خانه شیخ بهایی اصفهان

در حال بارگذاری ...ویدیو

18 مهر 1396

خانه شیخ بهایی در بافت تاریخی استان اصفهان، محله ی شهشهان و پشت مسجد عتیق، کنار بنا ها و خانه های تاریخی که گذشت زمان قدم به قدم آن ها را فرسوده تر کرده، بناهایی وجود دارد که دنیایی از علم ، تبحر و دانش در آن نهفته است. در این میان خانه شیخ بهایی اصفهان که به نام شیخ بهایی معروف شده است از اهمیت فراوانی نیز برخوردار است. شیخ بهایی کیست؟ بهاءالدین محمد بن حسین عاملی معروف به شیخ بهایی، مرجع تقلید و دانشمند نامدار عصر صفوی است که در دانش های فلسفه، منطق، هیئت و نجوم ، ریاضیات و معماری تبحر داشت. وی در عصر طلایی هنر اسلامی یعنی دوران صفویه، تعداد زیادی از بناها را با تکنولوژی فراتر از عصر صفوی طراحی و به اجرا درآورده است. آثاری همچون مسجد امام اصفهان، منارجنبان اصفهان، نقشه شهر نجف آباد، مهندسی تقسیم آب زاینده رود، طرح ریزی کاریز نجف آباد، حمام شیخ بهایی، معماری حرم امام رضا (ع)، مجموعه کاخ های دولتی اصفهان(دولت خانه)، چینی خانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی و ... که امروزه از او به یادگار مانده است. خانه شیخ بهایی مالک کنونی اثر آقای حاج شیخ عبدالحمید شیخ بهایی می باشد. خانه در سال 1357 ش در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در سال 1378 از سوی سازمان میراث فرهنگی به عنوان زیباترین خانه تاریخی آسیا و اقیانوسیه معرفی شد. در کتاب زندگی شاه عباس تالیف نصرالله فلسفی بیان می شود که این خانه متعلق به عمه شاه عباس(مریم سلطان بیگم) بوده که پس از مرگ وی، شاه عباس این بنا را به شیخ بهایی واگذار می کند. بنای خانه شیخ بهایی شامل اندرونی و بیرونی، یک حیاط مستطیل شکل و فضاهایی همچون آیینه خانه، اتاق پنج دری، مطبخ و...که دارای تزیینات نفیس در زمینه مقرنس کاری، گچ بری و آیینه کاری می باشد. در طی سالهای اخیر این خانه تاریخی مورد مرمت و بازسازی از سوی میراث فرهنگی قرار گرفته است. سوم اردیبهشت ماه در تقویم های امروزی به نام شیخ بهایی به ثبت رسیده است. دانشمندی که ردپای نبوغ معماری اش در تمام بناهای ماندگار دوران صفوی به چشم می خورد و حالا زنده ترین یادگار او خانه ای است که در اصفهان و نزدیکی مسجد جامع این شهر از او باقی مانده است و قدمت آن به دوره سلجوقی بازمی‌گردد. خانه شیخ بهایی متعلق به منزل عمه شاه عباس (مریم سلطان بیگم) بوده که پس از آن، شاه عباس این بنا را به شیخ بهایی واگذار می‌کند و تاریخچه این خانه در کتاب زندگی شاه‌عباس تألیف دکتر نصرالله فلسفی نیز آمده است. خانه شیخ در سال 1357 ش در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در سال 1378 از سوی سازمان میراث فرهنگی به عنوان زیباترین خانه تاریخی آسیا و اقیانوسیه معرفی شد، این خانه الگویی برای خانه های تاریخی اصفهان بوده است که خانواده جلالی ساکنین فعلی آن، نیز به عنوان بهترین پاسداران میراث فرهنگی معرفی شده اند در قلب یکی از بافت‌های تاریخی استان اصفهان در محلهٔ شهشهان و پشت مسجد عتیق، کنار بنا‌ها و خانه‌های تاریخی که گذشت