دروغ مصلحتی

در حال بارگذاری ...ویدیو

19 مرداد 1398

دروغ به لحاظ اخلاقی از بزرگترین گناهان است و به لحاظ شرعی از محرمات مسلم شریعت است، زیرا کلید تمامی بدی ها و سرمنشأ همه شرها است. امام حسن عسکری در این زمینه در طی روایت فرموده است: تمام خباثت ها در خانه ای قرار دارد و کلید آن خانه، دروغ است. (جامع السعادات، ج ۲، ص ۳۲۳).دروغ آدمی را از جرگه اهل ایمان خارج و در زمره اهل کفر و نفاق وارد می نماید و بازتاب سوء فراوان بر نفس، روح و شخصیت انسان دارد. امام صادق(ع) فرمودند: دروغ همانا باعث خرابی ایمان می شود و قرآن کریم فرموده است: تنها کسانی دروغ می گویند که ایمان ندارند (نحل، آیه ۱۰۵). و نیز در آیه دیگری فرموده است: دل های ایشان دچار بیماری نفاق می شود تا روزی که او را ملاقات نمایند، به خاطر خلف وعده با خداوند و به خاطر دروغ گویی (توبه، آیه ۷۸). دروغ با انگیزه های فراوان، همچون دشمنی، حسادت، تأمین منافع دنیوی، طمع و یا عادت انجام می شود، ولی مهمترین عامل آن ضعف نفسانی است، به عبارت دیگر دروغ کار آدم های ضعیف و ترسو است و انسان قوی و شجاع دروغ نمی گوید؛ زیرا که نیازی به استفاده از این روش غلط ندارد. اصولا چرا باید انسان مرتکب خطا و خلافی بشود و سپس بخواهد برای این که مورد سرزنش دیگران قرار نگیرد، دچار خطای بزرگتر و گناه عظیم تری همچون دروغ گردد. آیا پسندیده تر آن نیست که آدمی رفتار روزانه خویش را به نحوی تنظیم نماید که مجبور به دروغ گویی نگردد؟ البته دروغ از گناهانی نیست که هیچ گونه مورد استثنایی نداشته باشد و تمام مصادیق آن، همچون مصادیق «ظلم» قبیح و حرام باشد. گاهی برخی از مصادیق دروغ در شرایط خاصی جایز و بلکه واجب می شود، مانند نجات جان مسلمان از کشته شدن و یا اسیر گشتن، حفظ مال و آبروی مؤمن، اصلاح نمودن میان مردم و ایجاد صلح و دوستی، فریب دشمن و غلبه بر او در جنگ ها و کسب رضایت و خشنودی همسر، که البته در همین موارد نیز بهتر است در صورت امکان توریه نماید، یعنی به گونه ای سخن بگوید که دروغ محسوب نشود، زیرا دروغ در هر صورت بازتاب ناهنجاری بر روح و شخصیت او خواهد داشت و جرأت او را بر دروغ گویی خواهد افزود. فلسفه و حکمتی که باعث می شود برخی از اقسام دروغ جایز شمرده شود، وجود مصلحت برتری، همچون حفظ منافع معنوی مؤمنین، سلامت و امنیت جامعه ایمانی و خانواده است که در آن موارد بر مفسده دروغ گویی ترجیح می یابد. در این صورت اگر دروغ گفتن باعث حفظ یک مصلحت مهمتری در بین می شود مثل آنکه اگر دروغ گفته شود با عث می شود با افشاء نکردن راز یک مومن جان یا مال و یا آبروی او حفظ گردد در این صورت دروغ گفتن اشکال ندارد جهت مطالعه بیشتر ر.ک: - ترجمه جامع السعادات، مرحوم نراقی، ج ۲، بحث دروغ - اصول کافی، ج ۲، باب الکذب - میزان الحکمه، ج ۱۱، ص ۵۱۱۹ با ترجمه فارسی، عنوان ۴۵۷ در روایات اسلامی، دروغ به عنوان کلید گناهان ومنشاء گناهان دیگر، شمرده شده است ، - در حدیثى از امام باقر( ع) مى خوانیم: خداوند متعال براى شر و بدى، قفلهایى قرار داده و کلید آن قفلها شراب است (چرا که مانع اصلى زشتیها و بدیها عقل است و مشروبات الکلى عقل را از کار مى اندازد) سپس اضافه فرمود: دروغ از شراب هم بدتر است . - امام حسن عسکرى (علیه السلام) مى فرماید: تمام پلیدیها در اطاقى قرار داده شده، و کلید آن دروغ است . هر چند دروغ گفتن حرام و از گناهان کبیره است اما جای تردید نیست که در برخی موارد گفتن دروغ جایز و یا حتی واجب است از باب مثال اگر حفظ جان یک مسلمان و یا آبروی او متوقف بر دروغ گفتن باشد بی تردید دروغ گفتن واجب است چون حفظ جان مسلمان دارای مصلحتی بسیار مهم تر از دروغ گفتن است. «نظر مراجع» همه مراجع در این زمیته می فرمایند: «دروغ مصلحتى» به معناى رایج نزد مردم - که در واقع «دروغ منفعتى» است - حرام است. موارد جواز دروغ در اسلام مشخص است؛ از جمله آنها وجود مصلحت اهم (مثل حفظ جان مؤمن و یا رفع نزاع بین دو مسلمان) است. امام، استفتاءات، ج ۲، گناهان کبیره، س ۴؛ دفتر همه مراجع. تمام موارد را می توان در یک قاعده کلی خلاصه کرد وآن عبارت است از: به خطر افتادن اهداف عقلایی مهمتر. در حقیقت تجویز دروغ در این موارد به خاطر ضرورت است و باید به همان قدر ضرورت اکتفا شود. موارد بسیارى نیز وجود دارد که به عنوان دروغ مصلحت آمیز در بین مردم شناخته مى شود، اما در واقع چنین نیست، مثلاً کسى به خاطر مصلحت فردى خود و منافع شخصی و کارهای جزیی دروغ مى گوید. آن چه نزد عوام متداول است و آن را دروغ مصلحتى مى نامند که مصلحت شخصى خودشان است، دروغ واقعى و حرام بوده و داراى آثار خود است و مصلحت اندیشى موجب عذر نخواهد بود. در این ویدئو حجت الاسلام وکیلی توضیحات مفصلی بیان می کند...




