صفی الدین ارموی

در حال بارگذاری ...ویدیو
16.1

09 شهريور 1394

ازشخصیتهای بزرگ موسیقی جهان اسلام که پس از«سلطان ولد» پا به عرصه‌ وجود گذاشت«صفی الدین عبدالمؤمن ارموی»است. تاریخ تولد «صفی‌الدین ارموی» ‌بدرستی درمنابع تاریخی ذکرنشده است.امابرخی ازالقاب واسامی که درمنابع تاریخی براواتلاق شده عبارتند از:‌اورمیه لی صفی‌الدین-صفی‌الدین عبدالمؤمن ارموی-ابن فاخر الارموی-صفی‌الدین عبدالمؤمن بن یوسف فاخر و... به احتمال زیاد وی درسال 1294 درشهراصفهان رخت ازجهان بربسته است.( در منابع مختلف محل فوت او شهر بغداد ذکر شده است. م). براساس منابع تاریخی, علیرغم آنکه خانواده‌ی او ساکن ارومیه بودند اما بدرستی زادگاهش معلوم نیست. با آنکه وی به همراه خانواده اش به ترک بغداد(بعنوان مرکز فرهنگ وهنرزمان خویش) مجبورشده بود،اما این ترک دیار دلیل آن نیست که زادگاه او بغداد بوده باشد. پیش ازمصاحبت باآخرین خلیفه‌ی عباسی «مستعصم بالله»، (1258 سال مرگ او)، اطلاعات دقیقی از او وجود ندارد. از این سال به بعد می‌توان در منابع تاریخی اطلاعاتی در مورد او بدست آورد. « صفی‌الدین ارموی» درسال‌های جوانی در دربارخلیفه دارای قرب وارج گرانی بود. هم به جهت مسئولیتی که در دربار داشت وهم کمک‌های شایانی که به وزیر خلیفه «علاء‌الدین جوینی» در تنظیم ونگارش آثارمختلف علمی انجام می داد. دستنوشته های برجای مانده ازاو بیانگر تربیت وآموزش دقیق و داشتن تجربه ایی گرانبها دراین طریق است. از این لحاظ کسانیکه وی راعرب برشمرده‌اند با توجه به وجود چنین قراین و شواهدی در تشخیص ملیت او دچاراشتباه شده اند. صفی‌الدین ارموی دردربارخلیفه‌ی بغداد، نه تنها بعنوان موسیقی‌شناس ونوازنده‌ی چیره دست «عود» به شمار می‌رفت که درکتابخانه‌ی خصوصی درباربه عنوان خطاط, مشغول نگارش واستنساخ کتب ارزشمند علمی و فرهنگی بود. بدین جهت صاحب قرب وارج ویژه‌ای دربین اندیشمندان فرهنگ وهنرزمان خویش شده بود.روزهای خوش عمراوکوتاه بوده وبه زودی بسر‌رسید چون درسال 1958 بااستیلای «هولاگوخان» و امپراطوری مغول همه چیز پایان یافت. خیلفه کشته شد. شهر با خاک یکسان گشت. کتابخانه آتش زده شده و نابود گردید. کتاب‌ها به رودخانه دجله ریخته شدند.درسایه‌ی نوازندگی عود، صفی‌الدین توانست نظر حکمرانان «مغول» را به خود جلب کرده و جان و مال خویش را در امان نگه دارد. در حقیقت از کلیه‌ی جرائم گذشته تبرئه گشته و حتی مقرری‌اش بیشتر شد. از سویی به این نوع ازفعالیت های فرهنگی و هنری ادامه داد واز سویی دیگر سرپرستی وآموزش دوپسروزیر «ایلخانیان» یعنی «شمس‌الدین جوینی» را با نام‌های «بهاءالدین محمد»(1279 سال مرگ) و «شرف‌الدین هارون» (1186 سال مرگ) برعهده گرفت. دوکودکی که بزودی جزو نوادرونوابغ عالم ادبیات وهنرشدند.علاوه برانجام چنین کارهایی, براثراصرار و تشویق «شمس‌الدین وعلاءالدین جوینی» اوبه نوشتن دیوان خویش همت گمارد. زمانیکه« بهاءالدین محمد» والی اصفهان گردید به همراه او( در سال 1265 ) به اصفهان رفت. با اضمحلال تدریجی خاندان جوینی، صفی‌الدین ارموی قدرومنزلت خویش را چنان ازدست داد که حتی نتوانست ازپس دیون خود برآمده و به زودی به زندان انداخته شد.این بزرگ مرد هنرو فرهنگ در زندان دیده از جهان فرو بست.اگر نگاهی به آثار، توانایی‌ها و تجارب او درعرصه کتاب و کتابداری‌ بیندازیم به ارزش های ذاتی ومعنوی اودراین عرصه پی برده ودرخواهیم یافت صفی‌الدین ارموی درعین حال خوشنویس بزرگی بوده است. به اعتراف«یاقوت» و«ابن مغلا» ارموی خطاط بزرگی بوده است گرچه برآثار تاریخی زیادی دردست نیست. صفی الدین ارموی پس از«ابن تاری بردی»( احتمالا مراد «ابن طرخان» بوده است. م) و«اسحاق الموصلی» ازبزرگترین نظریه‌پردازان موسیقی جهان اسلام بشمار می رود. جلوتر از زمان خویش به حرکت درآمده بود. به اعتراف «دکترهلمهلز»اوصدای بی پایان موسیقی مقامی است. کسی است که سیستم پیتاگوراس «Pitagoras» را بطور اساسی دچار تحول کرده وبه قله رفیع رساند. روش اودرتجمیع و تشکیل دستگاههای موسیقی گام بزرگی در شکل گیری موسیقی سیستماتیک جهان شرق بود. سرهابرت پری«Sir C.Hubert H.Parry» می گوید: صدای جاودانه‌ی اوهیچ‌گاه فراموش نخواهد شد درواقع صفی‌الدین ارموی اولین نظریه‌پرداز سیستماتیک درجهان موسیقی است. اینکه گفته می‌شود کتاب «شرفیه‌ی» صفی‌الدین ارموی خلاصه‌ی اثرمعروف فارابی است، اشتباه است. چرا که صفی‌الدین درمقوله علم موسیقی مقابل تفکر فارابی و ابن‌سینا قراردارد. در زمان حیات او بخشی از نظریات فارابی وگرایش های نزدیک به آن به عنوان نظریات مرده موسیقی تلقی می شده است. پس از فارابی , صفی الدین و عبدالقادر, موسیقی از چنان تغییر و تحول گسترده ایی برخوردار بوده است که امکان احصا و تطبیق همه آنها وجود ندارد. به اعتراف صاحب نظران موسیقی شرق و غرب, آثار صفی الدین در پیدایش موسیقی مقامی نقش بسزایی داشته و اصولا وی پایه گذار موسیقی مقامی است. صفی الدین ارموی اصول این نوع موسیقی را با دقت فراوانی تعریف کرده است. این بررسی های دقیق از چنان پایه های علمی محکمی برخوردار بودند که تقریبا همه موسیقیدانان پس از وی, به این اصول استناد کرده اند.برای اولین بارصفی الدین ارموی در زمان خویش استفاده از حروف ابجد برای آهنگسازی را منقح نمود. برخی دیگر از اینگونه خلاقیت ها در نتیجه توجه وی حاصل شده است. می توان در«مقام نوروز» به اصول «رمل», به عنوان قدیمی ترین نت موسیقی و آهنگسازی که امروزه به دست مارسیده است اشاره کرد. او توانسته است برای اولین بار موسیقی را روش مند گرداند. روش مند کردن به معنی شناسایی دستگاهها, مقامها وردیف های موسیقی , شامل آهنگ و تصنیف های معروفی است که در تاریخ موسیقی به عنوان اصول علمی پذیرفته شده و براساس آن موسیقی و انواع آن به لحاظ کمی و کیفی بنیان نهاده شده است. گفته می شود زمانی که وی در اصفهان بوده است ساخت سازهایی چون سنتور, نزهه, مغنی وقانون را آغاز کرد. (شهرت اودر سایر منابع تاریخی فقط در ساخت دوساز نزهه و مغنی است. م) جهت ساخت این سازها قوانین دقیقی وضع کرد تا سازهای ساخته شده از دقت عمل بیشتری برخوردار باشند. یکی از صاحب نظران عرصه موسیقی معتقد است ارموی کسی است که برای اولین بار سازی بنام«لاوتا» را کشف کرد. البته این این صاحب نظر برای ادعای خود سند تاریخی ارائه نداده است.صفی الدین ارموی توانست همچون فارابی استفاده از سیستم تنال را به درجه ایی برساند که در خدمت احساسات و حالات پسیکولوژیک( روان درمانی) بشر قرار گیرد. در کنار خدمات بی شمار و ارزشمند ارموی به جهان موسیقی (بخصوص موسیقی اسلامی ) می باید به ایستادگی اودرمقابل هجوم موسیقی غربی( احتمالا یونانی) اشاره داشت. ارموی راه مراقبت و محافظت از ارزشهای فرهنگی موسیقی شرقی را تذکر داد. نباید فراموش کرد درزمان حیات ارموی, موسیقی غربی آرام آرام در حال گسترش و ترویج ( بخصوص در شهر بغداد) بوده است.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

