بیننده گرامی، شما هم می توانید عکس ها و آثار صوتی و تصویری مورد علاقه خود را در نگاه به اشتراک بگذارید. لطفا از اینجا
(http://negahmedia.ir/member)
شروع کنید

خانه | شهر ها | روستاها | اماکن زیارتی | اماکن تاریخی | جاذبه های طبیعی | موزه ها | فرهنگ محلی | صنایع دستی | مشاهیر استان



بازدید : 1166
09 دي 1393
100 / 5.6
 

مسجد تاریخانه دامغان؛ قدیمی ترین مسجد ایرانبه نظر می رسد این نام ترکیبی از ترکی (تاری ؛ خدا ) و خانه فارسی است . « گدار » باستان شناس معروف درباره مسجد تاریخانه چنین نوشته است:« نمونه ای از بناهایی که مقدم بر دوره سلجوقیان است می توانیم ارئه دهیم یعنی مقدم بر دوره ای که نمونه اصلی مساجد ایران در آن تشکیل یافته است دو نمونه از میان آنها مسجد جامع نائین و تاریخانه دامغان است » تاریخانه به معنی خانه خدا است و آن را مسجد چهل ستون هــــــم می نامند و این رقم اغلب در ایران نماینده آن نیست که حتماً چهل ستون داشته باشد بلکه به معنی ستون های متعدد است نقشه این بنا نقــشه مساجد صدر اسلام است که از هر عنصر خارجی عاری است. در دوره سلجوقیان به جای مناره خشت و گلی آن که ریخته بود برجی از آجر ساخته اند . این مناره جدید را در جای مناره قدیم نساخته اند بلکه در کنار آن بنا کرده اند . این بنا شامل صحنی است تقریباً مربعی که از چهار طرف طاقهایی دارد و یکی از طاق نماها که عمیق تر از دیگران است جای مقصوره مسجد را دارد و به همین جهت مواجه با قبله است نقشه این مسجد ساده ترین و خالص ترین و حتی می توان گفت علمی ترین مساجد صدر اسلام است . در بنای تاریخانه یعنی در اشــــــکال معماری که در آن به کار برده اند و در شکل ساختمان هیچ چیز نیست که ایرانی خالص نباشد حتی می توان گفت در این بنا هیچ شکل و هیچ جزئی از ساختمان نیست که متعلق به معماری زمان ساسانیان نباشد . تاریخانه از حیث نقشه به قدری بیگانه از ایران است و از حیــــــث ساختمان به قدری ایرانی است که یکی ازمسافرین که به این قبیل اماکن توجه داشته یعنی « ایستویک » تصورکرده است که خرابه های آن یکی از معابد یا یکی از قصرهای دوره شهر هکاتم پیلس است .بنابر وصفی که شد باید حتی المقدور تاریخانه را به دوره ساسانیان نزدیک دانست ولی باید در زمانی متوقف شد که نقشه اصلی مسجد را کشیده اند به وسیله نمونه های اصلی می دانیم که این نقشه از اواسـط دوره بنی امیه متداول بوده است . در هر صورت می توان آخر دوره بنی امیه را قدیمی ترین زمان ساختمان این بنا دانست . از سوی دیگر می توان این گونه دانست که زمان ساخت اصلی این مسجد بین جلوس اولین خلیفه عباسی یعنی «سفاح » در 132 ( ه . ق) و سلطنت هارون الرشید 170-193 (ه. ق) دانست یعنی در اواسط قرن دوم هجری قمری.آنچه اکنون از مسجد تاآلبوم تصاویر مسجد تاریخانه دامغانریخانه مانده است 26 ستون است که ضخامت هر یک چهار متر و به ارتفاع 2متر و 84 سانتی متر است و شش دهانه طاق و یک طاق بزرگتر که محل منبر و محراب بوده . در جهت شمالی مسجد مناره آجری به ارتفاع 26 متر است که از مسجد فاصلــــه دارد و قاعده آن 13 متر بدون سکو از روی زمین و قطر منتهی الیه آن در بالا 8/6 متر و مانند مناره مسجد جامع دامغان سر آن ساخته نیست بعضی گفته اند که بر اثر زلزله خراب شده ولی سر آن منظم است و اگر بر اثر زلزله می بود غیر منظم بود در ارتفاع ده متری آن کتیبه ای به خـط کوفی با آجر صورت گرفته است بانی آن ابو حرب بختیار ممدوح منوچهری است بنابراین، این مناره در فاصله سالهای 420-430 هجـــری قمری ساخته شده است . مسجد تاری خانه دامغان‌، جزء نخستین مساجد ایران است که در آن، مناره ساخته شده است. این مناره که در کنار مسجد بوده‌، 5/6 متر مربع وسعت داشته است. ساخت این مناره می‌تواند به تأثیر از مناره ی مساجد عراق باشد، هرچند ممکن است آن‌ها خود از معماری دوره ی ساسانی تأثیر پذیرفته باشند. در کنار این مناره‌، در دوره ی سلجوقی‌، مناره ی دایره‌ ای شکل دیگری ساخته شده که دارای کتیبه‌ای به خط کوفی مشتمل بر آیات قرآنی‌ بوده که به نام بانی آن، بختیار، فرزند محمّدحاکم ایالت قومس در تاریخ 420 هجری نام‌گذاری شده است. ارتفاع کنونی این مناره‌، 26 متر است و 86 پله دارد. محیط آن در پایین 13 متر است که کم کم از آن کاسته می شود و در بالا به 8/6 متر می‌رسد. آجرهایی که در ساختمان این مناره به کار رفته‌، 4 تا 5/4 سانتی متر قطر و 22 سانتی متر طول دارند و آجرهایی که در تزیینات خارجی مصرف شده‌، به طول و عرض 17 یا 5/17 و ضخامت 5/3 سانتی متر است . مناره ی مسجد تاری خانه در سال 420 هجری قمری به مجموعه اضافه شد و دارای تزیینات آجری بسیار زیبا به شیوه سلجوقی می باشد.

