ابریشم بافی در گلستان

در حال بارگذاری ...ویدیو

23 آبان 1394

گونه اهلی کرم ابریشم که پرورش آن متداول می باشد تقریباً در 4600سال پیش به طور اتفاقی توسط ملکه چین در هنگام قدم زدن در جنگلی با پیدا کردن پیله ای از روی درخت توت و تنیدن تارهای آن دور انگشت خود کشف کرد. از یک جعبه تخم که 20000 عدد است حدود 20-25 کیلو پیله به دست می آید که تا 40 کیلو گرم قابل افزایش است . برای پرورش هر جعبه تخم نوغان حدود 40 متر مربع فضا لازم است . به طور متوسط هر 30 کیلو پیله تر 5/4 کیلو ابریشم خام می دهد که اگر در صنعت فرش بکار رود حدود 2 متر مربع با آن فرش بافته می شود . مجموعاً از زمانی که تخم ها باز شده تا وقتی که می شوند و به داخل پیله می روند 45 روز طول می کشد . در چرخه زندگی کرم ابریشم 4 مرحله وجود دارد : الف : تخم – هر پروانه ماده حدود 500 تخم یا بیشتر می گذارد . پرورش دهندگان تخمها را از اول تابستان در کاغذ یا پارچه تا بهار سال بعد نگه می دارند . تخم کرم ابریشم بیضی شکل بوده و اندازه آن متفاوت و دارای منافذی جهت تنفس است . تفریخ تخم نوغان ایجاد شرایط لازم برای رشد جنین تخم نوغان و خروج لارو از آن را تفریخ می گویند . رطوبت مناسب برای تمام مراحل تفریخ ثابت و معادل 75 تا 80 درصد است . دمای لازم برای تفریخ در طول دوره متفاوت بوده و 15 تا 25 درجه است اتاق تفریخ روزانه تا 16 ساعت در روشنایی کامل می باشد هر هزار کرم تا بالغ شدن 35 کیلو برگ نیاز دارد . ب) لارو – بخش اعظم و پیچیده ترین دوران زندگی کرم ابریشم دوران لاروی می باشد . مدت زمان لاروی تا زمان تبدیل شدن آن به شفیره 125 روز می باشد . ج) شفیره – تبدیل شدن لارو به شفیره با شروع یک مرحله پوست اندازی همراه می باشد . کرم ابریشم در مرحله شفیرگی تغذیه نمی کند مرحله تنیدن پیله 3-4 روز به طول می انجامد تا رها از سوراخ کوچکی در فک آنها خارج می شود و با حرکات ضربدری سر پیله ساخته می شود . د) پروانه – چنانچه شفیر به رشد خود ادامه دهد پس از حدود 3 هفته تبدیل به یک پروانه بالغ می شود . پروانه کرم ابریشم در همان روز اول تخم گذاری می کند . هر پروانه ماده 400 تا 600 تخم می ریزد . این پروانه قدرت پرواز ندارد و فقط قادر به جغت گیری و تخمک گذاری است و در مدت دو هفته چیزی نمی خورد و تمام انرژی خود را صرف تخمگذاری می کند و سپس می میرد . طرز تهیه ابریشم جهت تهیه تارهای ابریشم باید رشته حیات پیله را قبل از کامل شدن مرحله شفیرگی قطع کرد و به اصطلاح آن را خفه نمود تا از تبدیل آن به پروانه جلوگیری شود . روشهای مختلفی جهت قطع این رشته حیاتی اعمال می شود که عبارتند از : آفتاب ، بخار آب جوش ، هوای گرم و روشهای شیمیایی . سپس در آب گرم می کذارند تا نرم شود طول تار آن در بعضی از پیله ها 500 متر و در برخی به 1200 متر هم می رسد . در شرایط مناسب 11 کیلو پیله تازه در حدود 1 کیلو گرم ابریشم خام می دهد . تارهای ابریشم قدرت ارتجاعی بالایی دارند و تا 20% خاصیت کششی دارند . قدرت تار ابریشم نیز زیاد است و برای قدرت یک سیم آهنی با همان ضخامت است. تارهای چند پیله را به هم وصل و روی یک قرقره می پیچند . این نخهای 10 تا 12 رشته ایی را به نام نخهای ابریشم یک لائی می نامند . کرم ابریشم در دنیا به دو صورت اهلی و وحشی وجود دارد. تمامی انواع کرم ابریشم متعلق به گونه Bombix mori بوده که طی سالیان متمادی پرورش و نگهداری و عملیات اصلاح نژاد ، به صورت امروزی تکامل یافته اند. دوره زندگی کرم ابریشم از چهر مرحله متمایز تخم، لارو، شفیره و پروانه تشکیل می گردد. به تخم کرم ابریشم تخم نوغان گفته می شود و آنچه که در اختیار کشاورزان قرار می گیرد از نوع هیبرید یا1 F است که از اختلاط دو نژاد با خصوصیات مورد دلخواه از نظر میزان کمیت پیله حاصله ، کیفیت آن و مقاومت در مقابل بیماریها و آب و هوای مختلف بدست می آید. دوره لاروی کرم ابریشم دارای پنج مرحله تغذیه است به هر مرحله یک " سن " می گویند، که سنین 1 و 2 و 3 کرم جوان و سنین 4 و 5 کرم بالغ نامیده می شود . کرم در فاصله هر دو سن دارای یک مرحله پوست اندازی است که به آن خواب کرم گفته می شود . کرم ابریشم به منظور تولید پیله پرورش داده می شود که پیله های حاصله یا برای تهیه تخم نوغان مورد استفاده قرار می گیرند و یا اینکه از آنها نخ ابریشم کشیده و در صنعت برای بافت پارچه ، فرش و دیگر صنایع ابریشمی مورد بهره برداری واقع می شوند. نگهداری کرم ابریشم دارای چهار مرحله مشخص و متمایز است : تفریخ تخم نوغان ، پرورش لارو ابریشم ، تنیدن پیله و برداشت پیله . تفریخ تخم نوغان : به مجموعه عملیاتی که موجب خروج کرم ( لارو ) از تخم نوغان می شود تفریخ می گویند، این مرحله یکی از مراحل مهم و پر