نقش شیردر فرهنگ ایرانی

در حال بارگذاری ...ویدیو

17 مهر 1396

پادشاهان ایرانی الاصل ضمن برآوردن آرزوهای مهمشان که تجدید عظمت و شکوه ایران قبل از اسلام بود، یک سلسله اقدامات اساسی و بنیادی را در تمام شئون زندگی به وجود آوردند که از جمله آنها ، رسمی کردن مذهب تشیع بود که به طور چشمگیری روی مظاهر فرهنگی اثر گذاشت و سبب تجدد حیات هنر و فرهنگ ایران شد. با استقرار سلسله صوفی و گسترش جنبش های جدید فکری و هنری، تصویرسازی که تا قبل از آن تنها به بهانه مصور کردن اشعار و داستان ها خلق می شد و اندازه آنها از قطع کتابها تجاوز نمی کرد، تحولات تازه ای پیدا کرد و در اندازه های طبیعی و گاه بزرگتر روی کاخ ها و سردر بازارها و حمام ها ، زیر گنبد و دیوار امام زاده ها و پرده های تعزیه خوانها آمد و در بسیاری از رشته های دیگر، تصویرسازی به عنوان موضوع دلخواه هنرمندان جلوه گر شد از تصویر جانوران خوش یُمن مثل شیر، اسب، مرغ و ماهی بیش از دیگر جانوران در آرایش اشیاء استفاده می شد و برخی از جانوران به دنبال سنت ها و مذاهب قبل از اسلام، همچنان اهمیت خود را حفظ کرده بودند ولی با تغییراتی که در مفاهیم و کاربردهای آنها به وجود آمده بود، در فرهنگ جدید ادغام شدند. در هنر و کیش هخامنشیان، شیر، نماد میترا است و در آئین مهرپرستی نیز شیر مقام ویژه ای دارد. غیر از آن ، شیر نماد برج اسد و یک شکل نجومی است و برج اسدخانه خورشید است و خورشید در این برج که برابر با مردادماه و وسط تابستان است ، در نهایت گرمی و درخشندگی است. در میان شیعیان ایرانی، شیر نماد حضرت علی (ع) است که قلب اسدالله داشته است. در دوره های هخامنشی و ساسانی شکل شیر اهمیت ویژه ای داشته و برای نشان دادن قدرت و نیروی پادشاه، اغلب او را در حال مبارزه و شکار شیر نشان داده اند. شیر در فرهنگ تصویری بعد از اسلام نیز همچنان اهمیت داشت، در این حد که در برخی از روایات مذهبی، همدم بعضی از امامان بود. تا همین اواخر در مراسم عزاداری عاشورا مردی که در پوست شیر می رفت به یاد شیری که در کربلا به یاری امام سین (ع) آمده بود، حمل می شد. از زمان صفویه اهمیت نماد شیر به حدی رسید که علی رغم تحریم مجسمه سازی، پیکره این حیوان در امامزاده ها و روی گور پهلوانان کار گذاشته می شد. این سنت تا همین اواخر در روستاهای بختیاری ، فارس، آذربایجان و برخی نقاط دیگر ایران معمول بود و هنوز در بسیاری از قبرستان های این مناطق شیرهای سنگی دیده می شوند. نقش شیر از دوره غزنویان به بعد گاهی در ترکیب با خورشید دیده می شود که مخصوصا از دوره صفوی به بعد این ترکیب تصویری را بسیار می بینیم و در دوره قاجار تدریجا به نشانه دولت ایران تبدیل می شود که البته رسامی های متفاوتی داشته است و در بعضی از آنها شیر در حالت نشسته بوده و همیشه خورشید چشم و ابرو و چهره زنانه داشته است. در دوران پهلوی رسامی شیر و خورشید ثابت می شود و تا آخر این دوره علامت رسمی دولت ایران بوده است بستر دیگری از هنرهای سنتی که نمونه های جالبی از نماد شیر را در آن می توان دید، قالیچه ها هستند که از دوره صفوی به بعد گاهی نماد شیر را در آنها می بینیم. به طور کلی می توان گفت که غیر از شکل های ساده شده پرندگان ، هیچ یک از نمادهای حیوانی به اندازه شیردر هنرهای سنتی دوره های مختلف استفاده نشده اند. ** نقوش دیگری که در نمادشناسی هنرهای سنتی ایرانی دارای اهمیت هستند عبارتند از نقش پرنده ، خصوصا سیمرغ و عقاب، نقوش حیوانی مثل بز و گاو




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

شیلون
شیلون
مدت ويدئو : 02:02
بازدید : 2330
نوروز در خراسان جنوبی
نوروز در خراسان جنوبی
مدت ويدئو : 02:51
بازدید : 2154
بختیاری در عصر زندیه
بختیاری در عصر زندیه
مدت ويدئو : 04:54
بازدید : 388
قضاوت
قضاوت
مدت ويدئو : 01:45
بازدید : 354
آئین سنتی سنگ زنی
آئین سنتی سنگ زنی
مدت ويدئو : 01:57
بازدید : 430
همه ...
اون سویی (روزدهم زایمان)
اون سویی (روزدهم زایمان)
مدت پادکست : 1:53
بازدید : 1717
شیرواره در فرهنگ بختیاری
شیرواره در فرهنگ بختیاری
مدت پادکست : 1:05
بازدید : 760
سفید کنی
سفید کنی
مدت پادکست : 0:40
بازدید : 171
آوا ی تعزیه
آوا ی تعزیه
مدت پادکست : 5:16
بازدید : 908
نوروز خوانی
نوروز خوانی
مدت پادکست : 1:47
بازدید : 2060
همه ...
سفره عید نوروز 94 در خانه ما
سفره عید نوروز 94 در خانه ما
تعداد تصوير : 9
بازدید : 2483
سفره هفت سین در سورانه
سفره هفت سین در سورانه
تعداد تصوير : 1
بازدید : 934
روز طبیعت در بوشهر
روز طبیعت در بوشهر
تعداد تصوير : 16
بازدید : 347
تنگ بلور ماهی عید
تنگ بلور ماهی عید
تعداد تصوير : 10
بازدید : 2765
ماهی قرمز شب عید
ماهی قرمز شب عید
تعداد تصوير : 8
بازدید : 3115
همه ...