زمان قدم به قدم آن‌ها را فرسوده‌تر می‌کند، دنیایی از علم‌، ‌تبحر و دانش نهفته است. به گزارش خبرگزاری ایسنا، دو بنای تاریخی خانه و حمام «بهاءالدین محمد بن‏ حسین عاملی» ملقب به «شیخ بهایی» که هر کدام به اندازهٔ همهٔ زمان‌های سپری‌شده برای به‌دست آوردن علم، در خود دانش نهفته دارند، آثاری تاریخی هستند که بی‌توجهی متولیان و شاید نداشتن اعتبار، آن‌ها را به مرگ تدریجی نزدیک می‌کند. سوم اردیبهشت‌ماه که به‌عنوان روز بزرگداشت شیخ‌ بهایی و روز معمار نامگذاری شده، بهترین بهانه برای بررسی وضعیت دو اثر تاریخی حدود ۴۰۰ سالهٔ منصوب به شیخ بهایی در اصفهان است. در ضلع غربی مسجد جامع اصفهان، حمام شیخ بهایی قرار دارد و ۵۰۰ متر آن طرفتر یعنی در ضلع شمالی مسجد جامع، خانۀ تاریخی منسوب به شیخ بهایی است، خانه‌ای با ۱۱ اتاق و تزیینات کامل که هر کدام برای دلیل خاصی ساخته شده‌اند. حالا شرایط روزگار به‌گونه‌ای پیش رفته است که سرنوشت این بنا‌ها را به سرنوشت خانهٔ پروین اعتصامی و خانهٔ اتحادیه در تهران نزدیک می‌کند. ماجرای این خانه از حدود ۱۸ سال پیش شروع شد، زمانی که خانوادهٔ جلالی به دنبال علاقهٔ خود و فرزندانشان برای زندگی در مکانی تاریخی که هویت گذشته‌شان را با خود همراه داشت، خانه‌ای را در ضلع شمالی مسجد جامع اصفهان خریدند، ‌ خانه‌ای که به‌دنبال برخی بررسی‌ها، نام و نشان «شیخ بهایی» را به آن نسبت دادند و چند سال پس از خریده شدن این بنا، خانهٔ شیخ بهایی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. هرچند برای آغاز زندگی در آن خانه،‌ تعمیر و مرمت‌ در بخش‌هایی انجام شد، اما بعد از حدود شش سال، نخستین مشکلات سر باز کردند و حالا مدت‌هاست مالکان خانهٔ شیخ بهایی به‌دلیل رطوبتی که سرتاسر پی این خانه و بناهای اطراف در بافت تاریخی این منطقه را گرفته است، با مشکلات دست و پنجه نرم می‌کنند و هر روز، رطوبت از دیوارهای خانه بالا‌تر می‌آید. جلالی ـ مالک خانهٔ شیخ بهایی ـ دربارهٔ شرایط زندگی در این خانه به خبرنگار ایسنا گفت: از سال ۱۳۷۳ با آمدن به این خانه، خواندن کتاب زندگی‌مان را در اصفهان شروع کردیم؛ ولی گویا به نظر می‌رسد در وضعیت کنونی، به آخر کتاب رسیده‌ایم. وضعیت این خانه به‌گونه‌ای شده است که گاهی آرزو می‌کنم کاش هرگز پایمان به اصفهان نرسیده بود تا این ظلم را در حق آثار تاریخی اصفهان نمی‌دیدیم. او ادامه داد: خانهٔ شیخ بهایی در بهترین نقطهٔ بافت تاریخی اصفهان قرار دارد؛ ولی متأسفانه در وضعیت کنونی و تخریب‌هایی که اکنون در این منطقه انجام می‌شود نمی‌دانم در چند سال آینده، گردشگر به امید دیدن چه چیزی به این منطقه می‌آید. گردشگر دنبال بافت قدیم است. هویت هر ملت به فرهنگ‌، زبان، نوع زندگی و نوع پوشش مردم در آن منطقه بازمی‌گردد، اما بافت تاریخی اصفهان دیگر هویت چندانی ندارد. وی آب را قاتل خانه‌های بافت تاریخی دانست و با اشاره به مشکلاتی که کار‌شناسان دربارهٔ دلیل ایجاد شدن نم در خانه و طبله کردن برخی دیوار‌ها و اتاق‌های خانه، اظهار کرد: به اعتقاد کار‌شناسان، لوله‌های آب و فاضلاب از داخل فرسوده و سبب