اهمیت در پرورش کرم ابریشم بوده و دقت در این مرحله موجب رشد و تکامل جنین تمامی تخمها ، کاهش مرگ و میر نطفه ها و خروج یکنواخت لاروها از تخم می گردد و لذا برای رسیدن به این هدف لازم است از اتاقهای تفریخ استفاده گردد. این اتاقها می توانند به هر شکل و اندازه های متناسب با حجم کار انتخاب و در آنها شرایط محیطی لازم فراهم آید. در این اتاقها برای تامین حرارت ، رطوبت و نور لازم ، می توان از دستگاههای اتوماتیک تامین کننده حرارت، رطوبت و نور استفاده نمود و در صورت عدم دسترسی به این گونه وسایل با استفاده از چراغهای معمولی تولید کننده حرارت ( بخاری ) برای تامین حرارت و با قرار دادن ظرف آب روی آن برای تولید رطوبت و نصب تعدادی لامپهای فلورسنت ( مهتابی) برای تولید نور به این هدف دست یافت ، از دیگر شرایطی که اتاقهای تفریخ باید داشته باشند ، امکان تامین تاریکی و جلوگیری از حمله آفات و مورچه ها است . روش تفریخ : برای اینکه تفریخ به خوبی انجام شود بهتر است که تخم نوغان پس از دریافت از مراکز مجاز بلافاصله به اتاق تفریخ منتقل و در داخل جعبه های تفریخ به طور یکنواخت ریخته شوند. این جعبه ها به صورت چارچوبی به ابعاد 1×24×36 سانتی متر هستند که کف آنها به وسیله پارچه لطیف و نازک مشکی رنگی که سطح پشتی آن آهار خورده ف پوشانده شده است . این جعبه دارای چارچوبی به اندازه سطح داخلی آن است که برای ثابت نگهداشتن کاغذ پارافینی که در اواخر دوران تفریخ مورد استفاده قرار می گیرد ، بکار می رود . ولی چنانچه جعبه تفریخ در اختیار نباشد می توان در همان جعبه تخم نوغان اقدام به تفریخ نمود . شرایط محیطی برای تفریخ عبارتند از : تامین حرارت ، رطوبت و نور مورد نیاز. الف- حرارت : تخم نوغان پس از دریافت به اتاق تفریخ منتقل شده و به مدت 3 روز در حرارت 15 درجه سانتی گراد نگهداری می شود سپس حرارت را به 18 الی 20 درجه رسانیده و به مدت 2 روز در این درجه حرارت نگهداری می کنند و پس از آن مدت 4 روز در حرارت 23 الی 24 و بالاخره به 25 درجه رسانیده شده و تا خروج لاروها از تخم در حرارت مزبور نگهداری می شوند. ب- رطوبت : رطوبت مناسب نیز مانند حرارت نقش پر اهمیتی در تفریخ تخم نوغان دارد و در تمام طول مدت تفریخ لازمست رطوبت اتاق تفریخ بین 75 الی 80 درصد ثابت باشد. زیرا رطوبت بالاتر امکان آلودگی تخمها به قرچ را افزایش می دهد ضمن اینکه موجب ضعیف شدن لاروها می گردد. از طرفی رطوبت پایین تر به لحاظ خشک شدن پوسته تخم قابلیت خروج لارو از تخم را کم کرده ، موجبات افزایش میزان تلفات کرمها را فراهم می سازد . ج- نور: نور به یکنواختی رشد جنین در تخمها کمک می کند . به همین دلیل لازم است در تمامی دوئران تفریخ روزانه به مدت 16 ساعت از روشنایی کامل برخوردار باشد. برای تامین حرارت و رطوبت بطوریکه قبلا اشاره شد در صورت عدم دسترسی به وسایل اتوماتیک مربوط می توان از چراغهای بخاری ( مثل علاء الدین ) برای تامین حرارت و با قرار دادن ظرفی پر از آب روی آن برای تولید رطوبت استفاده نمود . بدیهی است با کم و زیاد کردن تعداد بخاریها و یا بالا و پایین نمودن فتیله چراغ می توان حرارت و رطوبت مورد نیاز را تامین نمود . البته وجود یک یا چند عدد حرارت سنج و رطوبت سنج در داخل اتاق تفریخ و به منظور کنترل حرارت و رطوبت ضروری است و همچنین برای تولید روشنایی می توان از لامپهای فلورسنت ( مهتابی ) استفاده نمود . از روز دوازدهم شروع تفریخ باید تخمها مرتباً مورد بازدید قرار گیرند و زمانی که مشاهده شد رنگ تخمها از تیره به روشن تبدیل شده روشنایی داخل اتاق را قطع کرده و اتاق تا زمان خروج کامل کرمها در تاریکی مطلق نگه داشته شود. حتی در زمانی که برای کنترل حرارت و رطوبت به داخل اتاق تردد می گردد از چراغ قوه ای که شیشه آن به رنگ قرمز است استفاده می شود . تاریکی دادن در روزهای پایانی موجب می گردد تا اکثریت کرمها همزمان از تخمها خارج گردند . در صورتی که تفریخ در جعبه تفریخ انجام می شود قبل از قطع روشنایی ابتدا روی تخمها کاغذهای سوراخداری ( که دارای سوراخهای ریزی است ) قرار داده و پس از قرار دادن کاغذ پارافینی روی آن چارچوب ثابت کننده کاغذها را داخل جعبه می گذارند. د- ضد عفونی : برای کاهش خسارات حاصل از بیماریها و آفات لازم است اتاق تفریخ و کلیه وسایلی که در زمان تفریخ مورد استفاده واقع می شوند 24 تا 48 ساعت قبل از شروع عملیات با سم فرمالین به میزان 2 درصد ضدعفونی گردد. پرورش کرم ابریشم: پس از خروج کرمها از تخم و انتقال به محلی که برای پرورش در نظر گرفته شده است باید عملیات زیر انجام شود : دریچه( چارچوب) جعبه تفریخ همراه با پوشش کاغذ پارافینی آن برداشته و در کنار جعبه تفریخ بر روی سینی پرورش گذاشته می شود. چنانچه