منطقه حفاظت شده گنو

در حال بارگذاری ...ویدیو

18 دي 1396

منطقه حفاظت‌شده گِنُو با وسعت ۴۹۰۰۰ هکتار یکی از ۹ ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایرانٰ؛ در شمال بندرعباس قرار گرفته است و با آب‌و‌هوای مطبوع سرزمینی کوهستانی، از جمله مناطقی است که کمتر شناخته شده‌اند و از نظر آب و هوایی با فضای مرسوم و معمول تفاوت دارند. گنو، با مساحت ۲۷ هزار و ۵۰۰ هکتار و ارتفاع متغیر ۵۰ تا ۲ هزار و ۳۷۴ متر ازنظر تنوع گیاهی و جانوری و آب و هوای مطبوع، کوه‌ها و دره‌ها بی‌‌نظیر است. از سال ۱۳۵۱ تا سال ۱۳۵۴ این سرزمین را به عنوان منطقه حفاظت شده شناختند؛ اما به دلیل غنای طبیعی از سال ۱۳۵۴ به عنوان پارک ملی معرفی شد. این سرزمین به عنوان بخشی از سرمایه و میراث طبیعی به شمار می‌رود و شهرت بین‌المللی دارد. کوه گنو، به سبب داشتن آب و هوای سرد، برف خیز بودن و دامنه‌هایی سرسبز با آب و هوای مطبوع، از سال ۱۳۲۰ مورد توجه مردم بندرعباس بوده‌است و در طول این سال‌ها ساکنان شهر برای فرار از گرما، به مناطق ییلاقی کوه گنو مانند کهنوج، باغ کاشان و چاهو سفر می‌کرده‌اند. کوه گنو ۲ قله بزرگ به نام نصیری و بازگرد دارد که بلندترین نقطه را تشکیل می‌دهند و از انواع درختان جنگلی و بوته‌های دارویی پوشیده شده‌اند. درختان انگور، سیب، زردآلو، انار، انجیر، نارنگی، لیموترش، نارنج، انبه و خرما طبیعت زیبای منطقه را زینت بخشیده‌اند. چشمه‌های متعددی با نام‌های انارو، باغ زیر، سرا، دزک، الیاسی درمر این باغها را آبیاری می‌کرده‌اند، که متأسفانه طی سال‌های خشکسالی، تعدادی از آن‌ها خشک شده‌اند. کوه گنو از نظر زیست‌محیطی نیز برای زندگی انواع حیوانات گوشت‌خوار و علف‌خوار مانند پلنگ، کفتار، گرگ، شغال، قوچ، میش، بز و آهو مناسب است. دیده بان محیط زیست و حیات وحش ایران: منطقه گنو در سال ۱۹۷۰ – ۱۹۷۳ بعنوان پارک ملی، در ماه ژوئن سال ۱۹۷۶ بعنوان زخیره گاه زیست کره پذیرفته شد و متاسفانه مصوبه شماره ۳۵۶ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ ۱۳۸۹/۹/۲۲ با وسعت ۴۱۷۳۰ هکتار به درجه پایین تر بعنوان منطقه حفاظت شده تنزل کرد. منطقه حفاظت شده گنو از نظر مکانی در استان هرمزگان در شمال غربی شهر بندرعباس قرار گرفته و جاده اصلی بندرعباس به سیرجان از شرق و جاده اصلی بندرعباس به بندرلنگه از جنوب آن میگذرد. منطقه حفاظت شده گنو متشکل از پیکره ای کوهستانی است که درگستره ای از دشتها و تپه ماهورهای باز قرار گرفته است. نوسانات ارتفاعی آن به دلیل وجود کوههای فرعی بسیار زیاد است. به علاوه از دشت تا قله کوه گنو دامنه تغییرات ارتفاعی از سطح دریابین ۵۰ الی ۲۳۴۷ متر متفاوت میباشد. وضعیت طبیعی: منطقه حفاظت شده گنو از یک رشته کوه اصلی به نام کوه گنو که بردشت خلیج فارس تسلطی چشمگیر دارد تشکیل یافته است. پیرامون این کوه را در ضلع شرقی و جنوبی آن اغلب اراضی کم شیب و دشتی و در بخش های شمالی و غربی تپه ماهورهای کم ارتفاع فرا گرفته اند. رشته کوه گنو و کوه های فرعی آن اغلب در جهت شرقی – غربی کشیده شده اند. کوه ها دارای دامنه های بلند و بسیار پرشیب هستند. بلندی این کوه ها از حاشیه به سمت مرکز از ارتفاع ۵۰۰ متر بالاتر از سطح دریا شروع شده و به تدریج رو به افزایش میگذارند. کوه ها کمتر دارای دامنه های ملایم بوده و اغلب دارای بریدگی پرشیب، دیواره های عمودی، پرتگاه ها و دره های عمیق هستند. این