بی بی حاضر امیدواری

در حال بارگذاری ...ویدیو
16.7

23 آبان 1396

بی بی حاضر امیدواری که متولد نهم مهرماه 1305 شهرستان کازرون استان فارس است، کار بافندگی را در دوران کودکی آموخت. آن طور که خود می گوید، مادر و خاله اش در کودکی به او بافتن عروسک را آموختند و او با داستان هایی که برای او می سراییدند، به عروسک ها جان می داد و در ذهنش دنیای خیالی از آن ها ساخته بود. بدین ترتیب عروسک های بی بی حاضر ریشه در فرهنگ فولکلور مناطق جنوب غربی استان فارس دارد و این چنین به خلق آثاری محبوب می انجامد. او که دوران جوانی و میان سالی خود را به کار بافندگی گذرانده است، در سن 40 سالگی همسرش را از دست می دهد و تا کهن سالی مجبور به نگهداری از 4 پسر و یک دخترش می شود. همه دل خوشی بی بی حاضر در این سال ها بافت همین عروسک ها بوده است؛ عروسک هایی که نه برای معیشت که همدم تنهایی های او بوده است. کم کم بچه ها بزرگ می شوند و بی بی روز به روز شکسته تر؛ تا آنکه یک روز دکتر به او می گوید دیگر نمی توانی بافندگی کنی و بافندگی برای چشم هایت همچون زهر است. در نمایشگاه های بی بی حاضر، همیشه شاهد د استان های عروسک ها در کنار آن ها هستیم و همین سبب جذب مخاطبان می شود. داستان هایی که از دل اساطیر ایران برآمده است و با عروسک های او عجین شده اند. ابتدا نمایشگاه ها صرفا محیطی بود که بی بی با مخاطبانش آشنا شود. بی بی که چند سالی به دلیل درد زانو زمین گیر می شود، هر روز چشم به راه پسرش در خانه ای در کازرون تنها می ماند و همین مسئله به تنهایی او دامن می زند. پس از آن که دکتر او را از بافتن منع می کند و به دلیل کار پسرش از کازرون به شیراز نقل مکان می کند، روزهای سختی گریبان بی بی را می گیرد و هر روز ساعت های متمادی در خانه، تنهایی به او فشار می آورد و گاهی هم دور از چشم دیگران میل بافتنی را به دست می گیرد و دوباره این عروسک های زیبا را خلق می کند. چند صباحی که می گذرد و نوه اش «بهمن» متوجه تنهایی های او می شود، پیشنهاد برگزاری نمایشگاه را به بی بی می دهد. نمایشگاه ها بی بی با استقبال خوبی مواجه می شود و همین بی بی را دلگرم می کند؛ اما هیچ کس از دل بی بی خبر ندارد که با خانه نشین شدن دیگر راهی برای ساخت عروسک ها نمی ماند. اما این ها بهانه ای برای بی کار نشستن بی بی نمی شود و آن طور که خود می گوید: «دو پا و چشمم که از کار افتاده بود و اگر دست به کاری نمی زدم، فکر و خیال آسایشم را می ربود.» همین شد که بی بی دست به خلاقیت زد و از تکه پارچه های اضافه خیاطی شروع به ساخت عروسک های پارچه ای کرد که دیگر همچون بافتنی چشم هایش را درگیر نمی کرد و آن قدر خسته نمی شدبی‌بی حاضر که سال‌ها برای نوه‌های‌اش قصه می‌گفت، حالا شخصیت‌های این قصه‌ها را تجسم بخشیده و در قالب عروسک‌های پارچه‌ای به نمایش گذاشته است، عروسک‌هایی که حالا جهانی شده و سر از آن سوی مرزهای ایران درآورده‌اند. بی‌بی حاضر که سال‌ها برای نوه‌های‌اش قصه می‌گفت، حالا شخصیت‌های این قصه‌ها را تجسم بخشیده و در قالب عروسک‌های پارچه‌ای به نمایش گذاشته است، عروسک‌هایی که حالا جهانی شده و سر از آن سوی مرزهای ایران درآورده‌اند «گنگ لاله»، «جو بها»، «ننه ماهی» و «آقا گنجشگک» همه این جا هستند. حتی «ننه اسکندر»، «کلاه