قلعه شیاخ دهلران

در حال بارگذاری ...ویدیو
4.1

11 خرداد 1396

قلعه شیاخ یا شیاق در روستای بردی از توابع بخش زرین‌آباد شهرستان دهلران بر بالای تپه‌ای در دامنه کوه‌های تخت پیران قرار دارد. این بنا که بزرگ‌ترین و منحصر به فردترین بنای تاریخی استان ایلام و غرب کشور می‌باشد، متعلق به دوره ساسانیان است و در زمان خود به لحاظ موقعیت استراتژیکی، از وضعیت مناسبی برخوردار بوده است. در قسمت شمال قلعه و بر روی تپه‌های مشرف به آن، برج‌های دیده‌بانی وجود دارند.این قلعه در ۱۵ کیلومتری شرق شهر پهله و نزدیک روستای سرکمر از توابع بخش زرین آباد قرار گرفته است. با توجه به مصالح بکار برده شده در ساخت آن ( قلوه سنگ و ملات گچ ) ، پلان و نقشه و مقایسه با سایر آثار دوره مربوط به اواخردوران ساسانی واوایل دوره اسلامی بوده که ازشمال به ارتفاعات تخت پیران ازشرق وغرب به مسیل رودهای نسبتاً کم آب ختم میشود۰دارای کاربری نظامی-مسکونی بوده ،بنای قلعه برروی تپه ای ماهوری ساخته شده وباروی قلعه بشکل طولی ازشمال بطرف جنوب کشیده شده است. مصالح ساخت بناراقلوه سنگ وملات گچ نیم کوب(دستی)تشکیل داده ،ضخامت دیواربن ۱۵۰-۱۹۰سانتیمتر و ارتفاع باقیمانده بارو درسالمترین بخشها حدود شش متر است این قلعه دارای وسعتی در حدود ۴۰۰در۹۰۰ متراست. در شمال این قلعه کانال آبرسانی وجود دارد که معماران برای استفاده آب ساکنان قلعه با استفاده از شیب طبیعی زمین آب تنگه را به داخل قلعه سرازیر کرده اند . دیوارهای قطور و کانال آبرسانی از ویژگیهای منحصر بقرد این بنای بزرگ است. ساختمان قلعه به صورت شمال- جنوبی به طول تقریباً ۸۰۰ متر و عرض آن به صورت غربی-ـ شرقی به تناسب توپوگرافی از ۷۰ تا ۱۵۰ متر متغیر است. مصالح به کار رفته در بنا شامل سنگ لاشو و گچ نیم کوب است. یکی از خصوصیات اصلی و بارز بنا ساخت باروی آن در چند مرحله است که ارتفاع آن در بعضی از قسمتها به ۷ متر می رسد. مرحله ای بودن ساخت بارو بدین شکل است که ابتدا ارتفاع ۲ متر از بارو را به طور سراسری ساخته و در مرحلۀ بعد ارتفاع ۱.۵ تا ۲ متر دیگر را برروی آن ایجاد کرده اند و در مرحلۀ پایانی باز هم به طور سراسری ۲ متر دیگر به ارتفاع بارو افزوده شده است بدنۀ داخلی بارو با سنگهای قلوه، لاشه و ملاط گل و گچ سست ساخته شده و دارای استحکام زیادی نیست. نمای بارو در مرحلۀ بعدی به صورت نسبتاً منظم و صاف با استفاده از سنگهای لاشه و گچ به صورت محکم تری ساخته شده است. دور تا دور قلعه دارای برجهایی است که به صورت نیم دایره، به صورت جداگانه به بدنۀ بارو الحاق شده اند که دارای چفت و بست نیستند و به همین دلیل درصد تخریب آنها بیشتر بوده استدور تا دور قلعه دارای برجهایی است که به صورت نیم دایره، به صورت جداگانه به بدنۀ بارو الحاق شده اند که دارای چفت و بست نیستند و به همین دلیل درصد تخریب آنها بیشتر بوده است. در قسمتهای مختلف برج و بارو محلهای سوراخ داربست ها که در حین ساخت برج و بارو به کار رفته اند وجود دارد. قلعه به دو بخش کلی شمالی و جنوبی تقسیم شده است که بخش جنوبی کوچکتر و احتمالاً حاکم نشین قلعه بوده است. در داخل قلعه به طور پراکنده آثـار معماری وجود دارد کـه بعضی از آنها بـا سنگ و گچ ساخته شده اند. بـه نظر می رسد ساختمانهای داخل قلعه در بیشتر قسمتها از خشت و گل ایجاد و به مرور زمان از بین رفته اند. بر اساس شواهد موجود می توان به حوض آبی ( انبار ) در داخل بنا اشاره کرد که آب را از طریق یک کانال به این حوض منتقل می کرده اند. در مورد ساختارهای سازه ای داخل قلعه با توجه به از بین رفتن آنها و عدم مطالعات گمانه زنی، کاوش و نوع کاربری آنها نمی توان اظهار نظر کرد. تنها می توان به دیوار سراسری که بخش جنوبی قلعه (حاکم نشین) را از بخش شمالی جدا می کند اشاره کرد. به نظر می رسد در بخش شمالی قلعه که عموم مردم در آن زندگی می کرده اند از سازه های خشتی استفاده شده است. پیرامون قلعه دارای آثار اسقرارهایی است که به نظر می رسد محل زندگی کوچ نشینان بوده و به طور فصلی در اطراف قلعه اطراق می کرده اند. با توجه به وجود قبرهایی در داخل قلعه به نظر می رسد قبرستان این منطقه داخل قلعه باشد که نیاز به گمانه زنی و بررسی بیشتر دارد. با توجه به سبک معماری قلعه می توان به یقین گفت که بنای قلعه در دوره ساسانیان ساخته شده و بررسی شواهد موجود در آن نشان دهندة ادامة زندگی در آن تا قرن پنجم هجری قمری است. ملاط گچ به کار رفته در بعضی از بناهای داخل قلعه با ملاط گچ استفاده شده در بارو متفاوت است که احتمالاً متعلق به بناهای دورة اسلامی داخل قلعه است. از مواد فرهنگی یافت شده در قلعه می توان به جوش های فلزی کوره اشاره کرد که وجود کوره ها و کارگاههای ذوب و ساخت اشیاء فلزی را در این منطقه تأیید می کند. از شاخص ترین سفالهای یافت شده در محوطة قلعه، سفالهای لعابدار قرون اولیة اسلامی است.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