عمل تفریخ در خود جعبه تخم نوغان انجام شده باشد ، با احتیاط و بطوری که به کرمها صدمه ای وارد نیاید پوشش روی جعبه را از سه طرف بریده تا بتوان لاروها را از جعبه خارج نمود. سطح بدن لاروها قبل از تغذیه با مواد ضدعفونی کننده ای مثل مخلوط 5 درصد پودر فرمالدئید و 95 درصد پودر آهک مرده و در صورت عدم دسترسی به فرمالدئید با پودر آهک مرده و با استفاده از پارچه های توری نازک به طور یکنواخت سمپاشی می گردند. برگهایی که از قبل خرد شده اند به طور یکنواخت در تمامی قسمتهایی که کرم مشاهده می شود ریخته شده و سعی می گردد در قسمتهایی که تراکم کرم بیشتر است مقدار برگ بیشتری ریخته شود . روی بستر جهت حفظ رطوبت ، جلوگیری از خشک شدن برگها و کنترل تابش نور با کاغذهای پارافینی پوشانده می شود. حدود 2 ساعت پس از برگ دهی و زمانی که اطمینان حاصل شد که کرمهای تفریخ شده به برگ چسبیده اند برگ همراه کرمها از داخل جعبه تفریخ و یا جعبه تخم نوغان به روی بستر پرورش منتقل می شوند . باید دقت کرد که هنگام انتقال صدمه ای به کرمها وارد نیاید. در این مرحله سطح پرورش به ابعاد 30×30 سانتی متر می باشد و باید توجه داشت که در این سطح تمامی کرمها به طور یکنواخت قرار گرفته و از تراکم کرم در یک نقطه جلوگیری به عمل می آید. یادآوری مهم : ( باید توجه داشت که جثه کرم ابریشم در سنین جوانی بخصوص سن اول و دوم و اوایل سن سوم بسیار ظریف و آسیب پذیر است و برای جابجایی آن نباید از دست استفاده کرد و برای این کار لازم است تعدادی پر مرغ تمیز در اختیار داشته باشیم تا بوسیله پر مرغ این جابجایی صورت پذیرد. ضمناً برای تنظیم ابعاد بستر می توان از خط کش استفاده نمود.) کلیه عملیاتی که فوقاً اشاره شد مرحله شروع پرورش نامیده می شود . پس از آن پرورش کرم جوان و کرم بالغ انجام می شود . عملیات پرورش باید منطبق با جدولی باشد که موسوم به جدول استاندارد پرورش کرم جوان و کرم بالغ است . در ارتباط با پرورش کرم ابریشم چه در دوره کرم جوان و چه در دوره کرم بالغ مواردی لازم است که ذیلاً به آنها اشاره می شود. پرورش کرم جوان : پایه و اساس نگهداری کرم ابریشم به چگونگی و کیفیت پرورش کرم جوان استوار است و هر چه در این مرحله در فراهم ساختن شرایط مناسب حرارتی ، رطوبتی ، تغذیه ای و بهداشتی دقت بیشتری به عمل آید درصد موفقیت پرورش کرم بالغ و نتیجتاً درصد پیله های تولیدی از نظر کمیت و کیفیت افزایش خواهد یافت . کرم جوان را می توان در اتاقهای کوچکی که از نظر حرارت ، رطوبت ، و تهویه قابل کنترل باشند نگهداری کرده و پرورش را در سینیهای پرورشی به ابعاد 180×90 سانتیمتر مربع از جنس فلز و یا چوب که کف آنها وسیله توریهای فلزی پوشانیده شده باشد ، انجام داد. به منظور کنترل حرارت و رطوبت داخل سالن پرورش کرم جوان در اختیار داشتن تعدادی حرارت سنج و رطوبت سنج به منظور نصب در نقاط مختلف اتاق ضروری است . سمپاشی بدن کرمهای جوان همه روزه و یا حداقل یک روز در میان بوسیله پودر ضدعفونی کننده باید انجام شود. زمان ضد عفونی هر روز صبح و قبل از شروع اولین برگدهی روزانه است. به دلیل تاثیر نوع برگ توت در تغذیه و تامین سلامتی کرمهای جوان ، دقتهای لازم باید در انتخاب نوع برگ و برداشت به موقع آنها صورت گیرد. برگهایی که برای کرم جوان برداشت می شوند باید شاداب ، پر آب و سرشار از املاح و پروتئین ها باشند. لذا لازم است برای کرم جوان ، برگهای قسمتهای انتهایی شاخه ها برداشت و به مصرف تغذیه کرم برسد. برای سنین مختلف دوره جوانی کرم به صورت زیر برگ داشت می شود . برای سن اول از اولین تا سومین برگ ف برای سن دوم از اولین تا پنجمین برگ و برای سن سوم از اولین تا هفتمین برگ . باید توجه داشت که اولین برگ راس شاخه ، برگی است که از همه برگهای انتهایی شاخه بزرگتر باشد.بنابراین نباید از برگهایی که به صورت جوانه بوده و هنوز کاملاً باز نشده است استفاده نمود و بهترین وسیله برای حمل برگ از محل چیدن تا اتاق پرورش سبدهای پلاستیکی بزرگ است که مانع فشردگی برگها و آسیب به آنها می شود. بطوری که در جدول استاندارد پرورش مشاهده می شود برگ مورد تغذیه کرمهای جوان باید خرد شود. اندازه این برشها در سنین 1 و 2 و3 کرم با توجه به قدرت کرم برای جویدن برگ انتخاب شده و ضروری است که این اندازه ها رعایت شوند. برای خرد کردن برگ می توان از کارد تیز آشپزخانه و یک صفحه چوبی استفاده نمود . برای اینکه برگها هنگام برش له نشود بهتر است دقت بیشتری در برش به عمل آید. چون برگ مورد تغذیه سنین 1 و 2 و 3 خرد می شود و این گونه برگها قدرت نگهداری رطوبت خود را در اثر برش از دست می دهند لازم است به منظور حفظ رطوبت آنها و جلوگیری از پزمردگی ، پس از اتمام برگدهی روی بستر توسط