قرمزی» و «بانو چویی» هم آمده اند تا از زبان «بی بی قصه ها» روایت شوند، «بی بی حاضر» همان که سالها افسانه های زندگی این عروسک ها را برای کودکان گفته و حالا به آنها تجسم بخشیده است. عروسک‌های قصه های «بی بی حاضر» دوست داشتنی اند و شکل و شمایلشان متفاوت از همه شخصیت ها و عروسک هایی است که تاکنون دیده ایم. این ها شخصیت های قصه های او هستند، قصه هایی امیدبخش که قهرمانانش همیشه برنده اند و از سختی های زندگی عبور می کنند. «گنگه لاله» یکی از این عروسک‌ها است. «گنگه لاله» عروسک دخترکی است که همچون سنگ صبور شنونده همه درد دلهای اوست و روزی که دخترک متهم می شود، «گنگه لاله» زبان باز می کند و با گفتن حقایق از او دفاع می کند. وقتی بی‌بی به تشویق نوه اش قرار شد، عروسک هایش را به نمایش بگذارد به او گفت بگذار ببینم کسی اینها را می خرد، حالا نگران است نکند همه عروسک های دوست داشتنی اش را بخرند و چیزی باقی نماند! نوه بی بی می گوید که در روزهای نمایشگاه، بی بی در حال درست کردن عروسکی بود که هنوز چشم نداشت و پیش از آن که تمام شود، بلافاصله پیش خرید شد. همین استقبال و علاقه مردم است که او را به ادامه کار مصمم تر می کند. بی بی از عشقی که در پس هر یک از این شخصیت های قصه هاست سخن می گوید و تأکید می‌کند: بی عشق کار نمی کنم، من عشق به این عروسک ها را دارم و عشق به نماز، روزه و کارهای خیر. بی بی همه عروسک هایش را دوست دارد اما برخی را بیشتر. با انگشت به یکی از عروسک های روی دیوار اشاره می کند و می گوید: این عروسک قرمز را دوست ندارم بفروشم، قشنگ است و خیلی دوستش دارم قصه هر یک از این عروسک ها خود شنیدنی است به اندازه ای که قرار شده به همت برخی نهادها در نمایشگاه بعدی او، قصه های هر یک از این عروسک ها هم روایت شوند. بی بی عروسک های کودکی اش را هنوز به یاد دارد و می گوید: عروسک ها را از روی قصه هایم درست می کنم، مادر و مادربزرگ من هم همین طور عروسک درست می کردند و من از آنها یاد گرفتم. نقاشی هم می کند، با همان لهجه شیرین شیرازی می گوید: خواستم نقاشی هایم را هم بیاورم اما یادم رفت از قیمت عروسک هایش که می پرسم با شرمی غرورانگیز می گوید: نمی دانم، رویم نمی شود، روی عروسک ها قیمت بگذارم، شاید کسی نخرد، شاید به قیمتی که بگویم نیارزد و به من بخندند. هر چه خودشان دادند خوب است. عروسک ها قیمت چندانی ندارند و بین 10 هزار تومان تا 60 هزارتومان می توان آنها را خرید. در میان همه عروسک هایی که روی دیوار است، هیچ کدام کاملاً شبیه دیگری نیست. گرچه بعضی از آنها را به خاطر علاقه ای که نوه هایش نشان داده اند، چند نمونه شبیه هم درست کرده است اما شخصیت همه آنها یکی است. بی بی رنگها را به خوبی می شناسد، مثل یک نقاش. او می گوید: پارچه های رنگی و گل گلی برای شادی است و عروسک های شاد درست می کنم، رنگهای مشکی را هم برای آنها که سنگین تر هستند، استفاده می کنم مثل خالو حسین، همان که سبیل دارد و لباسش مشکی است. از همه عروسک هایی که تاکنون درست کرده است، چند تایی را برای خودش نگه داشته تا از او به یادگار بماند. بی بی اهل تئاتر رفتن هم هست.