باغ کاخ گلستان (انگلیسی)

در حال بارگذاری ...ویدیو
1.8

11 اسفند 1394

کاخ گلستان ، از مکانهای دیدنی تهران، به زمان شاه عباس صفوی ( 988 ه.ق ) بر میگردد و در سلسله های بعد کم یا بیش نیز مورد توجه واقع شده تا اینکه در عهد کریمخان زند ما بین سالهای 1173 تا 1180 ه.ق نیز این مجموعه با ساخت دیوانخانه ای دچار تغییرات اساسی گردیده ، ولی اهمیت واقعی آن را می توان به دوران آقا محمدخان قاجار نسبت داد . کهنترین بناهای موجود در مجموعه کاخ گلستان، ایوان تخت مرمر و خلوت کریمخانی متعلق به دوران کریمخان زند است. وی در نبرد های خود بر ضد محمد حسن خان قاجار در سال 1172 تهران را مرکز اردوکشی خود قرار داد و پس از پیروزی در این جنگ در دیوانخانه قدیم تهران که در زمان شاه سلیمان ساخته شده بود بار عام داد و با عنوان وکیل الرعایا حکومت ایران را در دست گرفت . به فرمان او در تابستان همان سال حصار ارگ مجددا احیا شد و یک دست حرمخانه و خلوتخانه و عمارت دارالحکومه در داخل آن بنا گردید و در تابستان سال بعد (1173) که اردوی خود را به چمن سلطانیه (زنجان) منتقل نمود. دستور داد یک دست عمارت خاصه و دیوانخانه بزرگ به سبک ساسانی و باغی در جنب آن بنا نمایند . پس از مرگ کریمخان زند در 1193 آغا محمد خان قاجار در 1200 تهران را به پایتختی برگزید، ولی به دلیل لشکر کشیهای دایمی کمتر در مقر حکومت خود به سر می برد، و برای عمران و آبادانی چندان فرصت نداشت . تا آنکه فتحعلی شاه در سال 1211 بر تخت سلطنت ایران جلوس کرد، از آن زمان به بعد با گسترش دستگاه اداری و تشریفات سلطنتی بناهای متعددی در داخل ارگ تهران عمدتا در زمان فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه قاجار احداث شد . در دوران رضا شاه پهلوی، بخشهای بزرگی از ارگ تهران، از جمله حصار دور آن، سردر باب عالی، ساختمان دفتر استیفا، نگارخانه، تکیه دولت، نارنجستان، باغ گلشن و ساختمانهای اندرونی تخریب شد. محل سکونت شاه به کاخ مرمر و نیاوران و سپس در دوران محمد رضا شاه پهلوی به کاخ سعد آباد منتقل و مجموعه گلستان به محل پذیرایی از میهمانان خارجی تبدیل گردید.پس از انقلاب مجموعه گلستان همچون اغلب عمارات سلطنتی دیگر بصورت موزه در آمد تا همگان بتوانند از آن دیدن کرده و از تماشای زیباییهای حاصل از فکر و دست هنرمندان و صنعتگران ایرانی بهره برند . تکیه دولت تکیه دولت، با فرمان ناصرالدین شاه در سال 1284 هجری قمری (البته در مورد تاریخ دقیق ساخت تکیه دولت، نقل قول های متفاوتی وجود دارد) و مباشرت دوستعلی خان معیرالممالک (سرپرست ضرابخانه)، طی مدت حدود 5 سال (90 – 1284 هجری قمری) با صرف هزینه ای بالغ بر سیصدهزار تومان بنا گردید. در زمان احداث تکیه دولت، در تهران حدود 40 تا 45 باب تکیه وجود داشت که باگذشت زمان بر شمار آنها افزوده شد و به 70 تا 80 تکیه رسید. در این میان، تکیه دولت به سبب نوع معماری اش، بیش از سایر تکایای قدیم تهران همچون تکیه حیاط شاهی و تکیه حاج میرزا آغاسی، توجه مورخان و هنرشناسان ایرانی و غیرایرانی را به خود جلب کرده بود. در خصوص علل ساخت تکیه دولت در کتاب تاریخچه کاخ گلستان و ابنیه سلطنتی، نوشته یحیی ذکا، آمده است: «معتبرترین و وسیعترین تکیه های تهران که تعزیه های دولتی در آن برگزار می شد، تکیه «حاج میرزا آغاسی» (تکیه دولت قدیم) بود که تکیه «عباس آباد» نیز نامیده می شد. استقبال شدید مردم بخصوص