شهرستان گالیکش

در حال بارگذاری ...ویدیو
5.4

26 تير 1396

شهرستان گالیکش یکی از شهرستان‌های استان گلستان واقع در شمال ایران است. شهرستان گالیکش در سال ۱۳۸۹ تاسیس شده است. مرکز این شهرستان، شهر گالیکش است.شهرستان گالیکش سابقاً یکی از بخشهای شهرستان مینودشت در استان گلستان بود که در سال ۱۳۸۹ به شهرستانی مستقل ارتقاء یافت. این شهرستان در حد فاصل بین شهر مینودشت و کلاله در جاده ترانزیت مازندران-خراسان، در استان گلستان واقع شده است. بخشی از پارک ملی گلستان و آبشار لوه در این شهرستان قرار دارد. مرکز این شهرستان شهر گالیکش است. شهرستان گالیکش از نظر جغرافیایی بین 15 – 55 تا 7-56 طول شرقی و 5-38 تا 8-36 عرض شمالی قرار دارد ، و حدود 200 متر از سطح آبهای آزاد جهان ارتفاع دارد . این شهرستان محل تلاقی سه استان گلستان ، خراسان شمالی ، سمنان است ، و به عنوان گلوگاه استان در منتهی الیه شرق استان بشمار می آید.این شهرستان از شمال به شهرستان های کلاله و گنبد کاووس ، از جنوب به استان سمنان ، از شرق به استان خراسان شمالی و شهرستان بجنورد و از غرب به مینودشت محدود و متصل می شود. فاصله شهرستان گالیکش تا شهر مینودشت 7 کیلومتر ، تا سه راهی کلاله 5 کیلومتر و تا گرگان ( مرکز استان ) 123 کیلومتر است. شهرستان گالیکش 59هزار و 975 نفر جمعیت دارد که ۲۰ هزار و 831 نفر در شهر و 39هزار و 144 نفر در روستاها ساکن هستند. از مجموع جمعیت این شهرستان، 29هزار و 537 نفر مرد و 30هزار و 437 نفر زن هستند.همچنین در این شهرستان 16هزار و 398 خانوار زندگی می‎کنند که 5هزار و 768 خانواردر شهر و 10هزار و 630 خانوار درروستاها ساکن هستند.تقسیمات کشوری شهرستان گالیکش شامل ۲بخش و ۴دهستان و به نامهای زیر است: بخش مرکزی: 1-(دهستان نیلکوه (مرکز دهستان: فارسیان 2-(دهستان ینقاق (مرکز دهستان: ینقاق بخش لوه: 1-(دهستان گلستان (مرکز دهستان: تنگراه 2- (دهستان قراولان (مرکز دهستان: آق قمیش مساحت شهرستان گالیکش : شهرستان گالیکش حدود 1000 کیلومترمربع و شهر گالیکش حدود 200 هکتار مساحت دارد ، گالیکش یکی از چند شهر مهم استان گلستان به شمار می آید. ناهمواریهای ( توپوگرافی ) بخش گالیکش : این شهرستان از دو قسمت کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است. قسمت کوهستانی : نواحی جنوبی و شرقی این شهرستان دنباله کوه های البرز شرقی است. ( حداکثر ارتفاع در خوجه قنبر 2550 متر ). در نواحی شرقی نقاط کوهستانی آن از طریق ارتفاعات جنگل گلستان به ارتفاعات بجنورد متصل می گردد ، و از طرف شمال به کوهپایه های کم ارتفاع منتهی می شود . قسمت جلگه ای : اراضی جلگه ای این شهرستان در شمال و غرب ناحیه کوهستانی قرار گرفته است . این اراضی به سبب مرغوبیت جنس خاک از حاصلخیزی بالایی برخوردار می باشند . آب و هوای شهرستان گالیکش : آب و هوای این شهرستان با توجه به ناهمورایها به دو نوع تقسیم می شود در ارتفاعات به علت کوهستانی بودن ، آب و هوای معتدل کوهستانی است ، و در نواحی کم ارتفاع و جلگه ای به آب