صنایع دستی نجف آباد

در حال بارگذاری ...ویدیو

24 دي 1394

اولین صنعت دستی كه در عین حال دارای پیشینه تاریخی می باشد صنعت ساخت چاقو قفل است كه سابقه اش به ساكنین اولیه شهر نجف آباد بر می گردد و اگر دیدگاه آنهایی را كه معتقدند این شهر به عنوان قوزخانه ساخته شده و از كارگران اسلحه سازی مسكون گردیده و چاقو سازی بقایای آن دوران است بپذیریم ، عینیت تاریخی آن بهتر مشخص می گردد . زمانی كه نقشه شهر به وسیله شیخ بهایی ترسیم شد و به عبارت دیگر زمانی كه نجف آباد وجود پیدا كرد حدود 50 سال بعد از آن هنر ، حرفه چاقو سازی در این شهر پا گرفت و این هنر طبق گفته آقای میرعباسی كه یكی از هنرمندان به نام این حرفه می باشد ، در ابتدا به وسیله یك غربتی ( كوسی ) به نام ابراهیم ( ابرام كوسی ) برای مردم این سامان عیان شد و به طور قابل توجهی رشد كرد و پا گرفت . بنا براین هنر به 350 سال پیش می رسد . با این حال كار استادان این شهر به قدری ماهرانه و خوب انجام گرفت كه به سادگی می توان اظهار داشت كه بعد از شهرستان های زنجان و ساوه در مقام سوم قرار گرفت . لازم به ذكر است چاقوی ساخت استاد علی نجف آبادی زینت بخش غرفه صنایع دستی موزه لوور فرانسه است كه شاید بی مناسبت نیز نباشد ، اگر بگوییم كه از نظر كیفیت چاقوهای این شهر بسیار برنده تر و بادوام تر از نواحی دیگر ، حتی زنجان به شمار می رود ، چرا كه چاقوهای ساخت زنجان بیشتر از نظر شكل و زیبایی بر این چاقوها برتری دارند . چاقوهایی كه در قدیم ساخته می شد همگی با وسایل ابتدایی چون چرخ های دستی ،‌ چكش ، انبر و وسایل دیگر ساخته می شد . چاقوهای قدیمی بزرگ ، دسته كج، شاخ دار و نوك تیز بوده و جنس آنها از آلیاژهای متفاوت بوده است . در دوره قاجاریه به خصوص در دوره محمدخان قاجار هنرمندان این شهر توانسته اند كه چاقوهای بهتر و محكم تری بسازند و به بازار عرضه كنند . اصل كارخانجات است ، تهیه می كنندو در كوره های سنتی ذوب كرده و سپس عملیات مختلفی چون پرداخت كردن و آب دادن به فلز را روی آن انجام می دند تا تیغه آن را تهیه كنند . دسته چاقو از شاخ حیواناتی چون بز است و پس از انجام كارهایی بر روی دسته ، چاقو را تهیه م یكنند . متأسفانه این صنعت كه معروفیتی خاص داشت ، امروزه با هجوم دستاوردهای صنعت ماشین به ركود كشیده شده و قدرت اقتصادی و هنری پیشین خود را از دست داده است . ________________________________________ نمد مالی تاچند سال پیش نمد مالها وکلاه مالها در بازار شهر به تولید انواع کلاه نمدی – پالتونمدی – پالتونمدی چوپانها و زیرانداز وغیره می پرداختند. مواد اولیه لازم برای تولید کلاه نمدی پشم وکرک می باشد. برای درست کردن اینگونه کلاه ها در ابتدا میبایست پشم گوسفندان حلاجی شده باشد. ماده اولی این کلاه ها معمولا از پشم گوسفندان است البته گاها کلاه های کرکی هم به اینگونه تولید می شود که بع علت قیمت بالای کرک تولید اینگونه کلاه ها مقرون به صرفه نیست. به طور تقریبی برای هر کلاه کلفت 20 مثقال و برای کلاه های نازکتر 15 مثقال پشم گوسفند مورد نیاز است.پس از مرحله حلاجی پشم گوسفندان بایستی پشم حلاجی شده را با آب صابون ورز داد و سپس پشم ورز داده شده وارد مرحله اِنگاره (انگاره:قالب گرفتن کلاه ها در گویش محلی نجف اباد) گرفتن میشود. برای قالب گرفتن کلاه ها ابتدا بایستی اجاقی برای این کار گرم شده باشد و پس از سفت شدن پشم ورز داده شده (به گویش محلی هم گرفتن) پشم سفت شده را شروع به مالیدن میکنند. (شبیه شغل نمد مالی) پس از شکل گرفتن کلاه نوبت به قالب گرفتن آن میرسد. برای این کار پنج نوع قالب مختلف وجود دارد که بنا به اندازه و نیاز قالب مورد نظر انتخاب میشود کلاه قالب گرفته میشود. پس از مرحله قالب گیری کلاه نوبت به رنگ آمیزی آن میرسد. رنگهای مورد استفاده در شغل کالاه مالی (کالامالی) معمولا از انواع رنگهای گیاهی است از جمله پوست انار و زاج.پس از رنگ آمیزی کلاه مجدداً میبایست کلاه قالب زده و تمیز (به گویش محلی پرداخت شدن) شود و کلاه آماده فروش میشود. کلاه مالی امروزه دیگر مانند گذشته رونق خود را ندارد و بیشترین مشتریان محصولات این شغل از روستاها و شهرهای اطراف هستند. از جمله مشکلات این شغل میتوان به بیمه نبودن شاغلین این بخش و سختی آن اشاره کرد. ________________________________________ لوده بافی لوده در سنت به معنی سبد بزرگی است كه برای محل میوه استفاده می شود . لوده بافی كه در گذشته جز مشاغل شهر بوده و از جمله صنایع دستی ای می باشد كه از طریق آن مردم به امرار معاش می پرداختند . در حال حاضر نیز چند تن از با تجربه ها و قدیمی های این حرفه به لوده بافی مشغول هستند . لوده بافی قبل از اینكه كه یك منبع در آمد باشد . جز هنرها و صنایع برتر دستی شهر می باشد كه دارای ظرافت های خاص خود می باشد . لوده ها از به هم بافتن چند تركه ( چوب ) ایجاد می شوند . این لوده ها چنان بافته می شوند كه چندین برابر استحكام چوبی كه با آن بافته می شود استحكام دارد و از نظر زیبایی نیز شكل هندسی متفاوتی دارد كه بر زیبایی آن افزوده است . چوب لوده ها از تركه ارغوانی ( تركه ارغانی ) می باشد كه بعضی از لوده باف ها آن را در خانه یا در باغ خود می كاشتند و البته بعضی هم آن را می خریدند و به صورت دسته های بزرگ چیده و به حجره هایشان می آورند . ابتدا برگ ها را از تركه ها جدا می كنندو در حالی كه هنوز چوب ها نرم هستند ، مشغول به بافتن یك لوده ( سبد ) می شوند . تماشای هنرمردانی كه با حوصله و صبر به بافتن این لوده ها اقدام می كنند ، خالی از لطف نیست . ________________________________________ گیوه دوزی امروزه گیوه دوزی در نجف آباد تنها در تعدادی از مغازه های شهردیده می شود كه در آن به این حرفه مشغول هستند و برای این كه یك جفت گیره دوخته شود. یك روز و نیم طول می كشد . مواد اولیه گیره عبارت است از : رویه گیره كه از آباده شیراز خریداری می شود . این رویه ها كار زنان آبادای و شیرازی می باشد . تخته یا كف گیره كه از پارچه كرباسی می باشد ( این پارچه ها را محكم كنار هم می دوزن تا كف گیره درست شود ) و چرم گاو كه برای دوختن جلو و پشت گیره مصرف می شود . .وضع بازار و خرید گیوه ها بیشتر در فصل بهار انجام می گردد و كم ترین خرید در ماه های سرد به خصوص دی و بهمن می باشد چون گیره در فصل گرم و خشك جهت را حتی پا مناسب می باشد . ________________________________________ قالی بافی قالی بافی پس از خارج شدن صنعت كاردو چنگال و كرباس بافی از حوزه اقتصادی ، نفوذ و قدرت بهم رسانید و اكنون در تمایم دهات ناحیه رشد كرده و صنفی شهرستان های مجاور همچون فریدن ، چهارمحال بختیاری و لنجان را نیز تحت تأثیر قرار داده است . در زمان قاجاریه به خصوص در سلطنت ناصرالدین شاه ، دستگاه های قالی بافی در سرتا سر ایران رو به افزایش گذتشن و در نجف آباد تا قبل از …. رضا شاه در زمان احمد شاه قاجار با دستگاه های قالی بافی وجود نداشت . اولین شخصی كه دستگاه قالی بافی را در نجف آباد نصب كرد شخصی بود به نام حاج میرزا ….. كاشانی كه خرداد ماه سال 1369 در سن صد سالگی دار فانی را رها كرد و به این حرفه رو آوردند . این صنعت از شهرت و ارزش صادراتی خوبی برخوردار است و در سال های اخیر تولید آن دچار تنگناهای مواد اولیه و خسروش قرار گرفته و گذشته از آن به لحاظ موارد فوق از كیفیت آن كاسته شده است . به هر صورت امروزه بافت قالی و قالیچه با 89% معمول ترین صنعت دستی می باشد كه اقشار بسیاری را زیرپوشش قرار داد است