زنان ازنمایش های مذهبی، همچنین تنگی و کوچکی فضای تکیه عباس آباد، لاجرم ازدحام و ناراحتی تولید می کرد و کار اجرای شبیه گردانی را مختل می ساخت و اقتضای زمان و اوضاع نیز تکیه بزرگتر و وسیعتری را طالب بود، از این رو ناصرالدین شاه ضمن دادن دستور شروع بنای شمس العماره، امری نیز برای ایجاد تکیه بزرگی در داخل ارگ سلطنتی به دوستعلی خان معیرالممالک صادر کرد. شکل کلی بنای تکیه دولت از بیرون به صورت منشوری 8 ضلعی بود که در داخل به یک استوانه کامل با قطر میانی حدود 60 متر تبدیل می شد. این بنا با ارتفاعی حدود 24 متر در چهار طبقه (با احتساب سردابها و زیرزمین) با مساحت تقریبی 2824 مترمربع و گنجایش حدود 20 هزار نفر طراحی شده بود. پی بنا سست بود و بر روی خاک دستی قرار گرفته بود و همین امر از ابتدا مشکلاتی برای مقاومت و ایستایی آن پدید آورد تکیه دولت سه ورودی داشت : ورودی اصلی و بزرگ در ضلع شرقی تکیه برای مردان ، با دری دو لنگه و سردری جناغی ؛ ورودی ضلع غربی برای زنان ، از سمت میدان ارگ با سردر جناغی و شش مناره کوچک در دو طرف که با کاشی معقلی پوشیده شده بود ورودی سوم ، راهرو پر پیچ وخم و تاریکی بود که قسمت شاه نشین تکیه را به ضلع جنوبی کاخ گلستان وصل می کرد و شاه برای ورود به تکیه از آن می گذشت . تکیه دولت تا پایان دوره قاجار برپا بود، چنانکه جنازه مظفرالدین شاه در مراسم باشکوهی به آنجا حمل شد و تا انتقال آن به عتبات در همانجا بود . در محرم 1326 نیز محمدعلی شاه ، مطابق رسم معمول همه ساله ، به تکیه رفت و در پی هجوم جمعیت تلفاتی به بار آمد . مجلس موسسانی که در پانزدهم آذر 1304 تشکیل شد و احمدشاه را بر کنار کرد و رضاخان را به ریاست حکومت موقت گمارد، در تکیه دولت بر پا گردید. تکیه دولت، پس از مشروطه با نفوذ و تاثیر فرهنگ و هنر غرب بر کشور و پیدایش تیاتر و نمایش جدید در ایران، ارزش و اهمیت پیشین خود را از دست داد. حتی گاهی مراسمی غیر از اجرای تعزیه نیز در آن برگزار شد، چنانچه در سالهای 1302 و 1304 شمسی، با مرمت برخی از قسمتهای تکیه، آن را برای برگزاری «نمایشگاه امتعه وطنی» و تشکیل «مجلس موسسان» در نظر گرفتند.تکیه دولت، عظیمترین نمایشخانه تاریخ ایران، سالها متروک و نیمه مخروبه بود تا اینکه در 1325 ه.ش برای ساخت شعبه بانک ملی در بازار، آن را خراب کردند و بیشتر عرصه آن زیربنای بانک گردید. عمارت خروجی در زمان گذشته تقریبا متصل به ضلع شمالی شمس العماره یک دستگاه عمارت بزرگ و طولانی باغ گلستان را بدو قسمت تقسیم می کرد که آنرا عمارت خروجی می نامیدند. این بنا از مشرق به مغرب شامل : اتاق موزه ، تالار آینه گلستان و صندوقخانه و رختدار خانه سلطنتی بود. اساس قصر مزبور در زمان آغامحمد خان نهاده شده بود ولی بسال 1216 ه.ق در عهد فتحعلی شاه پایان یافت . ناصرالدین شاه پس از مراجعت از سفر فرنگ چون موزه بزرگتری احداث نمود، این بنا را در سال 1296 ه.