وارد شدن آب به پی ساختمان شده‌اند. چند بار از شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان درخواست کردیم برای بررسی شرایط لوله‌ها به این خانه بیایند. آن‌ها گفتند، شما چاه خود را حفر کنید و به ما نشان دهید که کدام بخش مشکل دارد تا آن را برطرف کنیم. آن‌ها لوله‌های آب و فاضلاب کوچه‌های اطراف مسجد جامع را در دست سامان‌دهی دارند، ولی هنوز کسی به خانهٔ شیخ بهایی اهمیت نداده است. جلالی بیان کرد: ما نخستین کسانی بودیم که در اصفهان خانهٔ تاریخی خریدیم و بعد از مرمت، در آن زندگی کردیم. سپس این کار در میان مردم رواج یافت؛ ولی حالا ممکن است نخستین کسانی باشیم که در اصفهان درخواست خروج خانهٔ خود را از فهرست آثار ملی مطرح می‌کنیم، شاید به این طریق بتوانیم این خانه را نجات دهیم. او گفت: حدود ۱۲ سال است با وضعیت کنونی در خانهٔ شیخ بهایی در حال مبارزه هستیم؛ ولی دیگر توان این کار را نداریم، تاکنون هر کاری که لازم بوده است، انجام داده‌ایم. ما فقط می‌خواهیم این خانه را نجات دهیم، از همهٔ مردم ایران می‌خواهیم که در این کار به ما کمک کنند، وگرنه امکان دارد هر لحظه سرنوشت این خانهٔ تاریخی مانند خانهٔ پدری پروین اعتصامی یا اتحادیه در تهران شود. شاید هم باید صبر کنیم تا خانه روی سر ما خراب شود. وی افزود: چند سال پیش، سازمان میراث فرهنگی قرار بود به این خانه وام دهد تا بتوانیم برخی اقدامات را برای مرمت و سامان‌دهی انجام دهیم؛ اما این وام به دست ما نرسیده است. اوایل شهریورماه سال گذشته مالک خانهٔ شیخ بهایی از تلاش برای خارج کردن این بنای تاریخی از فهرست آثار ملی خبر داد و گفت: از ۱۲ سال پیش، لوله‌های شرکت آب و فاضلاب به این خانه و حتی بناهای تاریخی کنار آن‌ مانند مسجد جامع آسیب وارد کرده است. از زمان نشت کردن آب از لوله‌های آب و فاضلاب‌، دیوارهای خانه نم کشیده است.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

پل شهرچای
پل شهرچای
مدت ويدئو : 04:51
بازدید : 1918
عمارت مجتهدی نیشابور
عمارت مجتهدی نیشابور
مدت ويدئو : 02:09
بازدید : 211
قدمگاه نیشابور
قدمگاه نیشابور
مدت ويدئو : 03:17
بازدید : 1660
قلعه لمبسر
قلعه لمبسر
مدت ويدئو : 05:06
بازدید : 1176
خانه سعادت (هنر،خاتم)شیراز
خانه سعادت (هنر،خاتم)شیراز
مدت ويدئو : 02:22
بازدید : 216
همه ...
قلعه اگری بوجاق
قلعه اگری بوجاق
مدت پادکست : 4:48
بازدید : 1863
قلعه هلاکو خان
قلعه هلاکو خان
مدت پادکست : 3:39
بازدید : 3112
آب انبار شیخ علیخان
آب انبار شیخ علیخان
مدت پادکست : 2:26
بازدید : 1968
آتشکده فیروزآباد
آتشکده فیروزآباد
مدت پادکست : 1:52
بازدید : 488
گنبد صوفی
گنبد صوفی
مدت پادکست : 2:57
بازدید : 265
همه ...
آرامگاه سعدی
آرامگاه سعدی
تعداد تصوير : 1
بازدید : 449
کلیسای سورب هوانس
کلیسای سورب هوانس
تعداد تصوير : 12
بازدید : 575
کاروانسرای میان دشت
کاروانسرای میان دشت
تعداد تصوير : 8
بازدید : 310
بند تاریخی عماد آباد مرودشت
بند تاریخی عماد آباد مرودشت
تعداد تصوير : 20
بازدید : 977
سلطانیه
سلطانیه
تعداد تصوير : 12
بازدید : 837
همه ...