بیننده گرامی، شما هم می توانید عکس ها و آثار صوتی و تصویری مورد علاقه خود را در نگاه به اشتراک بگذارید. لطفا از اینجا
(http://negahmedia.ir/member)
شروع کنید

خانه | شهر ها | روستاها | اماکن زیارتی | اماکن تاریخی | جاذبه های طبیعی | موزه ها | فرهنگ محلی | صنایع دستی | مشاهیر استان



استان قزوين / هنرمندان / خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی

بازدید : 1213
19 آذر 1393
100 / 0
 

خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی معروف به عبید زاکانی شاعر و نویسنده طنزپرداز فارسی ‌زبان قرن هشتم هجری است که طبق قراین موجود در اواخر قرن هفتم یا اوایل قرن هشتم ه. ق. در یکی از توابع قزوین چشم به جهان گشود.علت مشهور بودن او به زاکانی نسبت داشتن او به خاندان زاکان است که این خاندان تیره‌ای از «عرب بنی خفاجه» بودند که بعد از مهاجرت به ایران به نزدیکی رزن از توابع قزوین در تقسیم بندی گذشته و همدان درتقسیم بندی کنونی رفتند و در آن ناحیه ساکن شدند. وی درقزوین به دانش اندوزی پرداخته و در این شهر پرورش یافته و تاپایان عمر در این شهر بود. در این خاندان دو شعبه از دیگران مشهورتر بودند، شعبه یکم که به گفته حمدالله مستوفی (معاصر و همشهری عبید) اهل دانش‌های معقول و منقول بودند و شعبه دوم که این مورخ آنها را ارباب الصدور (یعنی وزیران و دیوانیان) می‌نامد.حمدالله مستوفی، عبید را نظام‌الدین عبیدالله زاکانی یاد می‌کند و او را از شعبه دوم می‌داند. با این همه اطلاع دقیقی از مقام صدارت یا وزارت برای عبید در دست نیست و همین‌قدر می‌دانیم که در دستگاه پادشاهان فردی محترم بوده است. بنا به گفته تاریخ نویسان عبید در طول حیات خود لقب‌هایی را از امراء و حکام زمان خود گرفته ‌است؛ و اشعار خوب و رسائل بی‌نظیری دارد.عباس اقبال در مقدمه دیوان عبید می‌نویسد:از شرح حال و وقایع زندگانی عبید زاکانی اطلاع مفصل در دست نیست. اطّلاعات ما در این باب منحصر است به معلوماتی که حمدالله مستوفی معاصر و همشهری قزوینی عبید و پس از او دولتشاه سمرقندی در تذکره خود، تألیف شده در قرن ۸۹۲ ه. ق. در ضمن شرحی مخلوط به افسانه در باب او به دست داده و مؤلف ریاض العلماء در باب بعضی از تألیفات او ذکر کرده ‌است. معلومات دیگری نیز از اشعار و مؤلفات عبید به‌ دست می‌آید. از مختصری که مؤلف تاریخ گزیده راجع به عبید نوشته ‌است، مطالب زیر استنباط می‌شود:اینکه او از جمله صدور وزرا بوده، ولی در هیچ منبعی به آن اشاره نشده‌است.نام شخص شاعر نظام الدین بوده‌ است، در صورتی که در ابتدای غالب نسخ کلیات و در مقدمه‌هایی که بر آن نوشته‌اند وی را نجم الدین عبید زاکانی یاد کرده‌اند.نام شخصی شاعر عبیدالله و عبید تخلص شعری او است. خود او نیز در تخلص یکی از غزلهای خود می‌گوید:گر کنی با دیگران جور و جفا،با عبیدالله زاکانی مکن. عبید در هنگام تألیف تاریخ گزیده که قریب چهل سال پیش از مرگ اوست به اشعار خوب و رسائل بی نظیر خود شهرت داشته ‌است. در تذکره دولتشاه سمرقندی چند حکایت راجع به عبید و مشاعرات او با جهان خاتون شاعره و سلمان ساوجی و ذکر تألیفی از او به ‌نام شاه شیخ ابواسحاق در علم معانی و بیان و غیره هست.عبید در تألیفات خود از چندین تن از پادشاهان و معاصران خود مانند علاالدین محمد، شاه شیخ ابوالحسن اینجو، رکن الدین عبدالملک وزیر سلطان اویس جلایری و شاه شجاع مظفری را یاد کرده‌ است. وی از نوابغ بزرگان است. می‌توان او را تا یک اندازه شبیه به نویسنده بزرگ فرانسوی ولتر دانست.وفات عبید زاکانی را تقی الدین کاشی در تذکره خود سال ۷۷۲ دانسته و صادق اصفهانی در کتاب شاهد صادق آن را ذیل وقایع سال ۷۷۱ آورده‌است.امر مسلم این که عبید تا اواخر سال ۷۶۸ ه. ق. هنوز حیات داشته‌است. و به نحو قطع و یقین وفات او بین سنوات ۷۶۸ و ۷۶۹ و یا ۷۷۲ رخ داده‌است.از تألیفاتی که از او باقی است معلوم است که بیشتر منظور او انتقاد اوضاع زمان به زبان هزل و طیبت بوده‌است. مجموع اشعار جدی که از او باقی ‌است و در کلیات به طبع رسیده ‌است از ۳۰۰۰ بیت تجاوز نمی‌کنند.

کلمات کليدي :
يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
منوچهر نوذری
منوچهر نوذری
مدت پادکست : 05:06
بازدید : 1681
میرزا محمد حسین سیفی قزوینی
میرزا محمد حسین سیفی قزوینی
مدت پادکست : 1:31
بازدید : 1797
سید کمال الدین بکتاشی
سید کمال الدین بکتاشی
مدت پادکست : 5:22
بازدید : 1153
رویا میرعلمی
رویا میرعلمی
مدت پادکست : 2:04
بازدید : 990
میرزا حسین مطیعی قزوینی
میرزا حسین مطیعی قزوینی
مدت پادکست : 4:54
بازدید : 1339
احمد آقالو
احمد آقالو
مدت ويدئو : 01:54/1
بازدید : 1099
میرزا حسین خان قزوینی
میرزا حسین خان قزوینی
مدت پادکست : 4:28
بازدید : 1472
محمود خان معتمدی
محمود خان معتمدی
مدت پادکست : 4:02
بازدید : 1355
حمید نیرومند
حمید نیرومند
مدت پادکست : 3:09
بازدید : 1854
معجزنگار قزوینی
معجزنگار قزوینی
مدت پادکست : 5:00
بازدید : 1379


نقاشی
نقاشی
مدت ويدئو : 3:08/1
بازدید : 161
کریم کوهساری
کریم کوهساری
مدت پادکست : 1:48
بازدید : 1188
زنده یاد نعمت اله گرجی
زنده یاد نعمت اله گرجی
مدت پادکست : 2:04
بازدید : 630
فریدون حافظی
فریدون حافظی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 836
سامیه لک
سامیه لک
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1136