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

هنر عروسک سازی
هنر عروسک سازی
مدت ويدئو : 3:16
بازدید : 291
نقاشی پشت شیشه
نقاشی پشت شیشه
مدت ويدئو : 04:58
بازدید : 587
دارایی‌بافی یزد (انگلیسی)
دارایی‌بافی یزد (انگلیسی)
مدت ويدئو : 2:50
بازدید : 334
ارسی سازی در قزوین
ارسی سازی در قزوین
مدت ويدئو : 03:58
بازدید : 1158
هنر درخشان آتش و خاک
هنر درخشان آتش و خاک
مدت ويدئو : 05:45
بازدید : 716
همه ...
هنر لعاب کاری
هنر لعاب کاری
مدت پادکست : 3:00
بازدید : 156
اسپند بافی
اسپند بافی
مدت پادکست : 1:34
بازدید : 3697
کلاش کردستان
کلاش کردستان
مدت پادکست : 4:52
بازدید : 1520
كریان
كریان
مدت پادکست : 3:46
بازدید : 1842
کپو بافی
کپو بافی
مدت پادکست : 1:10
بازدید : 3269
همه ...
چَل و چَلیله هنر حسینعلی معماری
چَل و چَلیله هنر حسینعلی معماری
تعداد تصوير : 16
بازدید : 55
فرش ایلام
فرش ایلام
تعداد تصوير : 16
بازدید : 3548
حصیر بافی
حصیر بافی
تعداد تصوير : 17
بازدید : 8290
هنر باتیک
هنر باتیک
تعداد تصوير : 20
بازدید : 226
پخل بافی
پخل بافی
تعداد تصوير : 3
بازدید : 693
همه ...