و هوای معتدل و نیمه مرطوب تبدیل می شود. بررسی به عمل امده درباره شرایط اقلیمی منطقه نشان می دهد،که چهارماه از سال(آذر ، دی ، بهمن و اسفند ) هوا هم در شب و هم در روز سرد می باشد . دو ماه از سال ( تیر و مرداد ) هم در شب هم در روز گرم بوده و بقیه اوقات سال ، روزها گرم و شب ها مناسب و یا سرد است . به عبارت دیگر ، شش ماه از سال، هوا ، روز ها گرم و شب ها گرم و یا مناسب است . سیمای منابع طبیعی : منابع تامین آب شهرستان گالیکش با توجه به موقعیت جغرافیایی خود از بارش کافی برخوردار است. شبکه آبهای روان در ماههای سرد سال ، باران و در ماههای گرم سال ، آب های فرورو از ذوب برف به صورت چشمه های متعدد و فراوانی است ، که در سر چشمه یا در طول بستر وجود دارند. عدم دسترسی به شبکه آب های روان در بخش هایی از این منطقه ساکنان آن را داشته است ، تا با احداث قنات و انواع چاههای عمیق و نیمه عمیق از آب های زیرزمینی بهره مند گردند. مهار کردن آب های سطحی و بهبود بخشیدن به چگونگی استفاده از منابع به وسیله شبکه های آبرسانی ، بند انحرافی و ... نیز از دیگر شیوه های استفاده از این نعمت خدادادی است. وجه تسمیه شهر گالیکش : دو وجه تسمیه برای نام این شهر ذکر شده است. یکی آن که قبل از تشکیل شهر گالیکش به صورت کنونی در منطقه ای که شهر در آن جا مستقر است ، گیاهی بنام « گالی » می روئیده است ، که رویش آن به صورت خودرو و انبوه تمام منطقه را در بر گرفته است. بدین سبب آنرا « گالی کش » ( کش به معنی فعل کشتن یا کاشتن ) گفته اند. وجه تسمیه دیگر آن این که وزش بادهای شدید و متناوب در تمام فصول پاییز و بخشی از زمستان ، سبب شده ،مردم آن دیار پشت بام های خود را با گیاه خودرویی به نام « گالی » می پوشانیدند ، بدین علت آنرا « گالیکش » گفته اند. پیشینه تاریخی شهرستان گالیکش : ابوذر خسروی در سایت سونار فارسیان در مورد پیشینه تاریخی شهرستان گالیکش می نویسد: شانه های حکومت تیموریان در گالیکش و فارسیان (۱) سنگ قبر خواجه کلان جاذبه های گردشگری و مراکز دیدنی شهرستان گالیکش : شهرستان گالیکش به لطف داشتن استعدادهای خدادادی و شرایط مساعد آب و هوایی و جغرافیایی و نقش مهمی که در پیدایش تمدن و توسعه و تکوین تاریخ بشری داشته است ، دارای جاذبه ها و اماکن دیدنی بسیاری می باشد. این جاذبه ها به جاذبه های تاریخی ، طبیعی و گردشگری ، جاذبه های و اماکن مذهبی و جاذبه های صنایع دستی و هنرهای سنتی تقسیم می شود. جاذبه های تاریخی : بقایای تمدن و کاوش ها و پژوهش های باستان شناختی نشان از یک پیشینه تاریخی بسیار کهن و غنی از فرهنگ و تمدن در این مرزو بوم می دهد. تا کنون حدود 95 اثر در شهرستان گالیکش شناسایی شده که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است ، که در زیر به بررسی و معرفی مختصر مهمترین آنها پرداخته می شود غارکیارام : غارکیارام در 6 کیلومتری ضلع شرقی روستای فرنگ از توابع دهستان فارسیان شهرستان گالیکش قرار گرفته است .