نوه اش بهمن عباسپور دانش آموخته بازیگری است و سال گذشته او را به دیدن نمایش «سقراط» دعوت کرد. بی بی هم رفت، دید و خیلی خوشش آمد به اندازه ای که می خواهد شخصیت های نمایش را هم عروسکی کند. گربه ای را با پارچه گل گلی و آبی رنگ درست کرده که روی دیوار متفاوت از همه گربه های دنیاست. گل گلی بودن این گربه توجهم را جلب می کند؛ «این گربه مهربان است برای همین با پارچه گل گلی درست کردم نخواستم سیاه باشد.»، این جملاتی است که بی بی درباره عروسک گربه به من می‌گوید. گربه سیاهی هم روی دیوار هست که چون وحشی و بدجنس است بی بی آن را با پارچه سیاه درست کرده است. مجموعه ای از مورچه های بزرگی را ساخته که روی یکی از دیوارها رژه می روند. مورچه هایی که کاملاً حرفه ای و هنرمندانه اند. اما یکی از آنها قرمز است که می گوید: مورچه هایی هست که رنگشان پوست پیازی است و من دیده ام، ولی من با پارچه قرمز این مورچه را درست کردم. این مورچه ها مرا به یاد انیمیشن مورچه سیاه می اندازند اما این ها دوست داشتنی ترند. برای همه بازدیدکنندگان نمایشگاهش دعای خیر می کند و از این که مردم عروسک هایش را دوست دارند، خیلی خوشحال است. می گوید: اگر زنده باشم و بتوانم کار کنم، باز هم دوست دارم نمایشگاه داشته باشم، مردم بیایند، ببینند و اگر دوست داشتند بخرند. بهمن عباسپور نوه بی بی است همان که او را تشویق کرده تا عروسک هایش را به همه نشان دهد. نوه بی بی خودش را مدیون او می داند و احساس می کند که منبع الهامی برای سوق دادن او به سمت هنر بوده است. روزگاری بی بی برایش قصه ها گفته و حالا او بازیگر همین قصه هاست و بی بی را به دیدن نمایش هایش دعوت می کند. 10 سالی می شود که به خاطر کم سو شدن چشمهای بی بی، پزشکان اجازه بافتنی کردن به او نمی دهند، اما باز هم دور از چشم همه می بافد و عروسک می سازد. بی بی همه عروسکهایش را خلاقانه بر اساس قصه هایش آفریده است اما برخی را هم مشابه قصه های بچه های امروز درست می کند مثل شخصیت ننه اسکندر در انیمیشن شکرستان که به خوبی نشان داده است چیزی از یک عروسک ساز حرفه ای و تحصیل کرده کم ندارد. کلاه قرمزی را هم در میان عروسک هایش دارد اما هیچ شباهتی به کلاه قرمزی معروف ندارد، کاملاً ساخته و پرداخته ذهن بی بی است. عباسپور نوه بی بی که شاهد خلاقیت های مادربزرگش بوده، تلاش کرد که سمت و سوی تازه ای به دست ساخته های او بدهد و 4 سال پیش بود که از او خواست آدم های قصه های کودکی اش را هم بدوزد. او می گوید که بی بی نگاه خلاقانه ای به پدیده های اطرافش دارد و با الهام از داشته های خود، دست به خلق آثاری بدیع می زند، آثاری که نظیر آن هیچ جا پیدا نمی شود. به گفته او بی بی همه عروسک هایی را که درست می کند دوست دارد چون آنها را می شناسد و او را به یاد زمانه ای می اندازد که دیگر وجود ندارد. عروسک های بی بی یک ویژگی منحصر به فرد دارند این که ملهم از ذهن خلاق خود او هستند. مقرون به صرفه بودن و استفاده از پارچه های اضافی و دور ریز ویژگی دیگر این عروسک هاست. روی بسیاری از عروسک های این نمایشگاه برچسب قرمز خورده که یعنی فروخته شده است. نوه بی بی درباره تعداد آثار فروخته شده می گوید: حدود 250 عروسک در این نمایشگاه روی دیوار است که حدود 150 تای آنها فروخته شده است و به دلیل استقبال از این نمایشگاه، 3 روز هم زمان برپایی آن تمدید شد. عروسک های بی بی حالا سر از خارج از مرزهای ایران هم درآورده