماخو (شیخ محمد خان) در روستای شیخ مكان.- تنگ زیبا و تاریخی ، طبیعی بهرام چوبینه در مسیر دره شهر به پل دختر. - تپه باستانی تیغن در كنار دره شهر. - آثار قلاع تاریخی درمنطقه ییلاقی كلم بخش بدره و هم چنین دره ییلاقی كلم بدره. - چهار تاقی دوران ساسانی در شهر دره شهر. - آبشار ماربره در نزدیكی دره شهر در مسیر جاده پل دختر. - حوضچه آب زمزم در نزدیكی بقعه جابر. - آثار تاریخی پل گاو میشان مربوط به دوران ساسانی بر روی سیمره. - زیارتگاه جابر انصاری در روستای جابر كلم. - زیارتگاه بابا سیف الدین درروستای ارمو. - زیارتگاه امام زاده صالح در ماژین. - قلعه و شهر تاریخی ماژین. - غار كول كنی در ماژین. - مناظر و چشم اندازهای زیبای كبیر كوه در كنار رود سیمره صنایع و معادن صنایع دستی مهم ترین صنایع این استان راتشكیل می دهند و از صنایع ماشینی و معادن این شهرستان اطلاعات مستندی در دست نیست. کشاورزی و دام داری اقتصاددره شهر بر پایه كشاورزی باغداری و دامداری استوار است. آب كشاورزی از چاهها، چشمه ها و رود فراهم می شود و محصولات كشاورزی و باغی آن عبارتند از: ‌گندم، جو، بنشن، ذرت، گیاهان علوفه ای، برنج، كنجد، تره بار، گردو،‌انار، انگور، سیب و انجیر. دامداری نیز در این شهرستان رونق دارد ومحصولات و فرآورده های دامی و نیز دام به شهرستان های دیگر صادر می شود. مشخصات جغرافیایی شهرستاندره شهر در درازای جغرافیایی 47 درجه و 22 دقیقه و پهنای جغرافیایی 33درجه و 8 دقیقه و در بلندی 650 متری از سطح دریا واقع است. شهر دره شهر در142 كیلومتری شهر ایلام و در مسیر جاده ایلام ـ پل دختر قرار دارد. آب وهوای آن معتدل و خشك، بیش ترین درجه گرما 42 درجه و كم ترین درجه گرما 6- درجه می باشد. بارندگی سالانه بطور متوسط 350 میلیمتر است. شهرستان درهشهر از شمال باختری، شمال تا جنوب خاوری به ترتیب با شیروان و چرداول،كوهدشت و پل دختر (استان لرستان)، از جنوب خاوری، جنوب تا شمال باختری بهترتیب با آبدانان، دهلران، مهران و ایلام همسایه است. وجه تسمیه و پیشینه تاریخی نامدره شهر شاید از رود سیمره گرفته شده باشد كه این رود تا قبل از ورودایلام گاماسب نام دارد و هنگام ورود به ایلام سیمره نامیده می شود. آوردهاند كه چون دره شهر در كنار رود سیمره در دره ای از دره های كبیر كوه قرارگرفته، دره شهر نام یافته است. شهر تاریخی و باستانی دره شهر در ادوارمختلف بارها ویران و آباد گشته است. از جمله عوامل ویرانی آن تاخت و تازسپاهیان آشور و عرب ها بوده است. بنا بر نظری، دره شهر محل شهر باستانی‹‹ماداكتو›› پایتخت عیلامی است. عیلامیان كه دردوره عهد باستان فرمانروایكوه های لرستان بودند؛‌ دره رودخانه و راه بزرگ ارتباطی منطقه و مرز شمالیرا متصرف شدند و اماكن مستحكمی تاسیس نمودند كه ماداكتو پایتخت دوم آناناز آن جمله است. ظاهرا دره شهر اولین شهر عیلامی بوده است كه در حمله آشوربانی پال ویران و مردم آن قتل عام شده اند. در دره سیمره بقایای خرابه هایعهد ساسانی به جامانده اند. ظاهرا دره شهر در دوره