این غار در سال 1342خورشیدی توسط پروفسور مک برنی - استاد باستان شناسی دانشگاه کمبریج انگلستان - شناسایی وکاوش گردید . که در نتیجه کاوش باستا ن شناسی مواد فرهنگی از دوره های اسلامی ، عصر آهن و ابزارهای سنگی دوره پارینه سنگی مشابه فرهنگ موستری پیدا نمود .طبق نظر مک برنی احتمالا این غار متعلق به دوره پارینه سنگی میانه (حدود 100 هزار سال پیش ) است . تپه قلعه تخت سلیمان : این تپه در 200 متری جنوب رودخانه مادرسو در جهت شرقی – غربی است . و دورتا دور آن معماری با سنگ های بزرگ و کوچک حجیم که قطر تقریبی آن یک متر است ، که بصورت خشکه چین کار شده است. در قسمت جنوب دیوار سنگی به صورت پیش آمدگی و عقب رفتگی مشهود است ، که احتمالا به صورت مصطبه سازی درآورده بودند. در بخش فوقانی سطح اثر محوطه ای به شکل چهارگوش به ابعاد 15*15 مترکه احتمالا ارگ باشد ، و دورتا دور آن خندق وجود دارد. با توجه به بقایای معماری و موقعیت مکانی به نظر می رسد ، که این مکان یکی از قلعه های باستانی مهم با قدمت تاریخی و اسلامی است. غار حمام خدایی : در فاصله یک کیلومتری روستای پنو ( عرض جغرافیایی 12 – 37 طول جغرافیایی 43-55 ) در دهستان فارسیان گالیکش قرار دارد . اهالی محل غار را نایه اریبی گویند. و جلوی آن یک رودخانه فصلی می گذرد که در حدود 10 متر از کف غار پایین تر است . شکل دهانه غار نامنظم و بصورت تونلی شکل است . عرض دهانه غار بین 60 سانتیمتر تا 150 سانتیمتر و ارتفاع غار بین 3 الی 10 متر متغیر است . کف غار صخره ای و داخل آن یک چشمه فعال وجود دارد. درون غار خفاش های زیادی وجود داشتند . و این غار از دیدگاه میراث طبیعی مهم است. ولی هیات در بازدید به مواد فرهنگی برخورد نکرده است پیر غار : در غرب روستای فرنگ و داخل زمین های کشاورزی واقع در دره پیرغار وجود دارد که روستای فارسیان 6 کیلومتر با آن فاصله دارد .این مکان که بصورت یک برش خاکی درآمده 4 فضای دست ساخته خاکی وجود دارد که دخمه یا گور دخمه باستانی دوره تاریخی هستند. غار تاریخی ته سم : در فاصله 1100 متری غرب روستای کیارام و 400 متری تپه تاریخی کیارام بوده و از شهر گالیکش 32 کیلومتر فاصله دارد. غار مربوط به دوره تاریخی بوده و از گونه های دست کند است که آثار کلنگ هنوز هم بر دیواره های آن باقی است.این غار عمیق ترین وخطرناکترین غار ایران لقب گرفته که دارای چاههای بسیار عمیقی است. قلعه بی بی حلیمه : موقعیت قرار گیری : قلعه بی بی حلیمه در8 ، 02 – 55 طول جغرافیایی و 1 ، 11-17-37 عرض جغرافیایی و 134 متری از سطح دریا، 400 متری جنوب غربی روستای صمدانی ،جنوب جاده آسفالتهگنبدکاووس به کلاله و 1800 متری جنوب شرق روستای ینقاق که مرکز دهستانی به همین نام است، از شهرستان گالیکش قرار گرفته است. قلعه بی بی حلیمه یک فضای وسیع 4 ضلعی نامنظم می باشد که در امتداد شمال و جنوب کشیده شده است ضلع غربی این قلعه 890 متر و ضلع شرقی آن 810 متر طول دارند. دیواره جنوبی و شمالی آن به ترتیب 560 و 270 متر طول دارند ابعاد فوق نشان دهنده نامنظمی در پلان این قلعه می باشد در زاویه شمال شرقی این قلعه