بیننده گرامی، شما هم می توانید عکس ها و آثار صوتی و تصویری مورد علاقه خود را در نگاه به اشتراک بگذارید. لطفا از اینجا
(http://negahmedia.ir/member)
شروع کنید

خانه | شهر ها | روستاها | اماکن زیارتی | اماکن تاریخی | جاذبه های طبیعی | موزه ها | فرهنگ محلی | صنایع دستی | مشاهیر استان



استان اردبيل / آداب و رسوم محلی / آئین تکم گردانی

بازدید : 1851
27 اسفند 1392
100 / -3.4
 

تکم خوانی آیینی است به قدمت نوروز و یادگاری از آداب و رسوم نوروز که همواره در سرزمین آذربایجان به عنوان آیینی ماندگار و منحصر به فرد مورد توجه مردم بوده و با روش مخصوص توسط تکم گردانها به اجرا گذاشته می شده است.این آیین سالیان دراز با آداب و رسوم کهن مردم آذربایجان و بویژه استان اردبیل عجین بوده و همه ساله با فرا رسیدن عید نوروز، مردم به انتظار تکمچی می نشستند و انتظار داشتند که تکم چی، سمبل نشاط بهاری، آنها را برای استقبال از بهار آماده سازد. تکم چی ها از سال ها پیش در ایام یک یا دو هفته مانده به سال نو، درهای خانه ها را زده و بلافاصله با باز شدن در منازل با به حرکت در آوردن تکم ، اشعار خود ساخته خود را با آواز و ضرب آهنگ تکم نجوا و شادی و شور و شعف را به خانه های مردم هدیه می کردند. هنگامی که برف در سینه ساوالان آب شده و به صورت رودها در سرزمین پهناور آذربایجان جاری می شود صدای تکم و تکم چی ها نیز در شهر و روستا می پیچید که با زبان شیرین و آهنگین خود به مردم نوید آمدن بهار را می دهند و خلق را برای پاک کردن کینه از دل ها و گرد و غبار از خانه هایشان دعوت می کنند. تکم یک عروسک چوبی سنتی است ، واژه تکم Takam از دو بخش ˈتکهˈ و ˈمˈ تشکیل شده است. تکه در زبان ترکی به معنی بز نر قوی هیکل که همیشه در راس گله حرکت می کند و گله را به چراگاه و محل های معین هدایت می کند ˈمˈ ضمیر ملکی دوم شخص مفرد است و تکم در واقع به معنی ˈبز نر منˈ است. به کسی که تکم را می رقصاند ˈتکم چیˈ می گویند که اشعار مخصوص تکم را با آهنگی خاص می خواند. اشعار تکم در چند آهنگ که خاص تکم بوده خوانده می شود. تکم عروسکی است چوبین که روی آن را با مخمل یا پارچه هایی به رنگ قرمز می پوشانند و روی این پارچه را با پولک ، زنگوله ، سکه و نیز پارچه های الوان و حتی آیینه تزیین می کنند. هر یک از تزئینات تکم علت و فلسفه ای داشته است ، مثلا زنگوله و سکه برای ایجاد سر و صدای بیشتر بوده تا مردم را از داخل خانه ها به کوچه ها و دم در خانه ها بکشاند. از سوی دیگر یک ضرباهنگ برای حرکت تکم بوجود می آورد ، این که به دو طرف عروسک (طرفین شکم عروسک) آیینه نصب می کردند. به این دلیل بود که تکم خبر فرارسیدن سال نو را به مردم می داد و با خود آئینه ای به رسم روشنایی و صفا داشت. این که در ساخت تکم همیشه از رنگ قرمز برای پوشاندن بدنه اصلی استفاده می کردند شاید به این دلیل بوده که در آذربایجان قدیم لباس و توری سر و روی عروس به رنگ قرمز بوده و خواسته اند تکم نیز مثل هر عروسی مظهر شادی و خوشی باشد. تکم گردانی جزو حرفه های هنری بوده که نسل به نسل و از پدر به پسر می رسیده و اشعار تکم نیز سینه به سینه منتقل شده است. تکم عروسکی بود به شکل بز که بر سر چوب گردی سوار می شد ، این بز روی یک صفحه چهار گوش یا گرد که سوراخی در وسط داشت قرار می گرفت که چوب پایه آن از سوراخ وسط صفحه می گذشت. تکم چی چوب را بدست می گرفت و تکم را روی صفحه چوبی به حرکت در می آورد و متناسب با حرکات آن اشعاری را به آواز می خواند ، سر و صدای زنگوله و خوردن تکم بر صفحه چوبی نوعی ریتم و آهنگ برای آواز تکم چی بوجود می آورد. در اشعار تکم چی فقط از فرارسیدن نوروز و تبریک سال نو سخن نرفته بلکه به موارد مذهبی و موارد انتقادی ، اجتماعی نیز اشاره شده است. در اشعار تکم به مسائل روستایی و شهری و آداب و رسوم مردم نیز اشاراتی می شود .تکم چی به در هر خانه ای که می رفت و شعر می خواند ، صاحب خانه به تناسب وضعیت مالی و امکانات خود چیزی به عنوان شاباش ، خلعت و انعام به او می داد که البته تکم چی نیز لزوم دادن انعام را یاد آور می شد. این عکس ها از آئین تکم گردانی و تکم خوانی تهیه شده است .

کلمات کليدي :
يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
تکم و تکم خوانی
تکم و تکم خوانی
مدت پادکست : 3:50
بازدید : 1664
مراسم شب دوم رمضان در اردبیل
مراسم شب دوم رمضان در اردبیل
مدت ويدئو : 01:15/1
بازدید : 1036
مراسم طشت گذاری در اردبیل
مراسم طشت گذاری در اردبیل
مدت ويدئو : 04:07/1
بازدید : 1824
خواستگاری و عقد خوانی در اردبیل
خواستگاری و عقد خوانی در اردبیل
مدت پادکست : 4:00
بازدید : 2044
یدی گجه و آدقویدی
یدی گجه و آدقویدی
مدت پادکست : 2:51
بازدید : 2955
کوچ عشایر
کوچ عشایر
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2746
عشایر شاهسون
عشایر شاهسون
تعداد تصوير : 8
بازدید : 4356
زنگ سحر در اردبیل
زنگ سحر در اردبیل
مدت ويدئو : 02:48/1
بازدید : 952
عیدفطر در اردبیل
عیدفطر در اردبیل
مدت ويدئو : 03:15/1
بازدید : 2073
آئین مربوط به زمان زایمان
آئین مربوط به زمان زایمان
مدت پادکست : 3:29
بازدید : 1484


لا لایی در فرهنگ ترک های قشقایی خوزستان
لا لایی در فرهنگ ترک های قشقایی خوزستان
مدت پادکست : 3:16
بازدید : 395
غار سیجان
غار سیجان
مدت ويدئو : 2:11/1
بازدید : 186
مراسم آتشونی
مراسم آتشونی
مدت پادکست : 1:18
بازدید : 240
اصطلاحات محلاتی
اصطلاحات محلاتی
مدت پادکست : 2:10
بازدید : 2687