اعتلای هخامنشیان هنوزهم ویران بوده و یا اهمیت گذشته را نداشته است، اما عهد اشكانیان دورهتجدید حیات آن بوده و در دوره ساسانی نیز مجددا رونق یافته و آباد گردیدهاست. در خرابه های دره شهر كه بازمانده یك شهر از زمان ساسانیان است، آثارچهار راه ها، كوچه ها و معابر با نظم ویژه ایكه در شهر سازی آن دورهمعمول بود، باقی مانده است. سكه هایی كه در خرابه های دره شهر پیدا شدهاند به خسرو سوم و جانشیان او تعلق دارند. گفته می شد كه دره شهر در هنگامآبادانی متجاوز از 5000 خانه داشته است. درمیان خرابه های آن اثری ازساختمانی كه شاید روزی مسجد و یا عبادتگاه دوره اسلامی بوده باشد، یافتنشده است. در حال حاضر شهر دره شهر كه در دامنه كبیر كوه و در كنار خرابههای شهر باستانی دوره ساسانی و رودخانه خروشان سیمره قرار دارد، بااستعداد كشاورزی وافر، ‌منابع آب غنی، مراتع سبز و جنگل های انبوه یكی ازشهرهای باستانی و مهم استان ایلام محسوب می شود. برخی بر این باورند كهدره شهر را خسرو پرویز پادشاه ساسانی ساخته است. گفته می شود اسكندرمقدونی هنگامی كه از شوش عازم شعر كلنی بوده از دره شهر عبور كرده است . پس از حمله اعراب سیمره یا دره شهر حاكم نشین مهرجانقذق شد و تا سده چهارمهجری قمری ،آباد و پرنعمت بوده است . ابودلف در سفر نامه خود می نویسد : سیمره نیز شهر زیبایی است كه در آن درختان خرما و زیتون و گردو و در طرفدیگر برف و كوهستان با هم دیده می شوند. یاقوت حموی نیزدر باره دره شهر مینویسد: شهری است در نواحی جبل به سوی خوزستان و آن را مهرجانقذق خوانند وآن آبادان و دارای میوه ها و آب است. شهر تاریخی ماداكتو این شهر با قدمتی بیش از 1400 ساله متعلق به دوران ساسانیان بوده دارای برجهای نگهبانی خیابان سیستم آبكشی و دفع فاضلاب بوده است كه بنا به قولی در اثر یك زلزله تخریب و از بین رفته بقایای این شهر مشهود و درحال حاضر به صورت بسیار ضعیف مورد حفاظت میراث فرهنگی میباشد .شهر تاریخی ماداكتو در سال 1310در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. چهار طاقی دره شهر در شرق شهرستان دره شهر در كناره چپ رودخانه سراب دره شهر بر روی تپه ماهوری تنوره سرخ ساختمان یك چهار طاقی به چشم می خورد كه به چها ر طاقی دره شهر معروف است. با توجه به مصالح و سبك معماری بنا مربوط به اوایل اسلامی می باشد و قدمت آن به بیش از 1400 سال می رسد. در قسمت جنوبی چهار طاقی بقایای پلكانی به طول ده متر و عرض یك متر با شیب ملایم وجود دارد كه احتمالا" ورودی بنا بوده است. این چهار طاقی بر پلانی مربع شكل به ابعاد 5 در5 متر بنا شده است . عرض دیواره ها 80 سانتی متر و ارتفاع طاق از زمین 70/1 سانتی متر است .