تپه یا ارگ قلعه قرار گرفته که 6 متر بلندی دارد . با روی قلعه که بسیار نامنظم می نماید در یک خط مستقیم قرار نگرفته و دارای خمش ها و پیچش هایی است. در قسمت خارجی با روی قلعه بی بی حلیمه خندقی به پهنای متفاوت 8 متر دیده می شود. در قسمت ارگ و نیز با روی شمالی قلعه عرصه تاریخی به گورستان تبدیل شده و با توجه به قرار گیری مدفن یکی از امامزاده ها در این محل به نام بی بی حلیمه اطراف ان نیز کاربری گورستان یافته است. اما قسمت عمده جنوبی و مرکزی و در واقع بخش عمده این عرصه وسیع به کاربری کشاورزی اختصاص یافته است. این قلعه متعلق به دوره تاریخی – اسلامی می باشد ، که به شماره 14064 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. قلعه ابوبکر : این اثر باستانی بدنه شرقی روستای املاک از توابع دهستان ینقاق و بخش گالیکش واقع شده است .وبا جاده آسفالته مینودشت - گالیکش 3/1 کیلو متر فاصله دارد .این تپه باستانی که در واقع یک قلعه قدیمی با پلان مدور می باشد،که پس از تخریب و گذشت زمان زیر آوار آن و انبوهی از خاک قرار گرفته وبصورت تپه کنونی در امده است .قلعه ابوبکر دارای فرم نامنظم هندسی و به ابعاد طول ،عرض وارتفاع 6 *120 *120 متر است . قدمت این اثر فرهنگی – تاریخی به دوره تاریخی می رسد . تینگر تپه: تینگر تپه در فاصله 1100 متری شمال روستای ینقاق از توابع دهستان ینقاق و بخش گالیکش قرار گرفته است . این تپه با فرم منظم دارای 350 متر قطر است ، که در امتداد محور شرقی – غربی گسترش یافته است. و حداکثر 12 متر از سطح زمین های اطراف ارتفاع دارد . و شامل یک تپه اصلی (شرقی ) و دو تپه مجاور غربی می باشد. تپه شمالی مرتفع تر از دو تپه و حداکثر ارتفاع آن به 12 متر می رسد ، حال آنکه تپه های غربی آن از 4 متر فراتر نمی رود. با توجه به مواد فرهنگی پراکنده بر روی عرصه و حریم تپه قدمت این اثر به دوره های پیش از تاریخ ، هزاره اول پیش از میلاد و تاریخی می رسد غار سید رشید : غار سید رشید در حدود یک کیلومتری جنوب شرقی روستای سر حمام در دهستان فارسیان بخش گالیکش شهرستان مینودشت قرار دارد. اطراف غار دارای پوشش جنگلی بوده و بر نمای ورودی آن چشم انداز زیبایی وجود دارد . این غار بر روی یک صخره بزرگ سنگی قرار دارد که شکل دهانه ورودی آن نامنظم بوده و در حدود 6 متر ارتفاع دارد و در حدود 30/4 سانتیمتر عرض و در حدود 9 متر عمق دارد . وضعیت غار در هنگام بررسی چنین بود که تعدادی سنگ های بزرگ از سقف افتاده و در جلوی ورودی غار وجود داشت. کف غار مملو از فضولات دامی بوده و بر اثر حفاری غیر مجاز ، در کف غار قطعات شکسته سفالی خاکستری متعلق به دوره تاریخی مشهود بود. در دو طرف غار پناهگاه صخره ای بصورت جان پناهی به عمق یک تا 5/1 متر وجود دارد که در واقع یک پناهگاه سنگی مطمئن است.