جغرافیای تاتها

در حال بارگذاری ...ویدیو
13.2

07 مهر 1397

بیشتر جمعیت تات‌های ایران در استان‌های مرکزی، قزوین، تهران، اردبیل، گیلان، زنجان و خراسان شمالی یعنی شهرستان‌های دماوند، زرندیه، تاکستان و بوئین‌زهرا و الموت، اشتهارد و طالقان، شاهرود خلخال، رودبار، طارم، جاجرم و اسفراین و شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دیده می‌شوند. تات‌های ایران به تاتی: Irune Tâtun ایرون تاتون یا تات‌های جنوبی از اقوام ایرانی‌تبار هستند و به شکل پراکنده و نقطه‌ای در شمال ایران از (آذربایجان تا شمال خراسان) زندگی می‌کنند. بیشتر جمعیت تات‌های ایران در استان‌های مرکزی، قزوین، تهران، اردبیل، گیلان، زنجان و خراسان شمالی یعنی شهرستان‌های دماوند، زرندیه، تاکستان و بوئین‌زهرا و الموت، اشتهارد و طالقان، شاهرود خلخال، رودبار، طارم، جاجرم و اسفراین و شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دیده می‌شوند. مردم تات ایران زرتشتی، یهودی و مسلمان هستند و به زبان تاتی ایران از گروه زبان‌های ایرانی، شمال غربی و زبان تاتی قفقاز از گروه زبان‌های ایرانی جنوب غربی سخن می‌گویند. این زبان به فارسی بسیار نزدیک است و به زبان لری، زبان تالشی و زبان مازندرانی نیز نزدیک می‌باشد اما با آن‌ها متفاوت می‌باشد. تات‌های ساکن قفقاز بنابر عقیده‌ای رایج خود را از اعقاب ایرانی‌هایی می‌شمارند که در عصر ساسانیان به مرزهای شمالی ایران فرستاده شده‌بودند. تات‌های ایران، بیشترشان در شهرستان‌های تاکستان، بوئین ‌زهرا، طارم، اشتهارد و الموت در استان قزوین زندگی می‌کنند و این منطقه، بزرگترین منطقهٔ تات‌نشین ایران است از جمله شهرهای تات زبان سگزآباد، خوزنین، شال، اسفرورین، خیارج، دانسفهان است. بقیه نیز در استان‌های مرکزی،روستاهای وفس وگورچان و چهرقان و فرک)، خراسان شمالی، سمنان، زنجان، البرز، آذربایجان شرقی، اردبیل (بخش شاهرود) و همچنین در مناطق برغان، چندار، طالقان، الموت و رودبار به سر می‌برند. عدهٔ زیادی از تات‌های ایران نیز به تهران (به ویژه مناطق شرق تهران مهاجرت کرده‌اند. زبان تاتی ایران یا تاتی جنوبی به تاتی: تاتی زبون، از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. گویش‌های این زبان روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود ولی امروزه با ترک‌زبان و فارسی‌زبان شدن بخشی از شمال‌باختری ایران تنها جزیره‌هایی از گویش‌های تاتی در منطقه به جا مانده‌است. بزرگ‌ترین این شهرها و روستاهای تات‌زبان در استان قزوین شامل شهر تاکستان، اسفرورین، شال، دانسفهان، روستای تاریخی سگزآباد، خیارج، خوزنین، و نیز در سایر استانها شامل مرکزی، البرز، تهران، اردبیل، گیلان، زنجان و خراسان شمالی در شهرستان‌ها و مناطق روستای وفس، زرندیه، تاکستان و بوئین‌زهرا و الموت، اشتهارد و طالقان، دماوند،ایوانکی شاهرود خلخال، رودبار، طارم، جاجرم و اسفراین و همچنین در آران و بیدگل و وزوان استان اصفهان، و در زنجان روستای خوئین دیده می‌شوند. همچنین زبان تاتی در فهرست میراث ناملموس آثار ملی ایران از استان آذربایجان شرقی نیز ثبت شده‌است. این زبان در روستای کرینگان ورزقان سخن گفته می‌شود. زبان تاتی از آنجا که یکی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است به فارسی نزدیکی دارد و به گیلکی و مازندرانی و تالشی نزدیکتر می‌باشد. زبان تاتی همچنین به زبان کردی و اوستایی نزدیک است. تاتی، بسیاری از ویژگی‌های آوایی، واژگانی و صرف و نحوی کهن همچون تمایز جنس دستوری، ساخت ارگتیو، مادهٔ مجهول، گردش مصوت‌ها، حالت دوگانهٔ فاعلی و غیرفاعلی در اسم و … را حفظ کرده‌است. مردمی که امروزه تات نامیده می‌شوند، در نواری منقطع از کوهستان قفقاز تا کوه‌های خراسان پراکنده‌اند. سرنوشت تاریخی مردم تات هرچه بوده در نهایت به این انجامید که تات‌ها در نواحی دور افتاده و روستاهای صعب‌العبور و حاشیه‌ای بقاء خود را بدست آورند. امروزه همان‌طور که گفته شد این مردم در گستره وسیعی از ایران حضور دارند. با توجه به داده‌های جمعیت‌شناختی موجود و صحبت‌هایی که با اهالی تات‌نشین مناطق مختلف ایران شده، می‌توان به تقریب گفت در حدود بیش از ۴۰۰ هزار نفر تات در ایران زندگی می‌کنند که در گذشته عمدتاً از حضور دیگران آگاهی خاصی نداشتند و عموماً بیشترشان به صورت جزایری مجزا از هم زندگی می‌کردند. امروزه هم اطلاعاتی کلی از یکدیگر دارند که به عنوان مثال تات‌نشین‌های دشت قزوین به ندرت یکی از تات‌نشین‌های اطراف بجنورد را دیده‌اند، چه برسد به اینکه ارتباطی با هم داشته باشند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

راهپیمایی روز قدس اردبیل
راهپیمایی روز قدس اردبیل
مدت ويدئو : 04:54
بازدید : 287
پیک سحر
پیک سحر
مدت ويدئو : 05:05
بازدید : 1707
نی وچوپان
نی وچوپان
مدت ويدئو : 04:01
بازدید : 849
سهره زرد و سهره خاکی
سهره زرد و سهره خاکی
مدت ويدئو : 04:45
بازدید : 3196
قوچ های سنگی
قوچ های سنگی
مدت ويدئو : 5:56
بازدید : 319
همه ...
زیارتنامه خوانی در حرم رضوی
زیارتنامه خوانی در حرم رضوی
مدت پادکست : 1:28
بازدید : 268
حوادث 18 بهمن 1357
حوادث 18 بهمن 1357
مدت پادکست : 1:24
بازدید : 835
پل طبیعت
پل طبیعت
مدت پادکست : 4:09
بازدید : 341
شیخ بهایی
شیخ بهایی
مدت پادکست : 4:07
بازدید : 593
طلیعه پیروزی
طلیعه پیروزی
مدت پادکست : 4:36
بازدید : 316
همه ...
جشن عاطفه ها
جشن عاطفه ها
تعداد تصوير : 12
بازدید : 1766
قیام ۱۹ دى
قیام ۱۹ دى
تعداد تصوير : 20
بازدید : 914
چهاردهمین نمایشگاه گل محلات
چهاردهمین نمایشگاه گل محلات
تعداد تصوير : 16
بازدید : 383
روز قدس - خراسان جنوبی
روز قدس - خراسان جنوبی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 999
ترمینال ضبط پسته - بهادران
ترمینال ضبط پسته - بهادران
تعداد تصوير : 16
بازدید : 2517
همه ...