گنبد تك جداره آن بر چهارطاق قوسی شكل و با سیستم گوشواره ساخته شده است . بر بالای گنبد دریچه ای وجود دارد كه به هنگام مرمت این دریچه بسته شده است تنگه بهرام چوبینه در دره تنگ چوبینه در فاصله 14 كیلومتری جنوب شرقی دره شهر بقایایی از بناهای قلوه سنگی و ملاط گچ دوران ساسانی دیده می شود كه با مصالح معماری موجود در محل كاملا" مرتبط هستند . هنوز هم قسمتهایی از دیوار كشی بر روی ارتفاعات شمالی و جانبی تنگه به طبع وضعیت طبیعی كوه های اطراف با همان شیوه معماری و مصالح انجام می شود و بدین وسیله دهانه تنگه كاملا" مسدود و مهار شده است. در سینه كش ارتفاعات شرقی و دقیقا" در دامنه فرو رفتگی كوه چشمه آبی درون صخره ها جریان دارد كه سطوح جانبی مسیر آن در گذشته حجاری شده اند. آثار دست ساز درون این صخره ها و سد موجود در دهانه آن با مناظر طبیعی تنگه چشم اندازی دل انگیزو دلنشین ایجاد كرده است.این تنگه تاریخی به اقامتگاه ییلاقی بهرام چوبینه سردار ساسانی معروف است. امامزاده سید سیف الدین مشهور به بابا سیف الدین در 25 كیلومتری شرق شهرستان دره شهر در كنار روستای ارمو قرار دارد . سبك معماری آن مربوط به دوران اسلامی است و با چشمه ساران پر آب و درختانی از نوع زبان گنجشك كه دارای عمر زیاد می باشند در حریم بنای این امامزاده وجود دارد كه همواره مورد احترام مردم می باشد و در كنار این امامزاده تپه باستانی و قبور تاریخی نیز وجود دارد. قلعه فرهاد آباد این قلعه در سال 1303 قمری توسط میر غلام هاشمی در روستای فرح آباد دره شهر بنا شده است. بنای قلعه به سبك دوره ساسانی و به شكل چهار ایوانی و با مصالحی از سنگ و ملات گچ با كاربری نظامی _ مسكونی ساخته شده است . بنای مذكور دارای نقشه تقریبا" مربع شكل و به ابعاد 92 در 40/13/5 متر و دارای 35 اتاق تو در تو است. سه عدد اتاقك نگهبانی در دو راس ضلع جنوبی و بالای سر در ورودی های ضلع شمالی قراردارد . نمای بیرونی قلعه از گچ و خاك اندود كاری شده و هیچ گونه فضای خالی در دیوارهای بیرونی آن دیده نمی شود . قلعه دارای سه راهی ارتباطی بوده و در وسط حیاط آن یك حوض تقریبا" مربعی شكل وجود دارد. آب حوض به وسیله كانالی از رودخانه سیكان تامین می شود. آب پس از گذر از زیر دیوار ضلع جنوبی قلعه وارد حوض شده و ضلع شمالی به خارج قلعه می رود. قلعه شیخ مكان قلعه شیخ مكان در شكل مستطیل شكل در شش كیلومتری ضلع جنوب شرقی شهرستان دره شهر در دامنه كوه روستای شیخ مكان قرار گرفته و بنای قلعه برابر سنگ نوشته آن در سال 1330 ه.ق بدستور تیمورخان ساخته شده و توسط صید محمد خان پوراشرف در سال 1335 ه.ق مرمت و به اتمام رسید. قلعه سه طبقه با زیر زمین پنج برج دیده بانی و 30 باب اطاق دارد . نمای بیرونی قلعه با ملاتی از گچ و خاك و نمای داخلی اتاق ها با گچ اندود شده است بیشترین مصالح بكار رفته در اسكلت بنا قلوه سنگ و در مواردی آجر جهت تزیین از جمله سر در و ورودی استفاده شده است آب از طریق كانالی از رودخانه منشعب و پس از گذر از میان روستا از زیردیوار ضلع جنوبی به حوض داخل قلعه وارد و ازسمت دیگر بنا خارج می شود. آب جهت استحمام از طریق كانالی دیگر و به صورت مجزا از سمت جنوبی وارد آب انبار می شود. قلعه دارای سیاه چال خر پشته برج های نگهبانی انبار غلات آشپزخانه اصطبل و...