ناگفته نماند بنا به گفته اهالی این غار در طول زمستان از گذشته دور تا چند سال قبل بعنوان آغل گوسفندان و بزها استفاده می شد که این امر زمینه ای شد که بر اثر آتش سوزی فضای داخل غار دود زده و سیاه گردد و از طرفی چکنده های آهکی زیبایی تشکیل شده شده مورد دستبرد قرار گیرد قلعه پاسنگ پایین : موقعیت قرار گیری : قلعه پاسنگ پایین در 40، 26-30-55 طول جغرافیایی و 0، 11- 19-37 عرض جغرافیایی و 209 متری از سطح دریا در 5/2 کیلومتری شمال روستای پاسنگ پایین و حریم شمالی جاده مینودشت به بجنورد از دهستان قراولان بخش گالیکش شهرستان مینودشت قرار گرفته است. فرم عمومی این تپه مستطیلی شکل به ابعاد 150*125 متر است ، که طول بزرگ آن در امتداد محور شرقی غربی کشیده شده است. بیشترین ارتفاع این قلعه در زاویه شمال غربی آن دیده می شود ، و به سه متر از سطح زمین های اطراف می رسد. فرم هندسی این تپه و فرو افتادگی قسمت های شرقی و شمالی پیرامونی آنرا به فرم قلاع دوره تاریخی نزدیکتر می نماید. قسمت مرکزی این قلعه نسبت به اطراف آن دارای پستی و بلندی هایی می باشد ، که ممکن است ، حاصل مخروبه شدن ابنیه داخل قلعه بوده باشد. این قلعهتاریخی – فرهنگی متعلق به دوره های هزاره اول پیش از میلاد و تاریخی می باشد ، که به شماره 14069 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. تپه علی : این اثر تاریخی – فرهنگی در 1300 متری جنوب روستای تراجیق و 1500 متری جنوب جاده آسفالته گالیکش – بجنورد و 500 متری شرق تاسیسات کارخانه سیمان پیوند گلستان قرار گرفته است. و دارای مختصات جغرافیایی 3/2-29-55 طول جغرافیایی و 2/58-17-37 عرض جغرافیایی و ارتفاع 290 متر از سطح آب های آزاد جهان می باشد. تپه علی دارای فرم نامنظم هندسی در ابعاد 80*160 است ، که بیشترین ارتفاع تپه در بدنه شرقی آن دیده می شود ، که به 8 متر از سطح زمین های اطراف می رسد ، و در امتداد محور شرقی – غربی گسترش یافته است.در همین بدنه شیب تپه بسیار تند و به صورت دیواره خاکی درآمده است ، شیب عمومی تپه به سه جهت دیگر می باشد.در بررسی سطحی تپه سفالینه های قرمز و خاکستری ساده و بقایای استخوان جانوری بدست آمد ، که اکثریت آن با سفال قرمز ساده است . با توجه به مطالعه مواد فرهنگی جمع آوری شده در بررسی سطحی تپه علی ، قدمت اثر یاد شده به دوره های عصر آهن و هزاره اول پیش از میلاد می رسد. تپه علی به شماره 14093 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. تپه آب پران : این تپه باستانی متعلق به هزاره اول قبل از میلاد که به شماره 14073 در فهرست آثار ملی ثبت شده است. در 1 کیلومتری روستای آب پران واقع شده است. تپه احمد قرایی: در 2 کیلومتری ضلع غربی روستای کیارام واقع شده و به صورت کله قندی می باشد. سفالینه های عصر ان و دوره تاریخی تا شعاع 100 متری آن مشاده می شود. تپه امامزاده جعفر: قدمت آن به دوره تاریخی و اسلامی می رسد و در 600 متری غرب روستای قنجق شهرک و در ساحل شمالی رودخانه قرار گرفته است. تپه تخته گل: به هزاره پنجم تا هزاره اول پیش از میلاد تعلق دارد. در مپارک ملی گلستان، 50 متری ضلع شمالی رودخانه مادر سو و 300 متری شمال جاده آسفالته تهران- مشهد قرار دارد. این تپه 7000 سال قدمت دارد. تپه دارآباد: در 100 متری