کلمات کليدي :
يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
مسجد سلطانی سمنان
مسجد سلطانی سمنان
مدت پادکست : 1:43
بازدید : 841
مدرسه علمیه فتحعلی بیگ دامغان
مدرسه علمیه فتحعلی بیگ دامغان
مدت پادکست : 0:37
بازدید : 1118
مسجد جامع زاوقان
مسجد جامع زاوقان
مدت پادکست : 1:20
بازدید : 1282
مسجد جامع دامغان
مسجد جامع دامغان
مدت پادکست : 1:33
بازدید : 1776
آستانه علویان سمنان
آستانه علویان سمنان
تعداد تصوير :
بازدید : 1820
مسجد امام (مسجد سلطانی) - سمنان
مسجد امام (مسجد سلطانی) - سمنان
مدت ويدئو : 03:02/1
بازدید : 1091
بقعه پیغمبران
بقعه پیغمبران
مدت ويدئو : 04:55/1
بازدید : 1244
مسجد شیخ علی اکبر - شاهرود
مسجد شیخ علی اکبر - شاهرود
تعداد تصوير : 10
بازدید : 1664
مسجد جامع فرومد
مسجد جامع فرومد
مدت پادکست : 0:58
بازدید : 1134
مسجد جامع سمنان
مسجد جامع سمنان
مدت ويدئو : 05:31/1
بازدید : 1093


امامزاده بی بی شریفه خاتون(س)
امامزاده بی بی شریفه خاتون(س)
مدت پادکست : 2:10
بازدید : 2625
امامزاده بسمل و پلاسید رامسر
امامزاده بسمل و پلاسید رامسر
مدت ويدئو : 05:42/1
بازدید : 2656
مسجد جامع دهق
مسجد جامع دهق
مدت ويدئو : 01:44/1
بازدید : 1079
آستان امامزاده سبزقبا/فومن
آستان امامزاده سبزقبا/فومن
مدت ويدئو : 02:23/1
بازدید : 765
حریم
حریم
مدت ويدئو : 04:47/1
بازدید : 2714