ق منهدم کرده محل آنرا تبدیل به دریاچه یا استخر بزرگی نمودند که استخر جلو عمارت بادگیر و شمس العماره و استخر جلو تالار آینه جدید را بهم متصل می ساخت . این استخر را در اوایل سلطنت پهلوی اول پر نموده و در حال حاضر به فضای سبز اختصاص یافته است . در اینجا لازم است یادآوری کنیم که نام کاخ گلستان از نام اتاق یا تالار گلستان فتحعلی شاهی که در عمارت خروجی بود گرفته شده و از طریق اطلاق جز به کل سپس همه کاخ های سلطنتی را با این نام خوانده اند ولی گاهی تالار آینه جدید را نیز تالار گلستان می گویند . عمارت اندرونی کاخ گلستان ازسمت شمال بوسیله چند در و دالان باریک با حرم خانه که اندرون و فرح آباد نیز نامیده میشد ارتباط داشت. پیش از سلطنت ناصرالدین شاه عمارت اندرون همان ساختمانها و اتاق ها و تالارهای دوران فتحعلی شاه بود و بقول مرحوم معیرالممالک این قسمت از بیوتات سلطنتی گر چه دارای وسعت زیادی نبود ولی طرز ساختمان خوشی داشت . در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه که درعمارت ارگ سلطنتی تغییرات عمده و مهمی داده میشد بنا بنوشته هدایت در روضه الصفای ناصری تغییرات مهمی در اندرون توسط حاج علیخان حاجب الدوله و به سال 1271 ه.ق ایجاد گردید . پس از آنکه زنهای حرم سرای ناصرالدین شاه رو به ازدیاد نهاد و رفته رفته جا بر آنان تنگ شد مجبور گردیدند اندرون را دوباره وسعت داده بزرگتر سازند و بهمین منظور در سال 1299 ه.ق و با مباشرت بنایی آقا ابراهیم خان امین السلطان تمام بناهایی را که توسط حاجب الدوله ساخته شده بود را خراب نموده و بر وسعت اندرون اضافه نمودند.پس از آن که ساختمانهای اندرون در دورادور باغچه و حیاط آن بپایان رسید در سال 1303 ه.ق ناصرالدین شاه مصمم گردید که برای خوابگاه خود نیز کاخی به سبک جدید در وسط باغچه بسازد . مباشرت ساختن این کاخ نیز به محمد ابراهیم خان امین السلطان واگذار گردید . ساخت بنای کاخ مدت یکسال تمام طول کشید و در روز یکشنبه 9 رجب 1304 .ه.ق افتتاح گردید .این کاخ بر خلاف عمارتهای دیگر ساختمانی بودکاملا به سبک اروپایی که از روی کاخ دولمه باغچه سلطان عثمانی ساخته شده و تزیین یافته بود .کل بنا های عمارت اندرون در زمان پهلوی تخریب و به ساختمانهای وزارت دارایی اختصاص یافت . بناهای موجود در کاخ ایوان تخت مرمر، خلوت کریمخانی، اتاق موزه (تالار سلام) و حوضخانه آن، تالار آینه ، تالار عاج یا سفره خانه ، تالاربرلیان یا تشریفات، ساختمان کتابخانه، عمارت شمس العماره، عمارت بادگیر و حوضخانه وسیع آن، تالار الماس، کاخ ابیض، چادر خانه. بناهایی که قبلا در کاخ گلستان بوده است عمارت اندرونی ، خوابگاه ناصری ، تالار خاقان مغفور ، عمارت خروجی ، عمارت صندوق خانه و رختدارخانه سلطنتی. تالار آیینه تالار آیینه در غرب تالار سلام و در بالای سر در و ایوان سنگی جلو سرسرای کاخ قرار دارد و یکی از تالار های مشهور کاخ گلستان است . ساخت تالار آیینه همزمان با تالار سلام حدود سال 1291 هـ .ق آغاز گردید و ظاهرا در سال 1294هـ .ق پایان رسید . در آغاز انتقال اشیا و آثار موزه قدیم به موزه جدید ، این تالار به تخت طاووس و تاج کیانی اختصاص داشت . شهرت عمده تالار آیینه علاوه بر تزیینات آن بیشتر به دلیل نقاشی معروفی است که مرحوم میرزا محمدخان کمال الملک غفاری بسال 1309 هـ .ق از آن ترسیم کرده و اینک در کاخ گلستان نگهداری می گردد تالار الماس در سمت جنوبی محوطه کاخ گلستان بعد از عمارت بادگیر ، تالار الماس قرار دارد . بنیاد و اساس این تالار در زمان فتحعلی شاه نهاده شده ولی در زمان ناصر الدین شاه تغییراتی در ظاهر و تزیینات آن داده اند . این بنا بمناسبت آیینه کاری های داخلی اش بنام الماس خوانده شده است . در زمان ناصرالدین شاه اغلب طاق ها و طاقنما های جناغی این تالار مانند بسیاری از طاق های دیگر کاخ گلستان به طاق های قوسی یا رومی تبدیل گردید و دیوار های