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

رهن و اجاره صحیح
رهن و اجاره صحیح
مدت ويدئو : 5:40
بازدید : 544
بهشت جان
بهشت جان
مدت ويدئو : 2:28
بازدید : 35
رمضان در آذربایجان شرقی
رمضان در آذربایجان شرقی
مدت ويدئو : 05:08
بازدید : 299
عبادت در سحرگاه رمضان
عبادت در سحرگاه رمضان
مدت ويدئو : 05:26
بازدید : 1492
نقش زبان در سعادت انسان
نقش زبان در سعادت انسان
مدت ويدئو : 04:56
بازدید : 291
همه ...
احکام مال پیدا شده
احکام مال پیدا شده
مدت پادکست : 5:19
بازدید : 634
دعای روز بیست و سوم ماه رمضان
دعای روز بیست و سوم ماه رمضان
مدت پادکست : 1:05
بازدید : 542
بشارت هزار فرشته به روزه دار
بشارت هزار فرشته به روزه دار
مدت پادکست : 2:21
بازدید : 255
چرا توبه کنیم ؟
چرا توبه کنیم ؟
مدت پادکست : 3:17
بازدید : 265
تفسیر دعای روز یازدهم ماه رمضان
تفسیر دعای روز یازدهم ماه رمضان
مدت پادکست : 4:38
بازدید : 644
همه ...
تعزیه حضرت علی اکبر ۱۳۹۸ سمیرم
تعزیه حضرت علی اکبر ۱۳۹۸ سمیرم
تعداد تصوير : 58
بازدید : 26
یوم الزینب (س)
یوم الزینب (س)
تعداد تصوير : 16
بازدید : 28
برای امام رضا (ع)
برای امام رضا (ع)
تعداد تصوير : 1
بازدید : 639
ذکر ایام هفته
ذکر ایام هفته
تعداد تصوير : 7
بازدید : 3250
نماز جمعه تهران
نماز جمعه تهران
تعداد تصوير : 20
بازدید : 152
همه ...