فلسفه عزاداری برای اهل بیت علیهم السلام

در حال بارگذاری ...ویدیو
16.7

23 شهريور 1398

عزاداران امام حسین(علیه السلام) با حضور در مراسم عزاداری آن حضرت، در واقع، خویشتن را مصیبت زده و داغ دارِ حادثه خونین عاشورا می یابند; گریه و شیون سر می دهند و بی تاب می شوند. بر این اساس، در این قسمت از نوشتار، ابتدا باید بر این سخن اذعان كرد كه عزاداری امام حسین(علیه السلام)، گرچه به گونه ای است كه شركت كنندگان در آن، غمبار و گریان می شوند، اما با وجود این، آن مراسم تأثیرات روانی بسیار مطلوبی بر روی ایشان بر جای می گذارد. بی گمان، شركت كنندگان در عزاداری امام حسین(علیه السلام)آرامشی ویژه و لذتی خاص را احساس می كنند، و اگر غمی بر چهره آنان می نشیند، غمی متفاوت با غم و غصه‌های زندگی روزمره است; غم معنویت، غم آخرت و غم مظلومیت است. غمی است كه منشأ حركت است، و كنشوری اجتماعی افراد را افزایش می دهد نه كاهش، و عامل نابهنجار در زندگی افراد نمی شود، بلكه در مواردی نقش درمانی ایفا می كند، و به زندگی نشاط می بخشد.12 از این رو، كسانی كه حضور در مجالس عزاداری امام حسین(علیه السلام) را تجربه كرده اند، هرگز از تكرار و استمرار آن دلزده نمی شوند; در حالی كه بی گمان، در هیچ مجلس یاد بود و بزرگداشت دیگری، وضع بدین گونه نیست. حال، باید دید كه چرا عزاداران حسینی، به شكل خود خواسته، به مجالس سوگواری امام حسین(علیه السلام) پا می گذارند، جامه سیاه بر تن می كنند، بر سر و سینه می زنند، اشك می ریزند و...؟ بی گمان، پاسخ به این پرسش، خود می تواند بیانگر «چرایی عزاداری برای امام حسین(علیه السلام)» باشد. اساسِ پاسخ را باید در مهر و محبّتِ به امام حسین(علیه السلام)جستوجو كرد كه تا «ژرفای احساسات و عواطفِ» عزاداران راه یافته،13 و ایشان را چنان شیفته و شیدا كرده است كه ناآشنایان طعنه گو، از حالت آنان به «جنون» تعبیر می كنند. آری، عزاداران امام حسین(علیه السلام) بر اساس «پیوند عمیق عاطفی»، هر ساله مراسم عزای حسینی را با شكوه تر از قبل برگزار می كنند، و این همه، تجلّی این فرموده رسول خدا(صلی الله علیه وآله)است: «إن لقتل الحسین حرارة فی قلوب المؤمنین لاتبرد ابداً»14; برای شهادت امام حسین(علیه السلام)در دل‌های مؤمنان حرارتی است كه هرگز سرد و خاموش نمی شود. بر این اساس، مهر، عشق و عاطفه، مهم ترین پشتوانه برای برپایی مراسم عزاداری امام حسین(علیه السلام) بوده است. با وجود این، كاركرد آن مراسم، هرگز به جنبه عاطفی محدود نبوده است. در طول تاریخ، برگزاری عزاداری برای امام حسین(علیه السلام)فرصتی مناسب به دست می داده است تا مرثیه سرایان و خطیبان، همگان را با شخصیت و نهضت امام حسین(علیه السلام)، و نیز با معارف اسلامی آشنا كنند. بر این اساس، عزاداری امام حسین(علیه السلام)آثار، فواید و كاركردهای بسیار مهمی در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی داشته است. بی گمان، شناخت این كاركردها و آثار سبب می شود تا ما نسبت به «چرایی عزاداری برای امام حسین(علیه السلام)» آگاهی ژرف تری پیدا كنیم. از این رو، در اینجا، مهم ترین كاركردها و آثار عزاداری امام حسین(علیه السلام)، به اجمال شناسایی می شود: الف. زنده نگاه داشتن نهضت عاشورا عزاداری برای امام حسین(علیه السلام) در مهم ترین كاركرد خود، سبب شده است تا یاد، نام و پیام‌های نهضت عاشورا زنده و جاوید بماند، و آموزه‌های آن به همه بشریت انتقال یابد. از این طریق، همه انسان‌ها ـ مسلمان و نامسلمان ـ در طول تاریخ، با آموزه هایی همچون: ستم ستیزی، آزادگی، شهادت طلبی، ایثار و حقیقت جویی آشنا شده اند. در این باره، این سخن از یك نویسنده غربی بسیار جالب توجه است: «اگر مورخان ما حقیقت این روز (عاشورا) را می دانستند و درك می كردند كه عاشورا چه روزی است، این عزاداری را مجنونانه نمی پنداشتند; زیرا پیروان حسینی به واسطه عزاداری حسینی می دانند كه پستی و زیر دستی و استعمار و استثمار را نباید قبول كرد; زیرا شعار پیشرو و آقای آن‌ها ندادنِ تن به زیر بار ظلم و ستم بود.»15 ب. معرفی الگوهای راستین و ایجاد پیوند عمیق عاطفی با آنان عزاداران حسینی، با شركت در مراسم عزای امام حسین(علیه السلام)و یاران با وفایش، با شخصیت و عظمت روحی آنان آشنا می شوند، و آنان را انسان‌های كاملی می یابند كه واجد صفات پسندیده صبر، وفا، استقامت، و از خود گذشتگی اند، و هر یك، الگو و اُسوه نیكی هایند. مهم تر اینكه عزاداران به یاد مظلومیت و مصیبت ایشان به سوگ می نشینند، می گریند، و بر سر و سینه می زنند، و از این طریق، شناخت خود را نسبت به آنان با پیوندی عاطفی، استحكام می بخشند. از آن سو، عزاداران با دشمنان امام حسین(علیه السلام)، یزید و یزیدیان، نیز آشنا می شوند، و نسبت به آنان عمیقاً نفرت پیدا می كنند. بر این اساس، عزاداری امام حسین(علیه السلام)، در عمل، به تحقّقِ «تولّی» و «تبرّی» می انجامد، و فرصتی می شود تا عزاداران در خطاب به مقتدای خود، اعلام كنند: «انّی سلمٌ لِمن سالمكم و حربٌ لِمن حاربكم و ولی لِمن والاكم و عدوٌّ لِمن عاداكم»16; من، با كسانی كه با شما در آشتی و صلح باشند، آشتی اَم ; و با كسانی كه با شما در ستیز و جنگ باشند، در ستیزم; و با كسانی كه شما را دوست بدارند، دوستمَ; و با كسانی كه شما را دشمن بدارند، دشمَنم. ج. تعلیم معارف دینی مجالس عزاداری امام حسین(علیه السلام)فرصتی بسیار ارزشمند به دست می دهد تا واعظان و خطیبان عالم، به بیان احكام و مباحث شرعی، اخلاقی و اعتقادی بپردازند و عزاداران حسینی را با معارف دینی آشنا كنند. بر این اساس، همان گونه كه در محرم سال 61 هجری، امام حسین(علیه السلام)برای احیای دین قیام كرد، مراسم عزاداری او نیز در طول تاریخ، بستری شد برای احیای دین و ترویج معارف آن. د. ایجاد معنویّت در جامعه چنان كه پیش تر نیز گذشت، شركت در عزاداری امام حسین(علیه السلام)، آرامش و لذت خاصی به عزاداران می بخشد. در واقع، این آرامش ناشی از فضای ویژه ای است كه در مجالس عزای حسینی به وجود می آید. در این مجالس، سخن از دیانت، حقیقت و مظلومیت، با اشك و سوز همراه می شود و جان‌های خسته از زندگی‌های روزمره را دگرگون می كند. در نتیجه، عزاداران احساس پاكی، سبكباری، لطافت و معنویت می كنند كه این حالات خود می تواند بیانگر نوعی از تزكیه و پالایش روحی باشد كه با شركت در مجالس عزای حسینی به دست می آید; البته سزاوار است كه عزاداران در خارج از مجالس عزا نیز مراقب اعمال خود باشند تا رشد معنوی آنان افول نیابد. در این ویدئو حجت الاسلام دکتر مرتضوی فلسفه عزاداری برای اهل بیت (ع) را تبیین می کند...