روزنامه باطله پوشانیده شده و پس از پاشیدن چند قطره آب بوسیله انگشتان دست ، روی روزنامه و با استفاده از کاغذ پارافینی پوشانیده گردد. پرورش کرم بالغ : بطوریکه قبلاً اشاره شد به سنین 4 و 5 دوره زندگی کرم ابریشم ، کرم بالغ گفته می شود ، در این مرحله چون جثه کرم بزرگ شده است پرورش آن در سینی های پرورش مناسب نبوده و بهتر است به سالن کرم بالغ منتقل شود و مناسبترین سالنها یا تلنبارهای پرورش کرم بالغ ، تلنبارهای نیمه صنعتی می باشند. در این نوع تلنبارها از سالنهایی استفاده می شود که بسترهای پرورشی به صورت چند طبقه ( تا سه طبقه روی هم ) در طول سالن و به عرض 5/1 متر ساخته می شوند. اسکلت بسترها می تواند از آهن یا چوب انتخاب و کف بسترها هم بوسیله توری فلزی پوشانده شود. مزیت این روش این است که می توان از فضای داخل سالن برای ایجاد سطح بستر استفاده نموده و در مصرف زمین صرفه جویی نمود و برای اینکه امکان کار کردن در داخل طبقات فراهم شود بهتر است ارتفاع اولین طبقه از سطح زمین را 20 سانتی متر ، فاصله طبقه دوم از طبقه اول را 80 سانتی متر و فاصله طبقه سوم با دوم را 50 سانتیمتر در نظر گرفت. همچنین اگر از سالن در فصول غیر پرورش استفاده دیگری می شود می توان اسکلت بستر را با استفاده از آجر و گل ساخت و بسترها را مانند بستر پرورش کرم جوان به صورت سینی پرورش و به ابعاد 5/1×2 متر ساخته و آنها را در فاصله ستونهای آجری که دارای لبه هستند به صورت کشویی جا گذاری نمود. در روش اخیر پس از پایان پرورش با تخریب ستونها و خارج کردن مصالح می توان از سالن استفاده دیگری نیز نمود کرمهای بالغ به حرارت ، رطوبت زیاد و شرایط نا مناسب تهویه حساس می باشند و لذا رعایت میزان حرارت و رطوبت مندرج در جدول استاندارد و تهویه به موقع سالن موجب سلامت کرمها و افزایش محصول خواهد گردید . برگهای آبدار و تازه رشد کرده برای تغذیه کرم بالغ مناسب نمی باشند. بنابراین لازم است از برگ شاخه های پایین تر درخت که رشد کافی کرده اند استفاده نمود. ضمن اینکه در این دوره نیازی به خرد کردن برگ نبوده و باید برگ را همراه با شاخه روی بستر کرم قرار داد و برای اینکه برگ به اندازه کافی در اختیار همه کرمها قرار گیرئ. باید شاخه ها را یکی در میان به صورت سر وته روی بستر قرار داد . همچنین به منظور جلوگیری از تراکم رطوبت در قسمت زیرین شاخه های روی بستر پرورش ، می توان هر بار شاخه های حامل برگ رانسبت به دفعه قبل برگ دهی در جهت عکس قرار داد تا با ایجاد شبکه این هدف تامین گردد. علاوه بر نکاتی که فوقاً به طور مجزا برای سنین جوانی و بالغ کرم ابریشم اشاره شد ، موارد عمده دیگری در تمام طول دوره پرورش لازم به اجراء هستند که ذیلاً به آنها اشاره می شود . الف – تغذیه : در خصوص تغذیه کرمها باید موارد زیر رعایت شوند. 1- از تغذیه کرمها با برگهای خیس ، باران خورده ، شبنم دار ، خاک آلوده ،پژمرده و خشبی باید قویا خودداری گردد. 2- چون درختان میوه معمولا به منظور مبارزه با آفات سمپاشی میگردند باید مطمئن بود که هنگام برداشت از برگ درختان توت ، درختان میوه دیگر مجاور این درختان سمپاشی نشده باشند زیرا در صورت انجام سمپاشی درختان میوه، احتمال اینکه ذرات سم بوسیله باد روی برگ درختان توت نیز منتقل شده باشد ، زیاد است . در صورت مشکوک بودن می توان ابتدا تعداد کمی از کرمها را در محل جداگانه ای بوسیله برگ چیده شده مشکوک تغذیه نمود . چنانچه برگهای آلوده به سم باشند کمتر از 2 ساعت پس از تغذیه ، کرمها بی تاب شده ، سر خود را به اطراف حرکت داده و مایع سبز رنگی از دهان آنها خارج می شود . در این حالت باید کلیه برگهای آلوده و کرمهای مسموم شده را از محیط دور ساخت . در غیر اینصورت تمامی کرمها مسموم شده و خسارت سنگینی وارد می آید. 3- بهترین زمان برداشت ، صبح زود و عصر می باشد زیرا برداشت برگ زمانی که آفتاب شدید باشد باعث خشکیدگی برگها شده و چنانچه بر روی هم انباشته شوند گرمای برگها موجب تخمیر و ترشیدگی آنها می گردد. 4- همیشه باید به اندازه یک وعده غذا برای کرمها ( به ویژه برای سنین 4 و 5 ) برگ ذخیره شده باشد. بنابراین برگ چیده شده هر روز عصر برای اولین وهله برگ دهی روز بعد و برگ چیده شده صبح برای وهله های دیگر برگ دهی روزانه ذخیره می گردد. اتاق ذخیره باید محلی خنک و تاریک بوده و قابلیت تهویه را نیز داشته باشد . ضمناً به منظور حفظ رطوبت برگها، پس از پهن کردن آنها بهتر است روی برگ بوسیله پارچه تمیز نمداری پوشانیده شود. 5- برگ دهی چه به صورت خرد شده در سنین جوانی و چه به صورت برگ کامل همراه با شاخه در دوره بلوغ کرم ، باید به طور یکنواخت در بستر کرم انجام شود تا کلیه کرمها از میزان کافی برگ برخوردار شده و ضمن تغذیه لازم