بیننده گرامی، شما هم می توانید عکس ها و آثار صوتی و تصویری مورد علاقه خود را در نگاه به اشتراک بگذارید. لطفا از اینجا
(http://negahmedia.ir/member)
شروع کنید

خانه | شهر ها | روستاها | اماکن زیارتی | اماکن تاریخی | جاذبه های طبیعی | موزه ها | فرهنگ محلی | صنایع دستی | مشاهیر استان



استان زنجان / صنایع دستی / ملیله کاری

بازدید : 3355
07 مرداد 1391
100 / -1.4
 

ملیله كاری همواره بعنوان یكی از اصیل ترین صنایع دستی استان زنجان مطرح می باشد. ملیله به مفهوم ظریف كاری نقره است كه با استفاده از مفتولها و نوارهای ظریف نقره و بكار گیری طرحهای اسلیمی و منظم ساخته می شود، مصنوعات ساخته شده شامل: سرویس چایخوری، شكلات خوری، گلدان، شمعدان، قاب عكس و انواع زیورآلات ....، می باشد . ملیله كاری در ایران : به روایت محققان، قدیمی ترین اشیاء ملیله ایران متعلق به دوره ساسانیان می باشد. در دوران مذكور صنعتگران فلز كار و مخصوصاً نقره كاران ظروف گران قیمت و سرشار از ذوق و سلیقه هنری خود را برای مصرف طبقات مرفه می ساختند و در راه خلق آثار بسیار ظریف و هنرمندانه تمامی استعداد خود را به كار می گرفتند . در برخی موارد نیز استفاده از سنگهای قیمتی، زیبایی این اشیاء را دو چندان می نمود . متأسفانه بسیاری از آثار مربوط به دوره تاریخی مذكور در زمان حمله اعراب (به دلیل گرانبها بودن اشیاء نقره ای و سبك بودن وزن آن) به غنیمت برده شد. ولی آنچه كه طی چند قرن اخیر در اثر كاوشهای باستان شناسی و یا به طور تصادفی مناطقی نظیر شوش و همدان و گنجینه جیحون بدست آمده است، نشانگر وجود ملیله كاری و نیز نشان از مهارت و استادی صنعتگران ملیله كار در ایران قبل از میلاد می باشد. پروفسور ((آرتور اپهام پوپ)) در كتاب شاهكارهای هنر ایران ضمن اشاره به زرگری و نقره كاری در سالهای بعد از ظهور اسلام به آثاری از ملیله متعلق به قرن 12 میلادی اشاره كرده است . لازم به ذكر است تعداد و آثار باقیمانده از آن زمان بسیار اندك است از آنجا كه اشیاء ملیله از طلا و نقره ساخته می شوند و می توان به راحتی آنها را ذوب كرده و مجدداً مورداستفاده قرار داد . به همین جهت نیز آن اشیاء به مرور زمان از بین رفته و هم اینك نمونه های زیادی از ملیله كاری دوران گذشته باقی نمانده است . در دوران سلجوقی اكثر سازندگان آثار نفیس فلزی هنرمندان خراسانی ساكن در شرق و شمال شرقی ایران بودند كه عده ای از آنان به علت جنگ های خونین و زد و خورد های محلی ، ترك وطن كرده ، در سایر شهرها از جمله زنجان ، بروجرد ، همدان ، تبریز و به ویژه شهر موصل اقامت گزیدند . با توجه به آنچه كه اشاره شد احتمال می رود هنرمندان خراسانی هنر فلز كاری از جمله ملیله كاری را در سال پنجم هـ . ق در زنجان رواج دادند . از دوران قاجاریه نیز تعدادی سر قلیان ، گیره استكان، سینی در اندازه های مختلف ، گوشواره ، سینه ریز و...، باقی مانده كه بخشی از آنها در موزه های داخلی و خارجی و بخشی نیز به صورت مجموعه های خصوصی و یا نزد خانواده ها نگهداری می شود . در حال حاضر نیز ملیله كاری صرف نظر از تهران كه صنعتگران ملیله كار بیشتر در امر جواهر سازی فعالیت دارند ، در شهر زنجان رواج دارد، لازم به توضیح است كه ملیله به صورت محدود در تبریز و اصفهان نیز رواج دارد ، ولی ملیله زنجان به خاطر اصالت نقوش وهمچنین ظرافت منحصر به فرد در مجموع از كیفیت بالایی نسبت به ملیله اصفهان برخوردار بوده و به نوبه خود جایگاه ویژه ای نیز در بین رشته های برجسته صنایع دستی ایران دارد. این هنر در شهر زنجان از رونق چشمگیری برخوردار است . ملیله كاری در زنجان : درباره تاریخچه ملیله زنجان اطلاعات جامعی در دست نیست ولیكن از دو طریق می توان به قدمت این هنر ارزنده پی برد. 1) نوشته ها و سفرنامه های سیاحانی كه به این منطقه سفر كرده و از هنر زیبای ملیله كاری در این منطقه یاد كرده اند. 2) آثار باقی مانده ملیله بسیاراندك بوده و اكثرا متعلق به دو سده اخیر می باشد. در كتب تاریخی كه اشاراتی درباره زنجان دارند از میان صنایع شهر زنجان بیش از هر چیز از صنعت فلز كاری آن سخن كفته اند از آنجا كه ملیله كاری نیز یكی از شاخه های فلزكاری است می توان مسیر حركت آن را در بطن فلزكاری منطقه جستجو كرد. با توجه به رونق شهر زنجان در دوره هخامنشیان ، اشكانیان و ساسانیان فلز كاری نیز كه از صنایع پیشرفته هر یك از این تمدنهاست، در این منطقه وجود داشته است . سابقه ملیله كاری در زنجان از قرن دهم هجری، به بعد روشن و مشخص است به طوریكه ((فردریك ریچارد))، مستشرق اروپایی، در سفر نامه خود می نویسد : (( شهر زنجان كه شهر كوچكی است نقره، و ملیله كاری این شهر پر زرق و برق است))، همچنین ساموئل گرین ویل بنجامین كه در حدود سال (1883 م 1301 هـ . ق ) به ایران سفر كرده است در مورد صنعتگری در زنجان اطلاعات بیشتری می دهد. ملیله كاری تا قبل از دوره پهلوی ، به عنوان هنر دستی بومی زنجان فقط در این شهر معمول بوده، در زمان حكومت رضاخان با مهاجرت تعدادی از هنرمندان این شهر به تهران و اصفهان در سایر نقاط كشور نیز رواج یافت. سرویس های چایخوری و شربت خوری ، جعبه جواهرات و دسته چاقو، عمده ترین محصولات تولیدی تا این دوران بوده اند . هنرمندان زنجانی در سال های بعد ، به تدریج بر انواع این دست ساخته های های زیبا افزودند، شاید بتوان رونق این هنر صنعت را در زنجان، دوران سلجوقی دانست وهمچنین بر اساس آثارباقی مانده از دوره صفوی، این دوره را اوج شكوفایی این هنر دانست.

