قصد قربت در وقف

در حال بارگذاری ...ویدیو

06 تير 1394

سخن، درباره‌ی مفهوم قصد قربت در وقف است. کارهایی که از انسان صادر می‌شود از یک دیدگاه بر دو نوع است: اعمال طبیعی و افعال حقوقی. در نوع اول تنها نیروهای دورنی یا بیرونی دخالت دارند که محصول آن، امری عینی است، یعنی بهره‌ای از هستی دارد، مانند: راه رفتن، خوردن و فکر کردن. از این رو است که موجود حقیقی نام گرفته است. نوع دوم، با ادای لفظ یا یک عمل عینی، همچون قبض یا انتفاع، رابطه‌ای اعتباری ایجاد یا انشا می‌شود، مانند: ملکیت، زوجیت و غیره. این دسته، از هستی بهره‌ای ندارند و صرفا بر قراردادهای پذیرفته شده در جامعه استوارند. یک تحلیل فلسفی ما را به این نتیجه می‌رساند که پیدایش این دو نحوه‌ی مختلف افعال انسانی ریشه در دو مبدأ دارد: یکی انگیزه و دیگری اراده و قصد فعل. این دو، در طول یکدیگر قرار دارند نه در عرض هم و عامل اول همواره بر عامل دوم پیشی دارد. در خلال مباحث فلسفی این نکته‌ی بر کرسی تحقیق نشسته که صدور افعال اختیاری از انسان، بدون انگیزه و داعی، امتناع عقلی دارد. انگیزه عبارت است از آنچه که انسان را به انجام کاری سوق می‌دهد. بدیهی است اگر این عامل نباشد، میل و گرایش به سوی کار در نفس انسان ایجاد نخواهد شد و در نتیجه کاری از وی سر نخواهد زد. عامل انگیزه به تنهایی کافی نیست؛ بلکه اراده‌ی انجام کاری که غرض و انگیزه را تأمین کند نیز ضروری است. در این مرحله ابتدا باید آن کار را در ذهن خود مجسم سازد، سپس بررسی کند که آیا انجام این کار با انگیزه و غرض وی تناسب دارد یا خیر. چه بسا ملاحظه کند که وی را به هدف نمی‌رساند یا اگر چه غرض وی را تأمین می‌کند، اما در مقایسه با نتایج زیانبار جنبی، اقدام به این عمل ارزش ندارد. اما اگر عمل مورد نظر را با هدف و انگیزه‌ی مناسب یافت، میل و گرایش به انجام آن پیدا می‌کند. کشش مزبور در نهایت به مرحله‌ی اراده می‌رسد و در این مرحله نیروهای تحریکی به کار افتاده و اعضای مناسب با کار را به انجام آن وا می‌دارد و به این ترتیب عمل مورد نظر صورت تحقق به خود می‌گیرد. از این مطالب به چند نکته می‌رسیم: الف. انگیزه عامل دور، و اراده عامل نزدیک (مباشر) هر کار است. ب. عامل اراده پس از حصول مبادی متعددی تحقق می‌یابد که عبارتند از: تصور، تصدیق و شوق. اما انگیزه، در تحقق خود به این امور نیازمند نیست. ج. اراده و مبانی آن، امری است که در همه‌ی انسان‌ها تحت یک قانون واحد تحقق پیدا می‌کند و خوب یا بد بودن دارد افراد باعث گوناگونی آن نمی‌شود، اما انگیزه اقسام گوناگون دارد و بستگی چشمگیری با میزان رشد فکری و روانی و اجتماعی فرد دارد. با شرح این نکات به مقصود نزدیک می‌شویم. در بند «ج» به گوناگونی اقسام انگیزه اشاره شد. از یک دید می‌توان گفت انگیزه گاهی یک خواسته‌ی فردی و محدود، و زمانی از دایره‌ی امیال فردی بیرون است. در قسم دوم، مقاصد نوع دوستانه و انسانی یا نزدیکی و قرب به جوار خداوند است. حال باید دید، چگونه می‌توان این مطالب را بر قصد دقربت در وقف منطبق کرد: نخست اینکه وقف در زمره‌ی اعمال حقوقی است نه افعال طبیعی. یعنی نتیجه‌ی آن زوال یک امر اعتباری (مالکیت واقف نسبت به مورد وقف) و ایجاد یک امر اعتباری دیگر (جواز انتفاع موقوف علیهم بر مورد وقف) است. پس انشای لفظ وقف، روابط حقوقی مربوط به مورد وقف را دگرگون می‌سازد، بدون اینکه تغییری عینی در آن ایجاد کند. دوم آنکه انگیزه، داعی و غرضی که واقف را به سوی این امر سوق می‌دهد، تا با اختیار خویش وقف را انشا کند، باید از شائبه‌ی منافع شخصی خالی بوده و تنها برای خدا باشد؛ در غیر این صورت از نظر قانونگذار، تحول رابطه‌ی اعتباری صورت نپذیرفته و روابط حقوقی پس از انشای وقف، با قبل از آن کمترین تفاوتی نکرده است. به عبارت دیگر، در این عقد خاص، قانونگذار با ملاحظه‌ی جهاتی که بسیاری از آنها بر ما ناپیداست، برخلاف سایر عقود و ایقاعات، نوع انگیزه را در صحت یا بطلان عقد مؤثر شناخته است. در اینجا شرح دو نکته لازم است: 1. قصد قربت در وقف از جهتی غیر از قصد قربت در عبادات است. در عبادات تأثیر قصد قربت درصحت عمل، مشروط به وجود ایمان در فرد است و یا حداقل عدم ایمان، مانع از تأثیر آن است. اما در وقف این شرطیت یا مانعیت وجود ندارد و شاید هم از این رو است که فقها، وقف از وجود ندارد و شاید هم از این رو است که فقها، وقف از سوی کافر را مؤثر می‌دانند. 2. مقصود از اعتبار قصد قربت در وقف یعنی انگیزه‌ی اصلی، همان انجام عمل برای خداست؛ پس اگر در کنار این انگیزه، رفاه حال افراد هم به شکل فرعی باشد به قصد قربت خللی وارد نمی‌کند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

