پل لاتیدان (انگلیسی)

در حال بارگذاری ...ویدیو
12.5

24 بهمن 1396

پل لاتیدان یکی از آثار تاریخی واقع در شهرستان بندرخمیر استان هرمزگان در جنوب ایران است. این پل، بر روی رودخانهٔ کول در جاده لار و ۷۰ کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد، از این‌رو به پل کول نیز معروف است. پل لاتیدان در دوران شاه‌عباس بزرگ، برای انجام لشکرکشی برای بیرون راندن پرتغالی‌ها ساخته شده‌است و پس از پایان کار لشکرکشی، در اختیار کاروان بازرگانی قرار گرفت. پل لاتیدان (پل‌کول)، کمابیش ۲۳۳ دهانه و بیش از ۱۰۰۰ متر درازا، از درازترین پل‌های تاریخی این سرزمین است. این پل که از شاهکارهای دوران صفویان است و برخلاف دیگر پل‌های دوران صفویان که با آجر ساخته شده‌اند، با سنگ‌های بی‌شکل ساخته شده‌است. در میان دهانه‌های این پل، چشمه اتاق‌هایی در دو اشکوب ساخته شده که بر زیبایی این سازه، افزوده‌است. این پل، یکی از والاترین نمونه‌های پل‌سازی تاریخی کشور است. این پل تاریخی در زمان‌های دور محور ارتباطی بندرعباس به لارستان بوده از روستاهای لاتیدان، مُغ احمد، دشت سراهو، کاروانسرای جونگوی، آرابی، قلعه پارو و کهورستان عبور کرده و به لارستان می‌رسد. پل لاتیدان سال‌ها در زیر خاک مدفون بود تا اینکه در سال ۱۳۷۲، در اثر سیلاب در نزدیکی روستای لاتیدان کلمتلی بقایای آن نمایان شد. با وجود اینکه درازای پل لاتیدان (پل‌کول)، سه برابر سی و سه پل اصفهان است و تاکنون گام‌های اندکی برای بازسازی، استحکام‌بخشی و نگاه‌داری این پل برداشته شده‌است. به‌گونه‌ای که تنها در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۶، بازسازی اندکی بر روی آن به عمل آمده‌است. از آن‌جا که این پل، در مسیر آبراهه‌های چندی قرار دارد و در فصل بارندگی، حجم آب در زیر پل بسیار زیاد است، از این رو باید با تعیین اعتبارات ملی برای این اثر ملی، کار بررسی‌های استحکام‌بخشی و بازسازی این پل آغاز شود، پیش از آن‌که این اثر که پس از گذشت سال‌ها بر اثر یک سیلاب سر برآورده‌است، در اثر سیلاب دیگری فرو ریزد و نابود شود. پل لاتیدان که در نزدیکی شهر بندرعباس در استان هرمزگان واقع است، به عنوان طولانی ترین پل تاریخی کشور از جاذبه های دیدنی این استان به شمار می رود. این پل سال‌ها در زیر خاک مدفون بود تا اینکه در سال ۱۳۷۲، در اثر سیلاب در نزدیکی روستای نیم‌ کار، نمایان شد. پس از اخراج پرتغالی ها از ایران، رفته رفته از اهمیت بندری جزیره هرمز کاسته شد و بندرعباس جای آن را گرفت و مهمترین بندر ارتباطی ایران گردید. پل لاتیدان در مسیر کاروان در مسیر کاروان رو دوره صفوی شیراز – بندرعباس، در جهت گسترش امور بازرگانی احداث شد. این پل در ۵۰ متری غرب بندرعباس بر روی رودخانه کل (کول) ایجاد شده و یادگار دوره صفوی است. بر خلاف پل های دیگر دوره صفوی که آجری هستند، این پل از سنگ بدون شکل ساخته شده و از طویل ترین پلهای ایران است. پل لاتیدان ظاهراً در زمان شاه عباس اول و در جریان احداث جاده کاروان رو مذکور ساخته شده و نقش موثری در نقل و انتقال نیرو و تدارکات برای باز پس گیری منطقه خلیج فارس از استعمارگران پرتغالی داشته است. رودخانه کول از رودهای پر آب منطقه بوده و در این محل دارای بستر عریض و طغیان های فصلی است. بر همین اساس، در مسیر جاده کاروان رو، احداث پلی طویل بر بستر رودخانه ضرورت داشته است. پل لاتیدان طولانی ترین پل تاریخی ایران و یکی از باشکوه ترین آنهاست؛ لیکن به جهت سهل انگاری در شالوده سازی و شاید تعجیل در ساخت آن (برای حمله به پرتغالی ها) و همچنین طغیان های شدید رودخانه، مدت نسبتاً کمی بعد از ساخت قسمتی از آن فرو ریخته است. در بازدیدی که انگلرت کمپفر از این پل در سال ۱۶۸۶ میلادی داشته، قسمت‌ هایی از آن فرو ریخته بود. پل لاتیدان در زمان آبادانی بیش از هزار متر طول داشته و متشکل از سه قسمت شرقی، غربی و دیواره سدی بین آن دو بوده است. امروزه از قسمت شرقی حدود ۲۷۰ متر و از قسمت غربی ویرانه ۱۴۷ متر باقی مانده، ولی از دیواره سدی به جهت اینکه در معرض جریان اصلی رودخانه قرار داشته، آثار زیادی بر جای نمانده است. این دیواره حدود ۸۰۰ متر طول، ۲ متر ارتفاع و حدود ۷ متر عرض داشته و ظاهراً در فواصل معین با جرزهای نیم دایره تقویت می شده است. از قسمت غربی پل تنها بقایای ۱۷ پایه که به طور منظم و در یک محور ساخته شده اند، باقی مانده که قابل بازسازی نیست. این پایه ها در جهت بالا رود و پایین رود دارای موج شکن های نیم دایره بوده و مصالح و شیوه ساخت آنها مشابه بخش های دیگر پل است. از قسمت شرقی که ۲۷۰ متر طول و ۳۳ دهانه یا چشمه داشته، آثار بیشتری برجای مانده است. ۳۳ دهانه این قسمت دارای ابعاد مختلفی بوده اند که از کناره تا میانه وسیع تر می شده است. در حال حاضر حدود ۲۰ دهانه این قسمت سالم برجای مانده که نشان دهنده معماری پیشرفته و درخور توجه آن است. در ابتدای این قسمت ۹ دهانه کوچک فرعی وجود دارد که پل از آن به بعد کامل می شود. سطح گذر پل لاتیدان را با سنگ های مسطح فرش و لا به لای آنها را با ملات پر کرده بوده اند. پل رود کول با توجه به بستر رسوبی و غیر مستحکم رودخانه، فاقد یک شالوده مستحکم و یکپارچه است و ظاهراً حتی بستر رودخانه در این محل برای جلوگیری از شسته شدن بنیان پایه ها، سنگ فرش نشده و پی ها هر کدام به طور مستقل بر روی بستر رسوبی رودخانه نهاده شده است. مسلم است که این شیوه پایه سازی برای پلی به طول چند صد متر و بر روی بستر رسوبی رودخانه ای که دارای طغیان های فصلی شدید هست، چقدر نامناسب است. این مساله سبب شده که اکثر پایه ها و بالطبع، طاق ها فرو ریزد؛ به طوری که امروزه از آن همه عظمت و شکوه اولیه، اثر چندانی بر جای نمانده است. البته مصالح نه چندان مناسب (قطعات سنگ هایی به ابعاد و اشکال مختلف و نامنظم و به مقدار کم قطعات سنگ هایی تراشیده) و عدم رسیدگی و مرمت پل نیز از علل دیگر خرابی زود هنگام این پل به شمار می رود. باید دانست که درازای پل لاتیدان (پل‌کول)، سه برابر سی و سه پل اصفهان است و تاکنون گام‌ های اندکی برای بازسازی، استحکام‌ بخشی و نگاه‌ داری این پل برداشته شده‌ است. به‌ گونه‌ ای که تنها در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۶، بازسازی اندکی بر روی آن به عمل آمده‌است. از آنجا که این پل، در مسیر آبراهه‌ های چندی قرار دارد و در فصل بارندگی، حجم آب در زیر پل بسیار زیاد است، از این رو باید با تعیین اعتبارات ملی برای این اثر ملی، کار بررسی‌ های استحکام‌ بخشی و بازسازی این پل آغاز شود، پیش از آنکه این اثر که پس از گذشت سال‌ ها بر اثر یک سیلاب سر برآورده‌ است، در اثر سیلاب دیگری فرو ریزد و نابود شود. این پل به شماره ۲۰۰۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