همه کرمها هماهنگ رشد نمایند. ب- خواب کرم : بطوریکه قبلاً اشاره شد کرم در فاصله سنین یک تا پنج ، دارای چهار مرحله پوست اندازی است که به هر مرحله پوست اندازی خواب کرم گفته می شود . بنابراین کرم ابریشم دارای چهار خواب می باشد . مشخصات عمومی زمان خواب کرم ابریشم بدین قرار است که: کرم از تغذیه خودداری می کند ، لاروها بی حرکت گشته و برای جستجوی غذا حرکتی نمی کنند ، رنگ بدن آنها شفاف می گردد ، اندام دهانی کوچک و سر آنها از حد معمول بزرگتر نشان داده می شود و معمولاً سر خود را به طرف بالا و بی حرکت نگه می دارند. در زمانی که خواب کرم شروع می شود باید نکات زیر رعایت شوند: بطوریکه در جدول استاندارد پرورش مشاهده می شود میزان آخرین وهله برگ دهی قبل از هر خواب هر سن کمتر از وهله های قبلی است . دلیل این امر این است که کرمها همه با هم به خواب نمی روند ، برخی زودتر و برخی دیرتر ، لذا به منظور جلوگیری از تراکم برگ باقی مانده در بستر ، در وهله قبل از آهک پاشی میزان کمتری به کرمها برگ داده می شود تا فقط آنهایی که هنوز نخوابیده اند از برگ استفاده نمایند . لذا رعایت میزان برگ قید شده در جدول ضروری است برای تمیز کردن بستر پرورش کرم بالغ می توان از توریهای پلاستیکی و به همان روش استفاده نمود و هم اینکه چون برگ همراه شاخه داده می شود ، پس از تغذیه و قرار گرفتن کرمها روی شاخه های جدید ، با پیچاندن شاخه ها ( مانند توری ) سطح زیرین آنرا تمیز کرده و مجدداً شاخه های لوله شده را بر روی بستر تمیز شده باز کرد. نکته مهمی که باید در موردتمیز کردن بستر یادآوری نمود اینکه : قسمت اعظم تلفات کرم در مراحل مختلف تمیز کردن بستر اتفاق می افتد . به خصوص در سنین جوانی کرم که ریز بوده و امکان مشاهده آن در لا بلای برگهای قبلی مشکل است . لذا باید توجه کافی نمود که کرمها دور ریخته نشوند و یا موقع جمع کردن و جابجایی ( بخصوص در دوره بلوغ کرم که بوسیله شاخه بستر تمیز می شود ) ضربه و آسیبی به آنها زده نشود تا از کاهش میزان پیله تولیدی جلوگیری بعمل آید. نکته دیگر اینکه چون تمیز کردن بستر به ویژه در سنین 4 و 5 نیروی انسانی قابل ملاحظه ای نیاز دارد این نیرو از قبل تدارک دیده شود تا زمان تمیز کردن به درازا نکشیده و کرم گرسنه نماند. د- افزایش سطح بستر و یکنواخت کردن کرمها در بستر : کرمها روز به روز و در اثر تغذیه و افزایش سن بزرگتر شده و نیاز به سطح بستر بیشتری دارن و لذا بطوریکه در جدول استاندارد نیز منعکس گردیده در مواقع لزوم باید به گسترش سطح بستر آنها اقدام نمود زیرا افزایش به موقع سطح بستر پرورش و فراهم کردن بستر مناسب تاثیر بسیار زیادی بر کمیت و کیفیت محصول تولیدی داشته و در جلوگیری از شیوع بیماریهای مختلف بخصوص بیماری کراسری مؤثرمی باشد. عمل گسترش بستر قبل از هر خواب تا دو برابر سطح اولیه و پس از پوست اندازی به اندازه مورد نیاز ضروری است . چون پس از گسترش بستر ، امکان دارد در یک نقطه از سطح بستر تراکم کرمها بیشتر باشد لازم است که کرمها به صورت یکنواخت در سطح بستر قرار داده شوند تا هنگام تغذیه از میزان برگ مساوی برخوردار شوند همچنین هر بار قبل از برگ دهی باید کنترل کرد چنانچه در قسمتی از بستر تراکم کرم بیشتر از سایر قسمتها است نسبت به یکنواختی آن اقدام نمود . یادآوری می نماید بطوری که قبلاً نیز اشاره شد جابجایی کرمها در سنین جوانی نباید بوسیله دست انجام شود تا صدمه ای به آنها وارد نگردد بلکه لازم است بوسیله پر مرغ این کار انجام پذیرد. ه- رعایت بهداشت محیط پرورش و ضدعفونی: به منظور جلوگیری از اشاعه بیماریها در داخل سالنهای پرورش کرم به بیماریهای مختلف که موجبات کاهش شدید تولید محصول می گردد لازم است اقدامات زیر انجام شود : حداقل 24 ساعت قبل از شروع هر پرورشی، سالنهای پرورش چه کرم جوان و چه کرم بالغ باید بوسیله محلول 2% فرمالین ضدعفونی گردد. در زمان ضدعفونی باید کلیه منافذ سالن پرورش مسدود و تمامی وسایل مورد استفاده حین پرورش در داخل سالن قرار داده شود. به دلیل فراوانی میکروارگانیسم های بیماری زا در کرم ابریشم و احتمال ابتلاء به بیماریهای مختلف ، باید در ضدعفونی کردن بستر پرورش و رعایت نکات بهداشتی محیط پرورش دقت فراوانی نمود. برای ضد عفونی می توان از پودرهای ضدعفونی کننده معرفی شده استفاده نمود و بطوریکه قبلاً نیز اشاره شد پودر را در پارچه نازکی ریخته و با تکان دادن پارچه محتوی سم روی کرمها ، عمل ضدعفونی را انجام داد . عمل ضدعفونی صبحها و قبل از پوست اندازی کرمها و قبل از اولین برگ دهی انجام می شود . البته در صورت اشاعه بیماری باید دفعات ضدعفونی افزایش یابد. معمولاً پس از هر وعده تغذیه کرمها ، مقادیری ضایعات تغذیه در راهروهای تلنبار و