زنجان - رختشویخانه

در حال بارگذاری ...ویدیو

19 فروردين 1396

بنای رختشویخانه یا مجموعهٔ تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان که منطبق بر حصار قدیمی شهر می‌باشد، در یک منطقهٔ پرتراکم مسکونی احداث شده ‌است. مردم شهر لباس و رخت خود را در آن محل می‌شسته‌اند. چنین کاربری برای یک بنای عمومی در جهان مشابه ندارد یا کم‌نظیر است. این بنا در حال حاضر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزهٔ مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و مردم می‌توانند از آن بازدید کنند. این بنا در سال‌های گذشته به جهت وجود هوای سرد در زمستان‌ها برای بانوان زنجانی ساخته شده‌است.این بنا توسط دو برادر به نام‌های مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شده است .زمین این بنا توسط علی‌اکبر خان توفیقی اولین شهردار وقت زنجان خریداری شد و در سال ۱۳۴۵ ه‍.ق توسط او ساخته شده است.سبک و سیاق معماری این بنا را می‌توان به شیوه اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داد.بنای تاریخی رختشویخانه زنجان در محل معروف به بابا جامال چوقوری (گودال باباجمال) در قلب بافت تاریخی شهر زنجان قرار گرفته و دسترسی به بنای رختشویخانه از خیابان سعدی از طریق کوچه فرهنگ نیز امکان‌پذیر است.هدف از ساخت این رختشویخانه تامین امنیت و آسایش زنان در یک مکان سرپوشیده بوده‌است.از نظر تشابه کاربری چنین بنایی در هیچ قسمتی از ایران به این شکل دیده نشده ولی از نظر معماری با مسجد عباسقلی خان و دروازه ارگ قابل مقایسه‌است این بنا به طور عام‌المنفعه و شبانه‌روزی بوده و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهر وندان دریافت نمی‌شده‌است.بنای رختشویخانه شهر زنجان هم اکنون مهمترین موزه این استان است و در آن انواع لباس‌های محلی، زیورآلات، ابزار و وسایل مورد استفاده بانوان در معرض دید همگان قرار گرفته‌است.آب این محدوده که دارای فضاهای متعددی است از قنات قلعچه حاجی میربهاالدین تامین می‌شد. فضاهای این مجموعه را می‌توان به دو بخش مدیریت رختشویخانه شامل حیات و قسمت مسکونی و فضای اصلی شستشوی رخت که خود دارای چهار قسمت است تقسیم کرد. حیاط محوطه‌ای است به شکل مربع و مستطیل به میزان ۴۰۰ متر مربع )۳۲×۱۲ متر) شامل درختکاری و فضای سبز، و اعیانی آن در جبهه شمالی محوطه به مقدار ۶۰ متر مربع شامل دو اتاق و یک ورودی است که این ورودی فضاهای محوطه، سرایداری و محل شستشوی رخت را به همدیگر متصل می‌نماید. پلان و نمای این واحد مسکونی، دارای بار فرهنگی بوده و به سبک معماری سنتی شناخته شده زنجان احداث گردیده‌است.خزینه این رختشویخانه ۱۷ متر طول ۵۵/۱۱ متر عرض و حدود ۸ متر ارتفاع دارد فضایی شبیه تراس مشرف به فضای رختشویخانه وجود دارد که به عبارتی می‌توان آن را شاه‌نشین و محل مدیریت نامید. محل ورودی بنا به شبکه ارتباطی کوچه‌های شهر را پیدا می‌کرد و خانمی که گفته می‌شود همسر معمار این بنا بوده‌است کار کنترل و نظارت بر امور رختشویخانه را برعهده داشت و در قبال این کار مبلغی ماهیانه دریافت می‌کرد. از معماری این فضا چنین استنباط می‌شود که معمار آشنایی کاملی به شیوه سنتی داشته که توانسته‌است با کمک قوس‌ها و نورگیرها فضای دل‌انگیزی را در قسمت بالای انبار سالن اصلی رختشویخانه و تردد افراد را انجام می‌داده‌است.طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی بنای رختشویخانه دورنمای بسیار زیبایی دارد و سالن آن با ۱۱ ستون به طور قرینه به دو قسمت تقسیم شده‌است. این فضا از سالنی به عرض ۷/۱۳ متر طول ۶۲ متر و مساحت زیربنای ۸۵۰ متر مربع برخوردار است. فاصله ۱۱ ستونی که به طور قرینه سالن را به دو قسمت تقسیم کرده‌اند در جهت قرینه از چهار واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل حوضچه‌ها تشکیل یافته و حدود آن را سنگ‌های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر مجزا می‌کند.




يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.

موزه حشرات
موزه حشرات
مدت ويدئو : 5:40
بازدید : 237
موزه تاریخ طبیعی ارومیه
موزه تاریخ طبیعی ارومیه
مدت ويدئو : 04:44
بازدید : 560
موزه لطفعلی خان
موزه لطفعلی خان
مدت ويدئو : 04:15
بازدید : 2093
مرکزی - موزه چهار فصل
مرکزی - موزه چهار فصل
مدت ويدئو : 3:59
بازدید : 527
موزه گنجینه ثبت احوال کشور
موزه گنجینه ثبت احوال کشور
مدت ويدئو : 04:38
بازدید : 535
همه ...
موزه وزیری یزد
موزه وزیری یزد
مدت پادکست : 5:11
بازدید : 1417
موزه قرآن و کتابت تبریز
موزه قرآن و کتابت تبریز
مدت پادکست : 2:59
بازدید : 1193
موزه سنگ‌نگاره‌های مراغه
موزه سنگ‌نگاره‌های مراغه
مدت پادکست : 1:59
بازدید : 910
موزه رضا عباسی
موزه رضا عباسی
مدت پادکست : 4:08
بازدید : 405
باغ عین الدوله
باغ عین الدوله
مدت پادکست : 4:05
بازدید : 451
همه ...
موزه صنایع دستی گرگان
موزه صنایع دستی گرگان
تعداد تصوير : 14
بازدید : 2861
پنجمین جشنواره ملی بهار نارنج در رامسر
پنجمین جشنواره ملی بهار نارنج در رامسر
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1218
موزه سنگ های زینتی-رامسر
موزه سنگ های زینتی-رامسر
تعداد تصوير : 20
بازدید : 2673
موزه رادیوهای قدیمی شیراز
موزه رادیوهای قدیمی شیراز
تعداد تصوير : 20
بازدید : 2352
موزه آب
موزه آب
تعداد تصوير : 17
بازدید : 3294
همه ...