چهل تیکه دوزی

بازدید : 2872
29 شهريور 1390
100 / 13.3
 

هنرمندان قزوین که وارث هنر دوره صفوی بودند در رشته های هنری به فعالیت پرداختند، در هنر منبت و مشبک، مقرنس کاریهای منظم و گچ بریهای در هم پیچیده بسیار زیبا، قلمدان سازی، نقاشی پشت شیشه و نقش های تزئینی آثار بیشماری به گونه بسیار زیبا و دلفریب پدید آوردند تا بدانجاکه قزوین بعد از شیراز و اصفهان از مراکز هنری مهم به شمار می آمد. سبک نگارگری قزوین سرشار از ویژگیهایی بود که در آن زمان بی مانند بود و در خطاطی و خوشنویسی بار دیگر به منتهای کمال رسید ولی در دوران قاجار بر اثر هرج و مرج موجود در کشور، قزوین رونق هنری خود را از دست داد. صنایع دستی قزوین عبارتند از: نگارگری، قلمدان سازی، سوزن دوزی، حکاکی، قلم زنی و فرش بافی (بافت انواع قالی و گلیم) و جاجیم بافی و چهل تیکه دوزی. *چهل تیکه دوزی : ابتدا پارچه ها را در قطعات مربع شکل هم اندازه ببرید. ابعاد هر یک از مربع ها را حدود ۴۶*۴۶ سانتی متر در نظر بگیرید که یک سانتی متر از هر طرف به جای دوخت اختصاص خواهد یافت. می توانید بنا به دلخواه خود اندازه مربع ها را کوچکتر و تعداد آنها را بیشتر در نظر بگیرید و یا حتی ابعاد مربع ها را بزرگتر از این انتخاب کنید. این قطعات را با ترتیب های مختلف بر روی زمین در کنار هم به صورت روانداز تکمیل شده بچینید و جای قطعات را با هم عوض کنید تا به ترتیب مورد پسندتان برسید. در اینجا یک مربع از یک طرح در مرکز روانداز قرار گرفته و چهار مربع از طرحی دیگر به چهار ضلع آن دوخته شده است. سپس چهار مربع از طرح سوم در گوشه های خالی روانداز دوخته شده اند. هر بار ابتدا قطعات پارچه را با در نظر گرفتن یک سانتی متر جای دوخت در کنار هم سنجاق کنید و سپس بدوزید. هر اندازه که مایلید روانداز بزرگتر شود، می توانید به افزودن قطعات مربع شکل بیشتری به آن ادامه دهید. پس از آنکه روانداز به ابعاد موردنظرتان رسید، چهار نوار باریک از پارچه ساده و یا در صورت تمایل یکی از پارچه های طرح دار که می تواند پارچه مورد استفاده در مرکز روانداز باشد، به عرض ۱۰سانتی متر و طول برابر با عرض و طول روانداز به علاوه ۲۰سانتی متر ببرید. نوارها را در چهار طرف روانداز ابتدا به لبه آن سنجاق کنید و سپس بدوزید. در گوشه ها نوار را با زاویه ۴۵ درجه و به صورت مورب تو بگذارید و با پس دوزی محل اتصال دو نوار را بدوزید. پارچه آستری را در ابعاد هم اندازه با روانداز ببرید. پیش از دوختن آستری به روانداز ابتدا کلیه درزهای چهل تیکه را از پشت باز کرده و اتو بزنید تا پس از دوخت صاف باشند و به صورت برجستگی های نامنظم در میان روانداز و آستری احساس نشوند. روانداز و آستری را به صورتی که روی اصلی پارچه ها به طرف هم باشد، بر روی هم قرار دهید و از سه طرف سنجاق کنید و سپس بدوزید تا به صورت کیسه ای درآید. از درز باز آن را به رو برگردانید و بعد درز باز را نیز با پس دوزی بدوزید. ممکن است در صورتی که مایل باشید روانداز شما از ضخامت بیشتری برخوردار باشد، یک لایه پشم شیشه نازک نیز در ابعاد یک یا دوسانتی متر کوچکتر از اندازه روانداز ببرید و پیش از دوختن درز آخر روانداز آن را در میان چهل تیکه و آسترش قرار دهید و سپس درز را بدوزید. در آخر روانداز را خوب اتو بکشید. برای اینکه پارچه پشمی خوب اتو شود از یک پارچه مرطوب استفاده کنید. به این ترتیب که هر بار پارچه مرطوب را بر روی قسمتی از روانداز قرار دهید و اتو را با فشار بر روی پارچه بکشید. این کار موجب می شود پارچه پشمی بهتر اتو شود. برای نتیجه بهتر ممکن است از اتوهای پرسی استفاده کنید. هنری- قزوین- صنایع دستی- ماندگار- روانداز

مجموعه : فرهنگ ها، آداب و رسوم/ http://www.negahmedia.ir/subcategory/get/
ارسال کننده: نگاه
کلمات کليدي :
يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.