حواشی بستر ریخته می شود که باید بلافاصله بدون ایجادگرد و غبار نسبت به جاروی محیط پرورش و خارج کردن ضایعات اقدام و در صورت امکان با استفاده از محلول کلر یا دیگر مواد ضدعفونی کننده ، ضدعفونی شوند. ضمن اینکه هنگام ورود به داخل تلنبار باید کفشها تعویض شوند به همین دلیل وجود تعدادی دمپایی در داخل محیط پرورش برای تعویض کفشها ضروری است . این اعمال موجبات ورود عوامل بیماریزا به داخل محیط پرورش را کاهش داده و از ابتلاء کرمها به بیماریها جلوگیری به عمل می آورد. تنیدن پیله و برداشت آن : نشانه های آماده شدن کرم برای تنیدن پیله به قرار زیر است : کرمها از روز هشتم سن پنجم به بعد از غذا افتاده و تنها مقدار کمی از برگ توت تغذیه می نمایند، مدفوع کرمها از روز هفتم به رنگ سبز تیره متمایل شده و حالت سفتی خود را از دست می دهد ، آخرین ذرات مدفوع کاملاً رنگ سبز برگ تغذیه شده را داشته و به نظر می رسد که عیناً دفع شده باشد . کرمها در روز آخر سن پنجم از نظر طولی کوتاه تر شده و به مرور رنگ بدنشان به دلیل رشد سریع غده ها و مواد ابریشمی زرد و شفاف می گردد و بالاخره تحرک کرمها به طور ناگهانی افزایش یافته و میل به صعود و بالا رفتن پیدا می کنند. شرایط محیطی لازم برای تنیدن پیله عبارت است از 25 درجه سانتیگراد حرارت و 70 درصدرطوبت. باید توجه داشت که حرارت و رطوبت کمتر و زیادتر از حدود فوق موجبات کاهش پیله تولیدی و بروز خسارت اقتصادی محصول می گردد. ضمناً در زمان تنیدن پیله محیط باید مرتباً تهویه گردد.همچنین پس از شروع تنیدن تار نباید به کرمها دست زده و یا آنها را جابجا کرد . زیرا تار تنیده شده پاره گشته و پیله تشکیل نمی شود . برای تنیدن پیله از وسایل اختصاصی این کار استفاده می گردد . چنانچه امکان دسترسی به وسایل پیشرفته موجود نباشد می توان از گیاهان محلی که دارای انشعاب برگی زیاد بوده و بوی زننده ای نداشته باشند و یا از کاه و کلش خرد نشده نیز استفاده نمود . این شاخه ها را در آفتاب خشک کرده به صورت بسته های کوچک بسته بندی نموده و میان آنها را از پایین کاملاً باز کرده و مماس با سطح بستر کرم به حالت آویزان قرار می دهند . وسایلی که برای تنیدن پیله مورد استفاده قرار می گیرند باید دارای مشخصات زیر باشند: - ارزان و بادوام بوده و تعداد حفره های آنها زیاد باشد تا کرمها به راحتی در آن حرکت کرده و فضای مناسبی برای تنیدن پیله وجود داشته باشد و به راحتی قابل استفاده باشند. در هشتمین روز از شروع به تنیدن پیله ( مشروط براینکه حرارت و رطوبت مورد نیاز تامین شده باشد) نسبت به برداشت پیله ها اقدام می گردد .برای جلوگیری از کاهش رطوبت پیله که موجب کاهش وزن آن می شود باید عملیات برداشت به موقع و سریع صورت گیرد . کرک گیری پیله ها و جداسازی کرمهای مرده و پیله های پوست پیازی و نا مرغوب از محصول موجب افزایش ارزش آن هنگام فروش می گردد. بیماریهای کرم ابریشم: از میان انواع بیماریهای کرم ابریشم موسکاردین ها، اسپروژیلوس ، فلاشریها، گراسری و پبرین بیشترین خسارات را به کرم وارد می سازند .ذیلاً به طور مختصر نحوه ابتلاء ، شناسایی بیماران مبتلاء و نحوه کنترل و پیشگیری توضیح داده می شود. موسکاردین: موسکاردین یک بیماری قارچی است و شامل چهار نوع سفید، زرد، سبز و سیاه می باشد . علائم خاص بیماری در انواع مختلف متفاوت است ولی بطور کلی عدم تحرک ، کاهش اشتها و پیدایش لکه های سفید و سیاه در نقاط مختلف سطح بدن از علایم بیماری است. لاشه کرمهایی که در اثر موسکاردین از بین می روند ابتدا نرم بوده ولی بتدریج سخت شده و در نهایت حالت مومی شکل بخود می گیرند . لاشه کرمهای مرده به هنگام سخت شدن ابتدا سفید شده و سپس بسته به نوع موسکاردین تغییر رنگ می دهند. سرایت بیماری از طریق پوست انجام می شود و چنانچه پوست بدن کرمها به قارچ آلوده شود، عامل بیماری از پوست عبور کرده و با رخنه به داخل بدن کرم ، وارد خون شده و تکثیر می گردد پس از مرگ کرمهای مبتلا ، قارچهای موجود در لاشه کرم مرده تکثیر یافته و در محیط پخش و یا از طریق تماس دستهای کارگران به کرمهای سالم سرایت می نمایند . عامل بیماری می تواند از طریق برگ آلوده نیز به کرمها سرایت نماید. برای کنترل بیماری باید بسترهای پرورشی و سطح بدن کرمها با مواد ضدعفونی کننده ، ضد عفونی گردند و کرمهای بیمار با وسایل مناسب مثل انبر جمع آوری شده و پس از ریختن در محلولهای ضد عفونی آتش زده شوند. نکته مهمی که در مورد ضدعفونی بستر پرورش باید یادآوری نمود این است که به منظور جلوگیری از مسمومیت کرمها بوسیله مواد ضدعفونی ، تغذیه کرمها باید 30 دقیقه پس از اتمام ضد عفونی انجام شده و از مصرف برگهای خیس نیز خودداری گردد. بیماری اسپرژیلوس: این بیماری مخصوص کرم