نوع پستی و بلندی امکان به وجود آمدن میکروکلیمای محلی را در سطح منطقه گسترش داده و در شکل گیری برخی از رویش های ویژه، تشدید سرسبزی و تنوع رویش های گیاهی موثر واقع میشوند. پوشش گیاهی: فلور کوه گنو متجاوز از ۳۶۰ گونه از گیاهان آوندی است که معدودی از آنها را سرخس ها و بازدانگان و قسمت عمده آن را گیاهان گلدار تشکیل میدهند. همان گونه که معمول مناطق خشک و بیابانی است، دو گروه بوته های چوبی و درختچه ها و گیاهان کوتاه عمر یکساله از بیشترین تنوع برخوردارند. گیاهان یکساله کوتاه عمر، قادرند به سرعت رشد نموده و درطی دوره کوتاه مرطوب و بارانی، چرخه حیاتی خود را کامل نماید و معمولا دوره طولانی خشکی را به صورت دانه سپری میکنند. درختچه ها و بوته های چوبی نیز قادرند با ایجاد شبکه ریشه ای وسیع و عمیق از رطوبت اعماق خاک استفاده نموده و دوره خشکی را تحمل نمایند. ازنظر جغرافیائی گیاهی، فلور کوه گنو متعلق به دو پهنه رویشی صحا راسندی و ایرانو تورانی است. هرچند گاهی اوقات یک یا چند عنصر از سایر پهنه ها ی گیاهی در بین گیاهان گنو یافت میشود. به علت موقعیت بینابینی کوه گنو در بین دو پهنه اصلی یاد شده و بدلیل تغییرات ارتفاعی سریع از سطح دریا که تا بیش از ۲۳۰۰ متر میرسد و ایجاد میکروکلیماهای متفاوت در جهات جغرافیایی، دره ها و شیب ها، این منطقه از نظر جغرافیای گیاهی، با ویژگیها و تنوع چشمگیری مواجه شده است. در یک نگاه، به سهولت سه طبقه متمایز رویشی با حضور آکاسیا و پرخ در دامنه ها، بادام کوهی در ارتفاعات میانی و ارس در قلل و ارتفاعات فوقانی، قابل تشخیص اند. منطقه حفاظت شده گنو پناهگاه شماری از گیاهان انحصاری ایران است که رویشگاه برخی از آنها فقط به کوه گنو محدود میشود. گیاهان انحصاری ایران که در کوه گنو یافت میشود عبارتند از: Wendelboi ،Onobrychis ،Rechingerorum ،Kickxia ،Chamophytica ،Isat ،Raphanifolia ،Fortuynia ،Garcini ، Donysia ،Revolute ،Andrachne ،Amygdalus ،Merxmmuelleri Mentha ،Mozaffariani ،Zhumeria ،Majdae ،Rosularia، Modecta ،Pterocephalus گونه های شاخص جانوری: ۱) بی مهرگان: از بی مهرگان میتوان حلزون های آبی و خشکی زی و برخی از کرم ها که به ویژه در اطراف چشمه های منطقه حفاظت شده یافت میشوند اشاره کرد ولی بی شک، قسمت اعظم بی مهرگان منطقه را بندپایان خصوصا حشرات تشکیل میدهند. درمیان بند پایان گونه های چندی از شبه عقرب ها و عقرب ها از کوه گنو شناسایی و معرفی شده اند. علاوه بر دو گروه فوق تعدادی رطیل (رده Solifugae) و عنکبوتیان (رده Aranae) در منطقه حفاظت شده گنو یافت میشوند که تعیین گونه های آنها نیاز به مطالعات گسترده تر و تخصصی تر دارد. از رده حشرات (insecta) راسته های مختلفی درمنطقه حفاظت شده گنو یافت میشوند که عبارتند از: راست بالان، سخت بال پوشان، پروانگان، زنبوران و دوبالان ۲) مهره داران: مهره داران منطقه حفاظت شده گنو شامل ماهیان، دوزیستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران است. ماهیان: ماهی آفانیوس گینوئیس (Aphanius guinois) تنها ماهی آب های داخل منطقه حفاظت شده گنو محسوب میشود و درجهان منحصر به آب گرم گنو است. دوزیستان: دوزیستان منطقه حفاظت شده گنو را حدود ۵ گونه از وزغ ها و قورباغه ها تشکیل میدهند که عمدتا درآب های راکد اطراف رودخانه ها و چشمه های منطقه یافت میشوند. خزندگان: خزندگان منطقه حفاظت شده گنو نسبت