سرای کاشانی در بازار اراک
سرای کاشانی در بازار اراک
مدت ويدئو : 03:03
بازدید : 1314
دژ برازجان (انگلیسی)
دژ برازجان (انگلیسی)
مدت ويدئو : 03:06
بازدید : 448
آسبادها منطقه گردشگری حوض‌دار
آسبادها منطقه گردشگری حوض‌دار
مدت ويدئو : 2:07
بازدید : 322
پارسه یا  تخت جمشید  شیراز
پارسه یا تخت جمشید شیراز
مدت ويدئو : 05:57
بازدید : 532
همه ...
تپه قلعه طغرود در قم
تپه قلعه طغرود در قم
مدت پادکست : 2:26
بازدید : 462
خانقاه شیخ ابوسعید
خانقاه شیخ ابوسعید
مدت پادکست : 2:52
بازدید : 953
قلعه سب
قلعه سب
مدت پادکست : 4:52
بازدید : 993
بقعه پیر سرخ
بقعه پیر سرخ
مدت پادکست : 2:32
بازدید : 103
منطقه ی باستانی چغامیش
منطقه ی باستانی چغامیش
مدت پادکست : 3:10
بازدید : 686
همه ...
سرای کلبعلی
سرای کلبعلی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1871
قلعه تیزک ابرکوه
قلعه تیزک ابرکوه
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1560
ارگ بهارستان
ارگ بهارستان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1180
بازار قدیمی خوی
بازار قدیمی خوی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 625
گورستان ارامنه مشهد
گورستان ارامنه مشهد
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2490
همه ...