جوان است . زیرا کرمهای جوان در مقابل این بیماری حساسیت بیشتری از کرمهای بالغ نشان می دهند. پیشرفت این بیماری در سنین اولیه کرم بسیار سریع بوده و موجب خسارات زیادی می گردد. کرمهای بیمار از روز دوم ابتلاء ، برگ کمتری می خورند ، بدنشان کوچک ، رنگشان شفاف و رشدشان نا منظم می گردد . از روز سوم یا چهارم به تدریج می میرند. در این حالت هیچ علامت خاصی بر روی لاشه کرمهای مرده دیده نمی شود. قارچ عامل بیماری در بدن لاروهای مرده تکثیر یافته و موجب انتشار بیماری می گردد و به علت همین تکثیر ، لاروهای مرده به رنگ سبز مایل به زرد یا قهوه ای در می آیند. چنانچه بیماری در خواب سنینسوم و یا چهارم و یا اوایل این سنین رخ دهد . انواع کرمهای نیمه پوست انداخته ، پوست نیانداخته ، کرمهای چروک و کرمهایی که قسمت مخرجشان را کثافت گرفته است در بستر پرورش می توان یافت . عامل این بیماری نیز مانند موسکاردین و از طریق پوست وارد بدن لارو می گردد . این قارچ در سالنهای پرورشی روی قسمتهای چوبی ، کلش برنج ، پارچه ها مدفوع کرم ابریشم و ضایعات پرورشی رشد کرده و تکثیر می یابد . این بیماری در مواقعی که رطوبت محیط بالا باشد سریع تر رشد کرده و سرعت گسترش بیماری را افزایش می دهد . کنترل بیماری مانند موسکاردین با ضد عفونی بسترهای پرورشی و بدن کرم انجام می گردد . ضمن اینکه لازم است لاشه کرمهای مرده را از محیط پرورش خارج کرده و معدوم نمود 3-فلاشری ها : فلاشری نام تعدادی از بیماریهای کرم ابریشم می باشد که علایمی مشابه نشانه های عمومی موسکاردین دارند . این علایم عبارتند از : بی اشتهایی ، شفافیت بدن ، کوتاه شدن بدن ، چروک خوردن پوست پس از تعویض جلد ، یبوست و سستی که پس از مرگ ، لاشه کرمها نرم و فاسد می گردد. نحوه ابتلاء کرمها به این بیماری یا از طریق دستگاه گوارش است بدین ترتیب که چون مدفوع کرمهای بیمار دارای مقدار زیادی عوامل بیماری است چنانچه برگ به مدفوع این کرمها آلوده شود ، عامل بیماری از طریق دهان وارد دستگاه گوارش کرمهای سالم شده و آنها را مبتلا می سازد و یا اینکه از راه زخمهای ایجاد شده روی بدن کرمهای سالم وارد بدن آنها می شود . دقت و مراقبت در هنگام پرورش ، جلوگیری از زخمی شدن کرمها و جمع آوری و سوزاندن کرمهای مریض ، نظافت بستر پرورش و خارج کردن مدفوع از محیط پرورشی از روشهای کنترل بیماری است . برای پیشگیری لازم است کرمهای جوان از برگ مناسب توت تغذیه گردند. تغذیه برگهای تازه تا حدودی اثراتاین بیماری را کاهش می دهد بنابراین در مواقعبروز بیماری بهتر است برگهای چیده شده هر روز در همان روز مصرف گردند. 4-گراسری: علایم بیماری گراسری به قرار زیر است: به تدریج کرمها اشتهای خود را از دست می دهند ، پوست بدنشان شل و متورم می شود که این تورم در فاصله بین حلقه ها بیشتر می باشد بطوریکه بدن کرمها به شکل نی با گره های مشخص در می آید. پوست بدن کرم با ضربه کوتاه و مختصر ترکیده و مایع شیری رنگی از محل ترکیدگی از بدن کرم خارج می شود ، کرمها بی قرار شده و در سطح بستر حرکتهای نامنظم و سریعی را که بیشتر شبیه حالت فرار و حرکت به حاشیه بستر می باشد، انجام می دهند . حساس ترین مرحله آلودگی و بروز بیماری گراسری اواخر سن چهارم و اوایلسن پنجم بوده و علایم اشاره شده بیشتر در این زمان مشاهده می شوند و چنانچه کرمها زودتر از این موعد به بیماری مبتلا شوند پوست بدنشان شفاف شده و از دهان آنها مایع گراسری دفع می گردد. راههای ابتلاء کرمهای سالم به بیماری یکی از طریق تغذیه کرمها بوسیله برگهای آلوده به عوامل بیماری خارج شده از دهان کرمهای بیمار است و دیگری از راه زخمهای حاصل روی بدن کرمها می باشد. بنابراین به منظور پیشگیری بیماری باید از زخمی شدن کرمها در طول پرورش جلوگیری شده و کرمهای مشکوک به بیماری از محیط پرورش خارج و معدوم گردند. 5-پبرین: پبرین یکی از مهم ترین و خطرناک ترین بیماریهای کرم ابریشم بوده و بروز آن موجب زیان بسیار شدید شده و لطمه اقتصادی فراوانی به تولید کنندگان وارد می سازد. امکان ابتلاء کرم ابریشم به این بیماری در تمام مراحل زندگی آن وجود دارد و از طریق تخم نیز می تواند به لارو منتقل شود. نشانه های بیماری در کرم از این قرار است که کرمهای سنین اولیه رشدشان نامنظم شده و تنبل می گردند. پوست اندازی آنها با اشکال مواجه شده و پس از تعویض جلد بدنشان نرم شده و رنگ آنها شفاف به نظر می رسد. گاهی اوقات لکه های نا منظم قهوه ای رنگ مایل به سیاهی در سطح بدن کرمها پدیدار شده و در بعضی حالات پاهای شکمی نیز علایم سیاه رنگی را نشان می دهند . کرمهاییی که در سنین اولیه دچار این بیماری شوند تا پایان سن چهارم دوام نیاورده و از بین می روند . بطوری که قبلاً اشاره شد این بیماری