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

آیت الکرسی
آیت الکرسی
مدت ويدئو : 4:59
بازدید : 73
شرایط وجوب و مصرف زکات
شرایط وجوب و مصرف زکات
مدت ويدئو : 5:24
بازدید : 194
نقش زنان
نقش زنان
مدت ويدئو : 01:56
بازدید : 277
احكام وقف
احكام وقف
مدت ويدئو : 05:00
بازدید : 351
بخشی از مناجات های دکتر چمران با خدا
بخشی از مناجات های دکتر چمران با خدا
مدت ويدئو : 02:36
بازدید : 291
همه ...
فضیلت و خواص سوره نمل
فضیلت و خواص سوره نمل
مدت پادکست : 2:12
بازدید : 243
شاکر بودن با توجه به دعای جوشن کبیر
شاکر بودن با توجه به دعای جوشن کبیر
مدت پادکست : 3:52
بازدید : 477
دعای روز چهارشنبه
دعای روز چهارشنبه
مدت پادکست : 4:57
بازدید : 397
قربانی حاجی
قربانی حاجی
مدت پادکست : 3:25
بازدید : 295
غیبت
غیبت
مدت پادکست : 9:46
بازدید : 1350
همه ...
تعزیه حضرت علی اکبر ۱۳۹۸ سمیرم
تعزیه حضرت علی اکبر ۱۳۹۸ سمیرم
تعداد تصوير : 58
بازدید : 23
دعای تقویت حافظه
دعای تقویت حافظه
تعداد تصوير : 1
بازدید : 5820
چهار قل
چهار قل
تعداد تصوير : 1
بازدید : 849
امام زمان
امام زمان
تعداد تصوير : 1
بازدید : 570
ترتیل خوانی نوجوانان در حرم مطهر حضرت معصومه(س)
همه ...