جمشید کازرانی
جمشید کازرانی
مدت ويدئو : 5:50
بازدید : 188
استاد چنگیز سلیمان زاده هنر قطاعی
استاد چنگیز سلیمان زاده هنر قطاعی
مدت ويدئو : 5:14
بازدید : 193
داود برجی طراح فرش
داود برجی طراح فرش
مدت ويدئو : 5:09
بازدید : 205
سیاه دوزی
سیاه دوزی
مدت ويدئو : 2:27
بازدید : 291
غلامرضا معدن دار
غلامرضا معدن دار
مدت ويدئو : 04:55
بازدید : 1807
همه ...
عبید زاکانی
عبید زاکانی
مدت پادکست : 2:25
بازدید : 2459
اسماعیل صدقی
اسماعیل صدقی
مدت پادکست : 3:09
بازدید : 453
فرامرز آشنای قاسمی
فرامرز آشنای قاسمی
مدت پادکست : 2:13
بازدید : 573
استاد عیسی فیوج
استاد عیسی فیوج
مدت پادکست : 2:46
بازدید : 628
محمود خان معتمدی
محمود خان معتمدی
مدت پادکست : 4:02
بازدید : 1082
همه ...
زهره حمیدی
زهره حمیدی
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2656
علی اصغر بهاری
علی اصغر بهاری
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1911
سید اقبال واحدی
سید اقبال واحدی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 4136
محسن یگانه
محسن یگانه
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1887
السا فیروز آذز
السا فیروز آذز
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1264
همه ...