شمال روستای دارآباد و فرم آن بیضی شکل است. آثار معماری دوره اشکانی و ساسانی به صورت سنگ چین با مصالح قلوه سنگ های رودخانه ای و آثار سوختگی در سطح آن دیده می شود. محوطه تاریخی اوغان: این محوطه باستانی متعلق به دوران پیش از تاریخ،هزاره اول ،تاریخی و دوره اسلامی استکه در بدنه جنوب شرقی شهر گالیکش در 200 متری جنوب محله اوقان قرار دارد. محوطه ساری سید: به دوران پیش از تاریخ،هزاره پنجم قبل از میلاد و دوره تاریخی تعلق داشته و در 2 کیلومتری جنوب غربی روستای ترجنلی و ضلع جنوبی رودخانه مادرسو واقع شده است. در جنوب شرقی محوطه قبرستانی با سنگ مزارهای ساده و سنگ چین شده روی گورها قرار دارد و قبرستان فعلا به صورت متروکه است. محوطه طبق چشمه: در 8 کیلومتری شهرستان گالیکش و ضلع شمالی دامنه نیلکوه قرار داردد .سفال های قرمز و خاکستری که قدمت آنها به هزاده اول قبل از میلاد و اواخر دوره تاریخی به خصوص اشکانی و ساسانی می رسد در آن دیده می شود. محوطه گورستان تخت کردها: در ضلع جنوبی محدوده پارک ملی گلستان و متعلق به دوره اسلامی است. در سطح محوطه سنگ قبرهای متعدد و متنوع به ابعاد و اشکال مختلف مانند نقش شمشیر و کتیبه صلوات و تکبیر و مانند ان وجود دارد و بیشتر سنگ گورها به صورت ایستاده و جنس آن از سنگ رودخانه ای است. محوطه میان تیره تخت سروا: در ضلع شمالی روستای کندسکوه و در دامنه شرقی ارتفاعات کوسون بر روی دو یال معروف به میان تیره تخت سروا قرار گرفته است . محوطه دارای 300 متر طول و 100 متر عرض بوده و متعلق به روران پیش از تاریخ ، تاریخی و اسلامی است. محوطه میس کمرا : متعلق به دوران تاریخی و اسلامی و در شمال شرقی روستای کندسکوه و در محدوده ضلع جنوب شرقی پارک ملی گلستان و بر روی ارتفاعات میس قایه بر روی صخره های بلند قرار گرفته است..




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

شهرستان بابلسر
شهرستان بابلسر
مدت ويدئو : 04:58
بازدید : 1499
شهر دشتک ، نگین بختیاری
شهر دشتک ، نگین بختیاری
مدت ويدئو : 02:06
بازدید : 208
هندودَر
هندودَر
مدت ويدئو : 04:34
بازدید : 292
شهمیرزاد ، بهشتی در كویر
شهمیرزاد ، بهشتی در كویر
مدت ويدئو : 02:24
بازدید : 1919
شهر یاسوج (انگلیسی)
شهر یاسوج (انگلیسی)
مدت ويدئو : 4:47
بازدید : 44
همه ...
جرقویه
جرقویه
مدت پادکست : 6:23
بازدید : 823
هورامان
هورامان
مدت پادکست : 5:20
بازدید : 1331
شهرستان بانه
شهرستان بانه
مدت پادکست : 7:23
بازدید : 1128
شهر پردنجان
شهر پردنجان
مدت پادکست : 4:30
بازدید : 1689
استان کرمان
استان کرمان
مدت پادکست : 1:48
بازدید : 845
همه ...
طراوت بهاری خداآفرین
طراوت بهاری خداآفرین
تعداد تصوير : 8
بازدید : 299
شهر سمیرم
شهر سمیرم
تعداد تصوير : 4
بازدید : 754
شهرستان تركمن
شهرستان تركمن
تعداد تصوير : 12
بازدید : 1772
غروب پاییز94 در کرمانشاه
غروب پاییز94 در کرمانشاه
تعداد تصوير : 3
بازدید : 360
شهر زیر زمینی نوش آباد
شهر زیر زمینی نوش آباد
تعداد تصوير : 12
بازدید : 756
همه ...