است قلعه زینل قلعه زینل در 5 كیلومتری شمال غربی دره شهر جنوب روستای چم كلان برروی یك تپه باستانی قرار دارد. این قلعه بر پلانی مربع شكل با چهار برج استوار و در ساخت آن از مصالح ساختمانی موجود در منطقه استفاده شده است . برج های مدور ورودی اصلی آن در ضلع شمالی بنا واقع شده است. طول اضلاع آن عبارتند از : ضلع شمالی 80/ 40 متر ضلع شرقی 50/ 42 متر ضلع غربی 20/ 42 متر و ضلع جنوبی 41 متر. این قلعه قدمتی در حدود سیصد سال دارد و توسط شخصی به نام زینل یا زینال ساخته شده است. این اثر در فهرست آثار ملی قرار دارد. قلعه كلم در حاشیه جنوبی رود كلم و در كنار روستای كلم از توابع شهرستان دره شهر تپه نسبتا" بلندی دیده می شود این تپه كه حدودا" 10متر از زمین های اطراف ارتفاع دارد . از مهمترین قلعه های تاریخی استان را بر فراز خود نگه داشته است. مصالح قلعه از سنگ و گچ و به سبك معماری سایر قلعه های موجود در منطقه كبیر كوه و به ابعاد 100در 100ساخته شده است. آثار سفالی این منطقه همانند سفال سایر نواحی كبیر كوه است. دژ شیخ مكان در داخل تنگه شیخ مكان در 8 كیلومتری شرق دره شهر و در سمت غربی تنگه آثاری از یك دژ جالب توجه به سبك معماری دوره ساسانی به چشم می خورد . به لحاظ مصالح و سبك معماری این دژ مستحكم از طرف غرب به كوه تكیه زده و دیواره شرقی آن با سنگ و گچ تا بالاتر از بام قلعه ساخته شده است . دیوار دژ دارای چند كنگره و تیركش و دریچه دیده بانی است . ارتفاع دیوار دژ در بلندترین نقطه 5/14 متر است. دژ چهار اتاق و یك ورودی در ضلع شمالی دارد.از پشت بام دژ 17 پله دیده می شود كه به انتهای جنوبی دیوار شرقی و دیده بانی می رسند . دریچه دیده بانی آن دایره ای شكل است و از آنجا معبر و تنگه به خوبی در مقابل چشمانمان قرار دارد . مصالح اصلی دژ قلوه سنگ و گچ و پهنای دیوار آن 35/1 سانتی متر است. قلعه هزار در آثار هزار در شرق شهرستان دره شهر به چشم می خورد و قدمتش به دوران ساسانی می رسد . نمای اصلی این آثار طاق های هلالی شكل هستند. با توجه به ساختار معماری آثار احتمالا" قلعه یا محل نظامی بوده است. پلان اصلی بنا مستطیل شكل و راهروهای طولانی در چهار جهت آن قرار گرفته است و به وسیله درگاه هایی چند به اتاقهای داخل مرتبط می شود. این بنا دارای زیر زمینی طبقه همكف و طبقه بالایی (با توجه به پی ) بوده است. تامین نور از طریق دریچه هایی به قطر تقریبی یك متر در سقف و دالان و اتاق ها صورت گرفته است و معمولا" كار تهویه را نیز انجام میدادند. مصالح بنا شامل سنگ ها ی تراشیده و قلوه سنگ است و از گچ پخته برای ساخت آن استفاده كرده اند. تپه تیغن تپه تیغن در 4 كیلومتری شمال شرق دره شهر و به فاصله 2 كیلو متر از كرانه راست رودخانه سیمره درون جلگه گسترده و سرسبز جنوب روستای جمشیدآباد واقع است. این جلگه در امتداد شرق به غرب بین دو رشته كبیر كوه در جنوب و كوه مله در شمال قرار دارد باستان شناسان پس از بررسی وضعیت طبقات و لایه های استقرار در تپه تیغن قدمت آن را در حدود سده هفتم ق.