کلمات کليدي :
يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
ملیله کاری عبدالحمید محرر
ملیله کاری عبدالحمید محرر
مدت ويدئو : 04:21/1
بازدید : 3879
رنگرزی
رنگرزی
مدت ويدئو : 04:59/1
بازدید : 4451
ملیله زنجان
ملیله زنجان
مدت ويدئو : 01:48/1
بازدید : 3354
جاجیم
جاجیم
مدت ويدئو : 03:26/1
بازدید : 2271
گلیم
گلیم
مدت ويدئو : 03:43/1
بازدید : 11171
کلاه مردان زنجانی
کلاه مردان زنجانی
مدت ويدئو : 05:06/1
بازدید : 1361
فرش زنجان
فرش زنجان
مدت ويدئو : 03:13/1
بازدید : 2172
ملیله زنجان
ملیله زنجان
تعداد تصوير : 16
بازدید : 4188
چاقوی زنجان
چاقوی زنجان
تعداد تصوير : 16
بازدید : 9994
معرق کاری
معرق کاری
مدت ويدئو : 02:41/1
بازدید : 5117


تابلو فرش
تابلو فرش
مدت ويدئو : 03:05/1
بازدید : 2255
گلیم
گلیم
مدت ويدئو : 04:45/1
بازدید : 2852
ملیله کاری
ملیله کاری
مدت پادکست : 5:01
بازدید : 3355
کارگاه قوری سازی سنتی
کارگاه قوری سازی سنتی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 620
صنایع دستی اورامان
صنایع دستی اورامان
مدت ويدئو : 03:54/1
بازدید : 522