مدرسه جعفری اسلامی
مدرسه جعفری اسلامی
مدت ويدئو : 05:47
بازدید : 245
مجموعه حاج آقا علی
مجموعه حاج آقا علی
مدت ويدئو : 5:28
بازدید : 89
عمارت هفت تنان
عمارت هفت تنان
مدت ويدئو : 05:51
بازدید : 566
باغ‌موزه قصر
باغ‌موزه قصر
مدت ويدئو : 05:56
بازدید : 497
تپه منار اسفراین
تپه منار اسفراین
مدت ويدئو : 1:42
بازدید : 148
همه ...
ساختمان قدیم پست چابهار
ساختمان قدیم پست چابهار
مدت پادکست : 3:00
بازدید : 842
قلعه فلک الافلاک
قلعه فلک الافلاک
مدت پادکست : 3:26
بازدید : 1565
خانه حاج آقا علی
خانه حاج آقا علی
مدت پادکست : 4:52
بازدید : 660
عمارت وکیل
عمارت وکیل
مدت پادکست : 6:04
بازدید : 1527
غار کول کنی
غار کول کنی
مدت پادکست : 2:17
بازدید : 1221
همه ...
قلعه مسک
قلعه مسک
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1540
سرای کلبعلی
سرای کلبعلی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1435
گنبد سلطانیه
گنبد سلطانیه
تعداد تصوير : 1
بازدید : 991
گرمابه تاریخی باغ‌ لَلِه
گرمابه تاریخی باغ‌ لَلِه
تعداد تصوير : 20
بازدید : 590
دره ستاره ستارگان قشم
دره ستاره ستارگان قشم
تعداد تصوير : 16
بازدید : 964
همه ...