به دوزیستان از تنوع بیشتری برخوردارند و به دو گروه مارمولک ها و مارها تعلق دارند. که از جمله میتوان به مار قیطانی و مار جعفری اشاره کرد. پرندگان: پرندگان منطقه حفاظت شده گنو اساسا از پرندگان درخت زی و بوته زی تشکیل شده اند که معمولا جزء سبک بالان (Passeriforme) محسوب میشوند ولی درعین حال تعدادی از پرندگان شکارگر مانند هما و دلیجه و پرندگان خشکی زی نظیر کبک و تیهو در بین مجموعه پرندگان کوه گنو دیده میشود. امروزه با کاهش وسعت منطقه و کم شدن مناطق دشتی پرندگانی نظیر جیرفتی، دراج، هوبره و کوکر که سابقا در منطقه گزارش شده بودند دیگر یافت نمیشود. از دیگر پــرندگان چکاوک ها، چلچله ها، دم جنبانک ها، انواع سنگ چشم، انواع سسک ها، سهره و پرندگان خانواده توکا در منطقه یافت میشوند. پستانداران: پستانداران منطقه حفاظت شده گنو گرچه ازگونه های استثنایی محسوب نمیشوند و عموما در سایـــر گستره های طبیعی نیز یافت میشوند اما از تنوع قابل توجهی برخوردارند. درگذشته های نه چندان دور دشت های بوته زاری منطقه زیستگاه گونه حمایت شده جبیر بود و جمعیت قابل ملاحظه ایی از این گونه در خطر تهدید در گله های متعدد در آن پراکنده بودند اما گسترش روستاها و تغییر و تبدیل اراضی طبیعی در دو دهه اخیر هیچگونه تضمینی برای بقاء این گونه باقی نگذاشته است. هنوز هم تعداد اندکی جبیر در این منطقه زندگی می کنند. تپه ها و ارتفاعات قابل دسترس منطقه حفاظت شده گنو و پستی بلندی های پیرامون آن زیستگاهی مناسب برای قوچ و میش بوده و آثار گله های بزرگ این گونه هنوز از خاطره ها محو نشده است. اما گنو به عنوان زیستگاه قوچ و میش امروزه اعتبار گذشته را ندارد. در مقابل کوه های صخره ای و غیرقابل دسترس این منطقه آخرین بقایای جمعیت بز و پازن را در خود پناه داده اند. در گستره سخت کوهستانی گنو هنوز هم میتوان این گونه را یافت. پلنگ، کفتار، گرگ، روباه، شغال، تشی و خرگوش از دیگر گونه های پستانداران منطقه به شمار می روند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

کنجکاوی در موبایل دیگران ممنوع
کنجکاوی در موبایل دیگران ممنوع
مدت ويدئو : 02:23
بازدید : 207
معماری سنتی  روستای کاوند
معماری سنتی روستای کاوند
مدت ويدئو : 3:55
بازدید : 128
کجور
کجور
مدت ويدئو : 04:57
بازدید : 642
شعرخوانی ولی الله کلامی زنجانی
شعرخوانی ولی الله کلامی زنجانی
مدت ويدئو : 01:09
بازدید : 251
شعرخوانی محمد نیک
شعرخوانی محمد نیک
مدت ويدئو : 02:52
بازدید : 251
همه ...
ایل جمهور
ایل جمهور
مدت پادکست : 3:10
بازدید : 2688
پل طبیعت
پل طبیعت
مدت پادکست : 4:09
بازدید : 251
حوادث 18 بهمن 1357
حوادث 18 بهمن 1357
مدت پادکست : 1:24
بازدید : 790
همکاری و تعاون
همکاری و تعاون
مدت پادکست : 3:37
بازدید : 1588
اشغال فلسطین
اشغال فلسطین
مدت پادکست : 3:08
بازدید : 1091
همه ...
بادبان خلیج فارس
بادبان خلیج فارس
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1271
نمایشگاه جلوه های نور
نمایشگاه جلوه های نور
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1236
سفر عشق
سفر عشق
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1176
هفت سین میدان امام رضا سمنان
هفت سین میدان امام رضا سمنان
تعداد تصوير : 8
بازدید : 3607
گلخانه گوجه فرنگی
گلخانه گوجه فرنگی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 3863
همه ...