دروغ مصلحتی

در حال بارگذاری ...ویدیو

19 مرداد 1398

دروغ به لحاظ اخلاقی از بزرگترین گناهان است و به لحاظ شرعی از محرمات مسلم شریعت است، زیرا کلید تمامی بدی ها و سرمنشأ همه شرها است. امام حسن عسکری در این زمینه در طی روایت فرموده است: تمام خباثت ها در خانه ای قرار دارد و کلید آن خانه، دروغ است. (جامع السعادات، ج ۲، ص ۳۲۳).دروغ آدمی را از جرگه اهل ایمان خارج و در زمره اهل کفر و نفاق وارد می نماید و بازتاب سوء فراوان بر نفس، روح و شخصیت انسان دارد. امام صادق(ع) فرمودند: دروغ همانا باعث خرابی ایمان می شود و قرآن کریم فرموده است: تنها کسانی دروغ می گویند که ایمان ندارند (نحل، آیه ۱۰۵). و نیز در آیه دیگری فرموده است: دل های ایشان دچار بیماری نفاق می شود تا روزی که او را ملاقات نمایند، به خاطر خلف وعده با خداوند و به خاطر دروغ گویی (توبه، آیه ۷۸). دروغ با انگیزه های فراوان، همچون دشمنی، حسادت، تأمین منافع دنیوی، طمع و یا عادت انجام می شود، ولی مهمترین عامل آن ضعف نفسانی است، به عبارت دیگر دروغ کار آدم های ضعیف و ترسو است و انسان قوی و شجاع دروغ نمی گوید؛ زیرا که نیازی به استفاده از این روش غلط ندارد. اصولا چرا باید انسان مرتکب خطا و خلافی بشود و سپس بخواهد برای این که مورد سرزنش دیگران قرار نگیرد، دچار خطای بزرگتر و گناه عظیم تری همچون دروغ گردد. آیا پسندیده تر آن نیست که آدمی رفتار روزانه خویش را به نحوی تنظیم نماید که مجبور به دروغ گویی نگردد؟ البته دروغ از گناهانی نیست که هیچ گونه مورد استثنایی نداشته باشد و تمام مصادیق آن، همچون مصادیق «ظلم» قبیح و حرام باشد. گاهی برخی از مصادیق دروغ در شرایط خاصی جایز و بلکه واجب می شود، مانند نجات جان مسلمان از کشته شدن و یا اسیر گشتن، حفظ مال و آبروی مؤمن، اصلاح نمودن میان مردم و ایجاد صلح و دوستی، فریب دشمن و غلبه بر او در جنگ ها و کسب رضایت و خشنودی همسر، که البته در همین موارد نیز بهتر است در صورت امکان توریه نماید، یعنی به گونه ای سخن بگوید که دروغ محسوب نشود، زیرا دروغ در هر صورت بازتاب ناهنجاری بر روح و شخصیت او خواهد داشت و جرأت او را بر دروغ گویی خواهد افزود. فلسفه و حکمتی که باعث می شود برخی از اقسام دروغ جایز شمرده شود، وجود مصلحت برتری، همچون حفظ منافع معنوی مؤمنین، سلامت و امنیت جامعه ایمانی و خانواده است که در آن موارد بر مفسده دروغ گویی ترجیح می یابد. در این صورت اگر دروغ گفتن باعث حفظ یک مصلحت مهمتری در بین می شود مثل آنکه اگر دروغ گفته شود با عث می شود با افشاء نکردن راز یک مومن جان یا مال و یا آبروی او حفظ گردد در این صورت دروغ گفتن اشکال ندارد جهت مطالعه بیشتر ر.ک: - ترجمه جامع السعادات، مرحوم نراقی، ج ۲، بحث دروغ - اصول کافی، ج ۲، باب الکذب - میزان الحکمه، ج ۱۱، ص ۵۱۱۹ با ترجمه فارسی، عنوان ۴۵۷ در روایات اسلامی، دروغ به عنوان کلید گناهان ومنشاء گناهان دیگر، شمرده شده است ، - در حدیثى از امام باقر( ع) مى خوانیم: خداوند متعال براى شر و بدى، قفلهایى قرار داده و کلید آن قفلها شراب است (چرا که مانع اصلى زشتیها و بدیها عقل است و مشروبات الکلى عقل را از کار مى اندازد) سپس اضافه فرمود: دروغ از شراب هم بدتر است . - امام حسن عسکرى (علیه السلام) مى فرماید: تمام پلیدیها در اطاقى قرار داده شده، و کلید آن دروغ است . هر چند دروغ گفتن حرام و از گناهان کبیره است اما جای تردید نیست که در برخی موارد گفتن دروغ جایز و یا حتی واجب است از باب مثال اگر حفظ جان یک مسلمان و یا آبروی او متوقف بر دروغ گفتن باشد بی تردید دروغ گفتن واجب است چون حفظ جان مسلمان دارای مصلحتی بسیار مهم تر از دروغ گفتن است. «نظر مراجع» همه مراجع در این زمیته می فرمایند: «دروغ مصلحتى» به معناى رایج نزد مردم - که در واقع «دروغ منفعتى» است - حرام است. موارد جواز دروغ در اسلام مشخص است؛ از جمله آنها وجود مصلحت اهم (مثل حفظ جان مؤمن و یا رفع نزاع بین دو مسلمان) است. امام، استفتاءات، ج ۲، گناهان کبیره، س ۴؛ دفتر همه مراجع. تمام موارد را می توان در یک قاعده کلی خلاصه کرد وآن عبارت است از: به خطر افتادن اهداف عقلایی مهمتر. در حقیقت تجویز دروغ در این موارد به خاطر ضرورت است و باید به همان قدر ضرورت اکتفا شود. موارد بسیارى نیز وجود دارد که به عنوان دروغ مصلحت آمیز در بین مردم شناخته مى شود، اما در واقع چنین نیست، مثلاً کسى به خاطر مصلحت فردى خود و منافع شخصی و کارهای جزیی دروغ مى گوید. آن چه نزد عوام متداول است و آن را دروغ مصلحتى مى نامند که مصلحت شخصى خودشان است، دروغ واقعى و حرام بوده و داراى آثار خود است و مصلحت اندیشى موجب عذر نخواهد بود. در این ویدئو حجت الاسلام وکیلی توضیحات مفصلی بیان می کند...