از طریق تخم نیز انتقال پیدا می کند و کرمهایی که از این راه آلوده شده باشند تا پایان سن دوم از بین خواهند رفت. نحوه ابتلاء کرم به بیماری علاوه بر انتقال از طریق تخم از راه دستگاه گوارش و باتغذیه برگ آلوده به عامل بیماری است که بوسیله مدفوع کرمهای بیمار دفع و در محیط پرورش قرار می گیرد . کرمهایی که در مرحله بلوغ به بیماری مبتلا گردند امکان دارد تا مرحله تنیدن و حتی شفیرگی نیز پیش بروند و بعد در داخل پیله بمیرند. به منظور پیشگیری از بروز این بیماری اولاً کشاورزان باید تخم نوغان را از مراکز رسمی خریداری نمایند تا مطمئن شوند که تخم نوغان عاری از بیماری پبرین است و ثانیاً باید سالنهای پرورشی و ابزار مورد استفاده در زمان پرورش به دقت ضدعفونی شوند. برای ضدعفونی می توان از فرمالین 2 تا 3 درصد در حرارت بالای 25 درجه سانتیگراد استفاده نمود. میزان محلول مصرفی برای هر 10 متر مربع حدود 9 تا 12 لیتر تعیین شده است. بهتر است ابزار مورد استفاده در پرورش پس از ضدعفونی به مدت 48 ساعت در معرض نور آفتاب نیز قرار گیرند. آفات کرم ابریشم: علاوه بر بیماریهایی که فوقاً به آنها اشاره شد . برخی آفات نیز در صورت حمله به کرمها خسارات زیادی به محصول تولیدی وارد می نمایند. مهمترین آفات کرم عبارتند از : مورچه ها و زنبورهای گوشت خوار. مورچه ها: خطرناکترین آفات کرم ابریشم مورچه ها هستند که در صورت حمله در سنین جوانی کرم به ویژه در سنین 1 و 2 بدلیل کوچک بودن جثه کرم و امکان حمل آنها بوسیله مورچه به خارج از بستر بیشترین خسارت ممکنه به تولید را وارد می آوردند. مورچه ها به دو طریق ممکن است به کرمها حمله نمایند ، یکی داشتن لانه در محیط پرورش و دیگری انتقال به محیط پرورش بوسیله برگ درختان توت ، بنابراین لازم است دقت شود که در سالن پرورش لانه مورچه وجود نداشته باشد و در صورت وجود بطریقمقتضی نسبت به مسدود کردن لانه از ورور آن به تلنبار جلوگیری شود . همچنین آغشته کردن پایه های بستر به گریس یا قرار دادن پایه ها در ظروف آب می تواند از حمله مورچه ها به بستر پرورش جلوگیری نماید. ضمن اینکه باید دقت نمود برگ چیده شده برای تغذیه حامل مورچه نباشد و در صورت مشاهده مورچه با تکان دادن برگها قبل از انتقال به محیط پرورش نسبت به دور ساختن آنها اقدام گردد. بهرحال در صورت مشاهده مورچه در بستر پرورش باید به سرعت نسبت به تعویض بستر و از بین بردن مورچه ها اقدام نمود. باید توجه داشت که برای مبارزه با مورچه ها نباید از سموم استفاده نمود زیرا وجود هر گونه سمی در بستر ( چه بصورت پودر و یا بصورت اسپری ) برای کرمها خطرناک و موجبات مسمومیت آنها را نیز فراهم می آورد. 2-زنبورهای وحشی گوشتخوار : این زنبورها نیز از آفات کرم ابریشم می باشند که با گاز گرفتن و قطعه قطعه کردن بدن کرمها از آن برای تغذیه خود و نوزادان استفاده می نمایند که در صورت مشاهده چنین زنبورهایی در محیط پرورش ضمن از بین بردن آنها باید جستجو نمود چنانچه لانه زنبورها در داخل محیط پرورش ضمن از بین بردن آنها باید جستجو نمود چنانچه لانه زنبورها در داخل محیط پرورش یا اطراف آن وجود داشته باشد نسبت به انهدام لانه ها اقدام نمود . توصیه عدم استفاده از سموم برای از بین بردن زنبورها مانند مورچه ها نیز مجدداً تکرار می شود. در پایان این بحث یادآوری می نماید انجام ضدعفونی سالنهای پرورش و کلیه وسایل پرورش قبل از اقدام به پرورش ، ضدعفونی به موقع بستر و بدن کرمها و رعایت بهداشت محیط پرورش از اقداماتی هستند که به میزان قابل ملاحظه ای از آلودگی کرمها به بیماریها و آفات ممانعت کرده و موجبات افزایش تولید را فراهم می سازند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

سوغات گیلان
سوغات گیلان
مدت ويدئو : 05:00
بازدید : 1317
سوغاتی های شهرستان طالقان
سوغاتی های شهرستان طالقان
مدت ويدئو : 04:36
بازدید : 4427
شیرینی خرما بریز
شیرینی خرما بریز
مدت ويدئو : 5:57
بازدید : 1230
شیرمال
شیرمال
مدت ويدئو : 03:11
بازدید : 4608
همه ...
نان برنجی گیلان
نان برنجی گیلان
مدت پادکست : 1:08
بازدید : 1553
بادام سوخته
بادام سوخته
مدت پادکست : 1:14
بازدید : 2273
نان های محلی خراسان جنوبی
نان های محلی خراسان جنوبی
مدت پادکست : 2:48
بازدید : 3906
بژی
بژی
مدت پادکست : 3:25
بازدید : 837
قطاب یزد
قطاب یزد
مدت پادکست : 4:38
بازدید : 2723
همه ...
رشته ختایی
رشته ختایی
تعداد تصوير : 12
بازدید : 1587
نان روغنی ماسوله
نان روغنی ماسوله
تعداد تصوير : 8
بازدید : 5910
باسلوق مراغه
باسلوق مراغه
تعداد تصوير : 20
بازدید : 2717
نبات و پولکی
نبات و پولکی
تعداد تصوير : 10
بازدید : 5620
کلوچه فومن
کلوچه فومن
تعداد تصوير : 16
بازدید : 14515
همه ...