م می دانند. تپه كوزه گران تپه یا تل كوزه گران در حدود نه كیلومتری شهرستان دره شهر و در 5/5 كیلومتری تپه تیغن قرار گرفته. این تپه در دوره پیش از تاریخ آباد بوده است. تا زمان ساسانیان نیز بناهایی بر روی آن ساخته شده ولی پس از آن بایر مانده است. قدمت این تپه را اواخر هزاره سوم پیش از میلاد تخمین زده اند. طبقه اول این تپه مربوط به دوره ساسانی است. در همه جای آن انواع سفالهای نقش دار وجود دارد. سفال های منقوش و رنگینی كه در طبقه زیرین تپه به دس شهرتاریخی ماداکتو این شهر با قدمتی بیش از 1400 ساله متعلق به دوران ساسانیان بوده دارای برجهای نگهبانی خیابان سیستم آبكشی و دفع فاضلاب بوده است كه بنا به قولی در اثر یك زلزله تخریب و از بین رفته بقایای این شهر مشهود و درحال حاضر به صورت بسیار ضعیف مورد حفاظت میراث فرهنگی میباشد .شهر تاریخی ماداكتو در سال 1310در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. چهارطاقی دره شهر در شرق شهرستان دره شهر کناره چپ رودخانه سراب دره شهر بر روی تپه ماهوری تنوره سرخ ساختمان یک چهار تاقی به چشم می خورد که به چها ر تاقی دره شهر معروف است. با توجه به مصالح و سبک معماری بنا مربوط به اوایل اسلامی می باشد و قدمت آن به بیش از ۱۴۰۰ سال می رسد. در قسمت جنوبی چهار تاقی بقایای پلکانی به طول ده متر و عرض یک متر با شیب ملایم وجود دارد که احتمالا» ورودی بنا بوده است. این چهار تاقی بر پلانی مربع شکل به ابعاد ۵ در۵ متر بنا شده است. عرض دیواره ها ۸۰ سانتی متر و ارتفاع تاق از زمین ۷۰/۱ سانتی متر است. گنبد تک جداره آن بر چهارتاق قوسی شکل و با سیستم گوشواره ساخته شده است. بر بالای گنبد دریچه ای وجود دارد که به هنگام مرمت این دریچه بسته شده است ت آمده اند. با سفالهای منقوش سبك طبقه اول شوش مطابقت دارند. نقش سفالها بیشتر پرندگان و بز




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

ایران ما
ایران ما
مدت ويدئو : 00:30
بازدید : 1335
موشن گرافیک (پوشک)
موشن گرافیک (پوشک)
مدت ويدئو : 1:32
بازدید : 203
پلیس نوپو
پلیس نوپو
مدت ويدئو : 04:02
بازدید : 1059
انتخاب مواد غذایی مناسب
انتخاب مواد غذایی مناسب
مدت ويدئو : 03:23
بازدید : 272
همه ...
بهداشت جامعه
بهداشت جامعه
مدت پادکست : 1:22
بازدید : 292
اعتماد به نفس کاذب داشتن در رانندگی
اعتماد به نفس کاذب داشتن در رانندگی
مدت پادکست : 1:24
بازدید : 289
حقوق حیوانات
حقوق حیوانات
مدت پادکست : 3:04
بازدید : 301
بستنی برفی
بستنی برفی
مدت پادکست : 1:40
بازدید : 237
زمستان و سالمندان
زمستان و سالمندان
مدت پادکست : 4:23
بازدید : 228
همه ...
خدایادست مرا بگیر آب از سرم گذشت
خدایادست مرا بگیر آب از سرم گذشت
تعداد تصوير : 2
بازدید : 4017
بمب آتشفشانی
بمب آتشفشانی
تعداد تصوير : 1
بازدید : 8636
تلاش در روستای دهسلم
تلاش در روستای دهسلم
تعداد تصوير : 11
بازدید : 6020
تولید بادمجان در سمیرم
تولید بادمجان در سمیرم
تعداد تصوير : 20
بازدید : 481
پول خرد یا پول زور
پول خرد یا پول زور
تعداد تصوير : 1
بازدید : 781
همه ...