تالار به انواع کاغذ دیواری خارجی پوشانیده شد . این تالار با توجه به آنکه از جمله بنا های فتحعلی شاهی است به محل موزه آثار و اشیای وی اختصاص یافته و قرار است در زیرزمین آن نیز چای خانه مجموعه دایر گردد . تالار عاج بعد از تالار آیینه و در سمت غرب تالار برلیان ، تالار عاج قراردارد . تاریخ احداث این تالار و حوضخانه زیر آن معلوم نیست ، ولی محققا قبل از تالار سلام و تالار آیینه ساخته شده و از بناهای دوره ناصری است که البته بعد ها در زمان خود وی در نمای آن تغییراتی دادند که به صورت امروزی در آمده است . در این تالار در زمان ناصر الدین شاه ، هدایای پادشاهان دول خارجی نگهداری می شد و در زمان پهلوی محل پذیرایی و برپایی مهمانی های رسمی دربار بود . از این رو در آرایش درونی آن تغییرات عمده ای داده شده است . حوض خانه زیر این عمارت برای نمایش تابلو های نقاشی اختصاص یافته است . حوض خانه این عمارت که در طبقه فوقانی تالار عاج واقع است ، از بنا های دوره ناصری است و زمانی آب قنات از داخل آبنمای این عمارت به داخل حوض های حیاط کاخ در جریان بوده است . این عمارت نیز در زمان های مختلف تغییراتی یافته و اکنون با نصب نفیس ترین تابلو های نقاشان اروپایی در قرن 19 میلادی ، از جمله آثار معروف نقاشانی همچون سیمون ون گلذبر ، آیوازفسکی … تبدیل به نمایشگاه دایمی تابلو های نقاشی گردیده است . شمس العماره این بنا شاخص ترین بنای کاخ گلستان و ممتاز ترین ساختمان ضلع شرقی مجموعه است . گویا ناصرالدین شاه قبل از سفر به اروپا و بر اثر دیدن تصاویر بنا های فرنگستان ، تمایل پیدا می کند بنایی مرتفع ، نظیر آنها در پایتخت خود ایجاد نماید تا از بالای آن بتواند به همراه درباریان منظره شهر و دورنمای اطراف را تماشا کند . ساخت عمارت در سال 1282 هـ .ق آغاز می گردد و پس از دو سال پایان می پذیرد و آن را شمس العماره می نامند و تاریخ بنایش را به حساب جمل کاخ شاهنشاه می یابند . طرح و نقشه آن ظاهرا از معیر الممالک و معمار آن استاد علی محمد کاشی بوده است .




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

بازار نو و تیمچه قم
بازار نو و تیمچه قم
مدت ويدئو : 05:56
بازدید : 2865
آب انبار کربلایی خدیجه  خوسف
آب انبار کربلایی خدیجه خوسف
مدت ويدئو : 01:58
بازدید : 517
میل اُمام
میل اُمام
مدت ويدئو : 4:09
بازدید : 424
قلعه خرم آباد
قلعه خرم آباد
مدت ويدئو : 05:59
بازدید : 634
همه ...
قلعه تاشار
قلعه تاشار
مدت پادکست : 4:55
بازدید : 2117
بقعه بابا كوهی
بقعه بابا كوهی
مدت پادکست : 2:19
بازدید : 665
مقبره پیر حمزه سبزپوش
مقبره پیر حمزه سبزپوش
مدت پادکست : 4:45
بازدید : 317
باغ خالصه بمپور
باغ خالصه بمپور
مدت پادکست : 2:37
بازدید : 1175
حمام تاریخی کهیار
حمام تاریخی کهیار
مدت پادکست : 4:19
بازدید : 1156
همه ...
موزه گنجینه آموزش و پرورش استان همدان
موزه گنجینه آموزش و پرورش استان همدان
تعداد تصوير : 24
بازدید : 81
عمارت مفخم
عمارت مفخم
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2248
کاخ موزه انزلی تنها موزه نظامی شمال کشور
کاخ موزه انزلی تنها موزه نظامی شمال کشور
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1854
روستای توران پشت
روستای توران پشت
تعداد تصوير : 24
بازدید : 1807
خانه تاریخی باقری ها
خانه تاریخی باقری ها
تعداد تصوير : 20
بازدید : 737
همه ...