آسیاب وزیر یزد

در حال بارگذاری ...ویدیو

16 آذر 1396

آسیاب وزیری یزد آب انبار وزیری این بنا در اواخر قرن هشتم میلادی توسط "سیدرکن الدین ثانی" در محله مسجد جامع شهر یزد ساخته و دارای چهار بادگیر بر روی مخزن است که آب را خنک می کرده است. این آب انبار دارای یک در قدیمی و سی وهفت پله است. آب انبار وزیری این آب انبار توسط "خواجه شاه امیر استرآبادی" در محله "وقت و ساعت" شهر یزد ساخته شد. سنگ مرمر سردر بنا، تاریخ 1121 هـ.ق را نشان می دهد. این آب انبار دارای چهل و نه پله و چهار بادگیر بر روی مخزن است. قدیمی ترین وطولانی ترین قنات در جهان، به نام “قنات زارچ” در استان یزد واقع شده است. این قنات با طول 100كیلومتر و تعداد چاه‌های 2115 حلقه ، سابقه ای بیش از 3000 سال در کشور دارد. پس از ورود اسلام به ایران، مسجد جامع تاریخی شهر یزد نیزدرحریم قنات زارچ ساخته شد و چند میله چاه این قنات در محدوده این مسجد قرار گرفت تا علاوه بر پر كردن آب انبار وسیع زیر مسجد، نمازگزاران بتوانند از طریق پایاب برای وضو گرفتن از آب قنات استفاده كنند كه این پایاب هنوز هم قابل استفاده است. تعدادی از میله های آن هم در محل مسجد جامع یزد قرار دارد. احتمالا این مسئله نشان می دهد که این قنات قبل ازاسلام وجود داشته و پس از آن، مسجد جامع یزد را در حریم قنات بنا نموده اند تا از طریق پایاب از آب قنات جهت وضو گرفتن استفاده شود. یکی از ویژگی های قنات زارچ مقطع مربعی آنها است که قدمت حفر آن به زمان زرتشتیان بر می گردد.تا نیم قرن پیش هم آبدهی قنات زارچ بیش از 150 لیتر در ثانیه بود اما به دلیل حفر بی‌رویه چاه‌های عمیق و نیمه عمیق در حریم آبی قنات، آبدهی آن به شدت كاهش یافته است. مظهر این قنات در شهر زارچ واقع شده و دارای سه شاخه یا تونل زیر زمینی جدا از هم است که تونل های آن؛شیرین، شور و ابراهیم خویدکی نام دارد.البته دو شاخه‌ شیرین و ابراهیم خویدكی، شاخه‌های خشك شده قنات زارچ هستند و هم‌ اكنون تنها شاخه شور به طول 72 كیلومتر آبدهی دارد كه آبدهی این شاخه در بالا‌دست قنات 60 لیتر در ثانیه بوده اما در مظهر قنات 28 لیتر در ثانیه است. با كاهش میزان آبدهی قنات، فاضلاب و آلودگی ‌های آب قنات هم خود را آشكار كرده است. البته توسعه شهر یزد طی چند قرن گذشته، ساختمان سازی در حریم قنات، ریزشی بودن سقف و دیواره مجرای قنات و میله چاه ها، نشست فاضلاب ها به درون قنات وقرار دادن لوله های فاضلاب در برخی مناطق در دالان قنات مشکلات بسیاری را برای این قنات کهن به وجودآورده است و در نهایت به مرگ خاموش آن منجر شد.حتی در حال حاضر 30 کیلومتری از قنات زارچ در که زیر شهر یزد عبور می کند در دو نقطه در بافت قدیم قرار دارد که این مناطق فاقد فاضلاب هستند و برخی از منازل مسکونی خود را به داخل قنات هدایت کرده اند، گرچه با تمهیداتی این معضل به حداقل رسیده اما همچنان ادامه دارد. هدایت فاضلاب‌ها به قنات حتی سبب ایجاد گاز”co2 “در قنات شده كه این امر لایروبی را برای مقنیان مشكل و خطرآفرین نموده است. به هرحال به نظر می رسد با توجه به در خطر بودن حیات قنات زارچ به عنوان یکی از سازه های آبی کهن که از قدمتی دیرینه درکشوربرخورداراست ، ثبت جهانی این قنات که طی چند سال گذشته در دستور کار سازمان میراث فرهنگی و گردشگر قرار دارد می تواند در زمینه حفاظت و نگهداری آن موثرباشد. قنات یا کاریز یا کهریز راه‌آب یا کانالی است که در زیرِ زمین کنده شده، تا آب در آن برای رسیدن به سطح زمین جریان یابد. این جوی یا کانال در عمق زمین برای ارتباط دادنِ رشته‌چاه‌هایی است که از مادر چاه سرچشمه می‌گیرد. مادرچاه‌ها معمولاً یک چشمهٔ زیرزمینی هستند. قنات‌ها به‌منظور هدایت آب و مدیریّت آن برای کشاورزی و سایر مصارف به کار گرفته می‌شوند. این کانالِ قنات ممکن است تا رسیدن به سطح زمین چندین کیلومتر طول داشته باشد و به محل خروجیِ آب دهانهٔ کاریز یا سر قنات می‌گویند. قنوات یکی از عمده ترین منابع تأمین آب به شمار می­رفته و همین قنوات بود که ظرفیت آبدهی به مزارع بیش از 60 هزار روستای کشور را داشت. با ورود تکنولوژی جدید، چاههای عمیق جانشین قنات گردید و استفاده از موتور پمپ به تدریج رایج شد و تمامی مناطق ایران را در بر گرفت. احداث چاههای عمیق بدون برنامه ریزی خود باعث خشک شدن 90 درصد از قنوات گردید به گونه ای که احیای آنها امکان پذیر نیست زیرا حفر چاههای عمیق سطح آب را به میزان زیاد پایین برده است




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

معلم
معلم
مدت ويدئو : 05:17
بازدید : 722
پروفسور سمیعی
پروفسور سمیعی
مدت ويدئو : 03:13
بازدید : 654
بازار تاریخی شهرری
بازار تاریخی شهرری
مدت ويدئو : 5:43
بازدید : 135
صدای سکوت
صدای سکوت
مدت ويدئو : 05:39
بازدید : 879
همه ...
تاریخچه بازار مهاباد
تاریخچه بازار مهاباد
مدت پادکست : 2:50
بازدید : 1384
موانع نوری در سوارکاری
موانع نوری در سوارکاری
مدت پادکست : 1:15
بازدید : 970
ماهی قرمز در سفره هفت سین
ماهی قرمز در سفره هفت سین
مدت پادکست : 3:12
بازدید : 1087
قنات
قنات
مدت پادکست : 4:16
بازدید : 2787
حوادث 22 بهمن 1357
حوادث 22 بهمن 1357
مدت پادکست : 3:21
بازدید : 3901
همه ...
سالمندان
سالمندان
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1119
گازرسانی به خانیک و انارستانک
گازرسانی به خانیک و انارستانک
تعداد تصوير : 14
بازدید : 1314
فلافل فروشی لشکر آباد
فلافل فروشی لشکر آباد
تعداد تصوير : 12
بازدید : 7704
بیمارستان امام رضا ع
بیمارستان امام رضا ع
تعداد تصوير : 16
بازدید : 2614
پرورشگاه مارکار یزد
پرورشگاه مارکار یزد
تعداد تصوير : 20
بازدید : 504
همه ...