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

خمس
خمس
مدت ويدئو : 04:20
بازدید : 407
اذان با صدای مهدی یراحی
اذان با صدای مهدی یراحی
مدت ويدئو : 04:50
بازدید : 433
نکته های سوره مبارکه بینه
نکته های سوره مبارکه بینه
مدت ويدئو : 05:39
بازدید : 586
سوره مطففین
سوره مطففین
مدت ويدئو : 04:06
بازدید : 2778
مناجات التائبین
مناجات التائبین
مدت ويدئو : 04:52
بازدید : 617
همه ...
آیین برنامه سازی درباره محرم
آیین برنامه سازی درباره محرم
مدت پادکست : 2:49
بازدید : 330
دعای مجیر
دعای مجیر
مدت پادکست : 19:29
بازدید : 705
اداره موقوفات در زمان ائمه اطهار
اداره موقوفات در زمان ائمه اطهار
مدت پادکست : 3:00
بازدید : 667
بد اخلاقی و فشار قبر
بد اخلاقی و فشار قبر
مدت پادکست : 4:11
بازدید : 902
سه عمل که خدا آنها را دوست ندارد
سه عمل که خدا آنها را دوست ندارد
مدت پادکست : 3:16
بازدید : 219
همه ...
رونمایی از ضریح مطهر شهدای کربلا در قم
رونمایی از ضریح مطهر شهدای کربلا در قم
تعداد تصوير : 12
بازدید : 145
چهلچراغ دل
چهلچراغ دل
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2009
روحانی روستای ما
روحانی روستای ما
تعداد تصوير : 12
بازدید : 786
اعتکاف در بیرجند
اعتکاف در بیرجند
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1540
بندگی
بندگی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1385
همه ...