حرام خواری در معیشت
حرام خواری در معیشت
مدت ويدئو : 03:51
بازدید : 595
فشار قبر
فشار قبر
مدت ويدئو : 5:00
بازدید : 37
شب های بیقراری
شب های بیقراری
مدت ويدئو : 04:06
بازدید : 534
پوشیدن لباس مشکی در عزاداری ائمه (ع)
پوشیدن لباس مشکی در عزاداری ائمه (ع)
مدت ويدئو : 01:48
بازدید : 305
عبدالله و محمد بن مسلم
عبدالله و محمد بن مسلم
مدت ويدئو : 04:35
بازدید : 385
همه ...
دعای روز هشتم ماه مبارک رمضان
دعای روز هشتم ماه مبارک رمضان
مدت پادکست : 1:20
بازدید : 591
روزه سپر آتش جهنم هست
روزه سپر آتش جهنم هست
مدت پادکست : 3:26
بازدید : 275
دعای روز پنجشنبه
دعای روز پنجشنبه
مدت پادکست : 4:58
بازدید : 314
شکر عملی(نماز)
شکر عملی(نماز)
مدت پادکست : 3:18
بازدید : 300
تقوای الهی .....
تقوای الهی .....
مدت پادکست : 6:22
بازدید : 271
همه ...
اعتکاف
اعتکاف
تعداد تصوير : 10
بازدید : 1127
حضرت امام محمدباقر (ع)
حضرت امام محمدباقر (ع)
تعداد تصوير : 2
بازدید : 867
مدینه منوره
مدینه منوره
تعداد تصوير : 30
بازدید : 2538
افطاری در حرم مطهر رضوی
افطاری در حرم مطهر رضوی
تعداد تصوير : 40
بازدید : 647
جمع خوانی قرآن کریم در حرم کریمه اهلبیت (س)
همه ...