لباس محلی زنان خراسان جنوبی

در حال بارگذاری ...پادکست
11.4

11 خرداد 1393

پوشاک محلی زنان استان خراسان جنوبی در گذشته شامل سه بخش کلی سرپوش زنانه ، تن پوش زنانه و پاپوش زنانه بوده است که هر یک از اینها نیز خود شامل قسمت هایی بوده است که بدین شرح است : الف ) سرپوش های زنانه عبارتند از : 1- دَسمال یا دَسمال سر ( دستمال یا دستمال سر ) : که از یک پارچه ابریشمی نازک و به صورت چارگوش تهیه می شده و بر روی پیشانی بسته می شده و بیشتر به رنگ های سیاه بوده که البته در مجالس عروسی و شادی به رنگ قرمز انتخاب می شده و علاوه بر رنگ قرمز ، رنگ های سبز و آبی نیز استفاده می شده و گاهی حتی با بافت های سکه های نقره ای تزئین می شده است . . دستمال چند نوع بوده است : * دسمال خِیاتِه ( دستمال خیاته ) : « خیاطه » در زبان عربی به معنی نخ، رشته و آنچه بدان دوزندگی کنند می‌باشد ولی در گویش بیرجندی به نوعی نخ و پارچه ابریشمی معمولی اطلاق شده و می‌شود . « دسمال خیاته » جزو سربندهای خوب به شمار می‌آمد . * دسمال کِلاقی ( دستمال کلاغی ) : این دستمال از ابریشم مرغوب و گران قیمت بافته می‌شد و جزو دستمال‌های فاخر به شمار می‌آمد . * دسمال نخی ( دستمال نخی ) : این نوع دستمال از نخ باریک پنبه‌ای بافته می‌شد و لطیف و نازک بود و بیشتر زنان روستایی و کشاورزان و کارگران از آن استفاده می‌کردند . 2- چَرقت ( چارقد یا چهارقد ) : متناسب با نوع فصل در فصل سرما ضخیم تر و در فصل گرما نازک تر و از جنس پنبه بوده که به شکل مثلثی شکل دوخته می شده و بر روی سر می انداختند . ( معمولا خانم های میانسال گوشه ای از چارقد را روی سرشان می بستند و خانم های جوان آن را با سنجاق های تزئینی در زیرگلو محکم می کردند ) . معمولا چارقد از پارچه های ساده و گلدار کرباس و یا نخ های زری دار و برقی استفاده می کردند . این نوع سرپوش به رنگ های مختلف استفاده می شده و رنگ خاصی برای آن تعریف نشده است . 3- اِرَقچی [ن] ( عرقچین ) : یک نوع سرپوش کلاه بوده یعنی به صورت کلاه بر روی سر استفاده می شده و باعث می شده که چارقد روی عرقچین به خوبی خودش را نگه دارد و سر نخورد . 4- قَدیفِه ( قطیفه ) : پارچه مستطیل شکلی که به جای چادر روی سر می انداختند و به دو گونه بافته می شده است . یک نوع آن از پنبه سفید بافته می شده که به آن « قدیفه کربالی » می گفتند و نوع دیگر آن از پنبه مِل تهیه می شده و به « قدیفه مِلی » معروف بوده است . 5- کیش (= خیش) : در قالب قدیفه ، کیش نیز استفاده می شده که سراندازی مستطیل شکل بوده که به جای چادر استفاده می شده است ولی چون از نخ های پشمی و ابریشمی گرانقیمت تر و به رنگ های مختلفی تهیه می شده است ؛ ثروتمندان اعیان از کیش به جای قدیفه استفاده می کردند . ب ) تن پوش های زنانه عبارتند از : 1- پیراهن : لباسی که از روی شانه تا زیرکمر را می پوشانده و جلوی آن به اندازه سه دکمه باز بوده و جنس آن بیشتر از پارچه های چیت و کرباس بوده است . 2- پاچین : که به صورت کامل به قسمت دور پا بسته می شده است . 3 – کت : تن پوش کوتاهی که روی پیراهن می پوشیدند . 4- جلیقه : یک تن پوش بدون آستین و جلوباز بوده که تا زیر کمر را می پوشانده است . 5- شال کمر : که با توجه به فصول مختلف سال در جنس های نازک و ضخیم استفاده می شده است . 6- دامن : که یک سری دامن های بلند چین دار استفاده می شده است . 7- جومه : نوعی پیراهن دکمه دار است . 7- یَل : یک جلیقه بلندتر بوده که تزئینی و یک تن پوش فاخر بوده است . 8- شَلیتِه : نوعی دامن است که خیلی بلند نبوده و تا روی زانو را می پوشانده است . به این پوشاک که گاهی تا مچ را می‌پوشانده «شلوار» هم می‌گفتند . زیر شلیته ، شلوار نمی‌پوشیدند . «شلیته» را بیشتر روستاییان و کارگران و نوع فاخر آن را زنان سالخورده اعیان و اشراف و طبقات متوسط به پا می‌کردند . ج ) پاپوش های زنانه عبارتند از : 1- طبلک استخوانی : نوعی پاپوش که از یک پارچه چرم مانند با پاشنه استخوانی تهیه می شده است . 2- گیوه : که از نخ پنبه بافته می شده است . 3- کفش گرجی : که از یک چرم قرمز رنگ تهیه می شده است . 4- کفش اُرسی : نوعی کفش که فقط رویه و کف آن چرم بوده و از هیچ نوع نخی در بافت آن استفاده نمی شده است . 5- گالش : نوعی کفش که از جنس جیر و لاستیک تهیه می شده است . لازم به ذکر است برخی از این انواع پوشاک در حال حاضر نیز استفاده می شوند .


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
گل وه نی ب خه تی
گل وه نی ب خه تی
مدت ويدئو : 2:23
بازدید : 170
بازیهای بومی محلی کردستان – چالان
بازیهای بومی محلی کردستان – چالان
مدت ويدئو : 3:30
بازدید : 222
لباس محلی اردبیل
لباس محلی اردبیل
مدت ويدئو : 01:56
بازدید : 2758
لباس چوپان
لباس چوپان
مدت ويدئو : 04:04
بازدید : 3429
لباس محلی زن و مرد کُرد
لباس محلی زن و مرد کُرد
مدت ويدئو : 2:21
بازدید : 232
همه ...
کلاو (کلاه)
کلاو (کلاه)
مدت پادکست : 5:19
بازدید : 326
شلوار ودویی
شلوار ودویی
مدت پادکست : 3:00
بازدید : 3265
جوراب پشمی
جوراب پشمی
مدت پادکست : 1:41
بازدید : 3952
شلوار دبیت
شلوار دبیت
مدت پادکست : 0:52
بازدید : 3719
لباس های محلی گیلان، از گذشته تا امروز
لباس های محلی گیلان، از گذشته تا امروز
مدت پادکست : 2:00
بازدید : 213
همه ...
زیورآلات زنان ترکمن
زیورآلات زنان ترکمن
تعداد تصوير : 8
بازدید : 4118
لباس زنان بلوچ
لباس زنان بلوچ
تعداد تصوير : 12
بازدید : 13633
لباس محلی زنان روستایی گیلان
لباس محلی زنان روستایی گیلان
تعداد تصوير : 8
بازدید : 225
کلاه قشقایی
کلاه قشقایی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 4927
پوشش زنان جاسکی
پوشش زنان جاسکی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 4472
همه ...