اند. حدود 20 تای این عروسک ها را گردشگران خارجی خریداری کرده اند که قرار است مسافر خارج از ایران و راوی قصه های بی بی حاضر برای مردم دیگر سرزمین ها باشند. خارجی ها بیشتر عروسک هایی را خریده اند که لباس سنتی ایرانی داشتند. حجاب هم که خصیصه همه عروسک های بی بی است چون دلش می خواهد عروسک هایش با حجب و حیا باشند. بی بی عروسک هایش را یادگار دوران بعد از خود می داند و همین برایش کفایت می کند که از او به نیکی یاد کنند. نوه بی بی به نکته خوبی اشاره می کند این که عروسکهای انیمیشن های غربی مثل باب اسفنجی وارد زندگی بچه های امروز ایران شده اند، عروسک هایی که از شرکت هیولاها آمده اند. حال آن که عروسک های دست ساز مادربزرگ های ما کاملاٌ برخاسته از فرهنگ ماست که می توان از اینها برای تولید انبوه برای بچه های ایران زمین الهام گرفت. قرار است برای نمایشگاه بعدی، عروسک های هر یک از قصه ها درون یک قاب قرار بگیرند و قصه هر عروسک کنار آن آورده شود. این پیشنهادی است که خود بی بی داده است. عباسپور معتقد است که ریشه بسیاری از قصه های بی بی در شاهنامه و مثنوی معنوی مولاناست. بی بی حاضر چهار پسر دارد و یک دختر، 40 ساله بود که همسرش را از دست داد و مسئولیت زندگی و بزرگ کردن بچه هایش را به دوش کشید. حالا در 88 سالگی همچنان پرکار است و پر از انگیزه. تیمی در شیراز فعال شده تا قصه های بی بی را گردآوری و ثبت و ضبط کند تا به همراه تصاویر عروسک هایش به صورت کتاب منتشر شود آن هم به همت شهرداری تهران و خانه هنرمندان که وعده هایی را در این زمینه داده اند. بی بی حاضر اصرار دارد که از همه کسانی که برای برپایی نمایشگاه عروسک هایش زحمت کشیده اند، تشکر کند، اول از همه نوه اش بهمن و بعد از آن جمشید حقیقت شناس مدیر گالری های خانه هنرمندان، انجمن هنرمندان خودآموخته و مجید سرسنگی مدیر عامل خانه هنرمندان. بی بی قصه ها حالا حسابی شناخته شده است و مستندسازانی هم برای ساخت زندگی او ابراز علاقه کرده اند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

لیلا کریمی
لیلا کریمی
مدت ويدئو : 01:50
بازدید : 1168
طاهره توحیدی - دانشجوی 75 ساله
طاهره توحیدی - دانشجوی 75 ساله
مدت ويدئو : 03:02
بازدید : 1148
حاج محمد مسگریان
حاج محمد مسگریان
مدت ويدئو : 02:24
بازدید : 889
سعادت خودگو
سعادت خودگو
مدت ويدئو : 04:39
بازدید : 1264
محمد علی رجایی
محمد علی رجایی
مدت ويدئو : 05:46
بازدید : 2132
همه ...
مهران کرمی
مهران کرمی
مدت پادکست : 2:18
بازدید : 1459
سیف الله شمس فرخی
سیف الله شمس فرخی
مدت پادکست : 2:34
بازدید : 672
حمید علیمی
حمید علیمی
مدت پادکست : 2:11
بازدید : 619
میرزا رضا کرمانی
میرزا رضا کرمانی
مدت پادکست : 3:10
بازدید : 279
علی خوش چهره، مداح اهل بیت
علی خوش چهره، مداح اهل بیت
مدت پادکست : 4:52
بازدید : 84
همه ...
علی سهیلی
علی سهیلی
تعداد تصوير : 4
بازدید : 678
سید علی اندرزگو
سید علی اندرزگو
تعداد تصوير : 8
بازدید : 898
غلام محمد پور سالاری
غلام محمد پور سالاری
تعداد تصوير : 1
بازدید : 811
سید محمد جواد شرافت
سید محمد جواد شرافت
تعداد تصوير : 4
بازدید : 1371
سرتیپ دوم خلبان فرج الله برات پور
سرتیپ دوم خلبان فرج الله برات پور
تعداد تصوير : 12
بازدید : 394
همه ...