لباس زنان ترکمن

در حال بارگذاری ...پادکست

31 شهريور 1392

لباس‌های‌ تركمنی‌ از مواد گوناگونی‌ چون‌ ابریشم‌، پوست‌، كتان‌ و پنبه‌ فراهم‌ می‌شد. البسه‌ اصیل‌ تركمنی‌ اعم ‌از مردانه‌ و زنانه‌ از جنس‌ ابریشم‌ بود در گذشته پرورش‌ كرم‌ ابریشم‌ و تهیه‌ پیله‌ ابریشم‌ بر عهده ‌زنان‌ بوده‌ است‌. از نخ‌ ابریشم‌ پارچه‌های‌ ابریشمی ‌می‌بافتند كه‌ در دستگاه‌ ساده‌ای‌ به‌ نام‌ «تارا» tara عمل‌می‌آمد. بعد از تهیه‌ ابریشم‌ آن‌ را بوسیله‌ چرخ‌ دستی‌ تاب‌ داده‌، با رنگهای‌ طبیعی‌ همچون‌ قرمزی‌، انار دانه‌، پوست‌انار، بویا، نیل‌ و دیگر گیاهان صحرایی‌ رنگزا رنگ‌ می‌كردند. این‌ پارچه‌ ابریشمین‌ غالباً در عرض‌ تقریبی ‌نیم متر بافته‌ شده‌، طول‌ آن‌ تا تمام‌ شدن‌ چله‌ ادامه‌ داشت‌.. انواع پارچه برای دوختن لباس سنتی ترکمن از پارچه های نخی، کتانی، ماووت، تورمه، تابدا، ساوسانی، آلاتاو «دونلیق» تکه قرمزی، ساری تخته استفاده می گردد. پارچه های ماووت و تورمه برای دوخت کت «چاویت» استفاده می شود که بافت این پارچه و تار و پود آن از پشم می باشد. «آلاتاو» ابریشمی بوده و برای دوختن کت «چاویت» ، جولبار «بالاق» و بی جامه «کوینک» مورد استفاده قرار می گیرد. تابدا و ساوسانی که آن نیز ابریشمی بوده و برای دوختن پیراهن زنانه استفاده می شود. تکه قرمزی هم ابریشمی بوده و برای دوختن پیراهن و شلوار استفاده می شود. البته امروزه با هجوم پارچه های خارجی در بازار، پارچه های قدیمی ترکمن را می توان تنها در بقچه ها و صندوق های قدیمی یافت که تنها میراث هایی از گذشته می باشند و به عنوان جهیزیه جزء پارچه های نو عروس همراه وی می باشد. لباسهای زنان تركمن بسیار متنوع است .این تنوع علت و فلسفه خاصی دارد كه با دوره های سنی آن مرتبط است. همچنین زنان و دختران تركمن از لباسهایی با زیور آلات گوناگون استفاده می كنند. كه تنوع جالب توجهی دارد. الف: تن پوشها: 1- كوینك(kognek): زنان تركمن پیراهن های ابریشمی می پوشیدند كه غالباً به رنگ قرمز بوده و «قیرمیز كؤینك» (Ggrmgz.k) نام داشت و در قسمت یقه و سرآستین سوزن دوزی می شد. این پیراهن، برشی ساده دارد و اغلب در رنگهای زرشكی، بنفش، قرمزو گاه گلدار انتخاب می شود. این نوع پیراهن آستین فراخ (بازیربغلی) دارد كه بصورت اوریپ بسوی مچ دست تنگ می شود. ضمناً یقة این پیراهن گرد و بدون برگردان بود و از جلو تا زیر سینه چاك دارد. دامن پیراهن نیز از زیر بغل تا به پائین (پهلو) بتدریج فراخ تر می شود. - چابیت (chabit): بالا پوشی بود كه زنان تركمنی بر روی پیراهن می پوشیدند. دختران برای دوران عروس شدن نیم تنه مخصوص تهیه می دیدند كه پر از سوزن دوزی و آویزه هایی از سكه و پولك های نقره بود. این نوع لباس كه در حقیقت نوعی قبا می باشد. دارای یقة ساده و بدون برگردان می باشد و دارای قد بلند تا بالای ساق پا می باشد از پارچه های ابریشمی وگاه مخملی (با آستین) انتخاب می شود و بر این نوع قبا راسته و آزاد است. آستین های این قبا از زیر بغل تامچ دست به ملایمت باریك می شود. و در زیر بغل قبا زائده ای سه گوش (از جنس پارچه قبا) به آن می پیوندد. این لباس از حدود كمر به پایین اندكی به فراخی می گراید و در دو پهلوی آن دو چاك مشاهده می شود. لازم به توضیح است. كه بر مچ آستین و پیراهن یقه ها و كناره های آن (بویژه درجلوی سینه) تا انتهای دامن و اطراف آن و همچنین بر پیرامون چاك پهلوها، رودوزی ونقش بندی می شود ب- بالاق بالاق (Balak) یا شلوار زنانه كه لیفه ای است با میان ساقی فراخ تر از میان ساقهای شلوار معمولی دمپای دوساق این نوع شلوار تنگ است و بر روی این دمپا نقش بندی و سوزن دوزی می كنند. لازم به توضیح است كه بالا تنه شلوار را معمولا از جنس كرباس و مدخال به رنگ سفید انتخاب می كنند ج- كلاه و روسری 1 – بوریك (Borik) یا عرقچین كه مانند عرقچین مردان است. روی این كلاه گرد و صاف (بدون برجستگی) بود و دختران آن را با زینت آلات من جمله پولك و قبك ها می آراستند. دختران غالباً بوریك را بر سرگذاشته و از روسری استفاده نمی كردند. 2- توپبی (Topbi): وقتی دختر تركمن عروسی می كرد به جای بؤریك یا كلاه دخترانه پیشانی بندی را جایگزین می كردند. كلاه و سربند در میان تركمن ها دارای اهمیت ویژه ای است. كلاه و سربند نه تنها معرف طایفه است. بلكه همانطور كه گفته شد و موقعیت زنان ازدواج كرده یا دختران را مشخص می كند. زنان تكه، نخورلی و ساریق كلاه هایی به شكل مخروطی ناقص كه قاعده ی آن را بالا است و از نی و چوب جارو و ... ساخته می شود بر سر می گذازند. عروس بعد از عروسی كلاهی تزیین شده بر سر می گذارد كه یموتها آنرا «هاساوا» یا «خاوه» یا «آلین دانگی» (Alyndang) می گویند و گوگلان ها به آن (Topbi) یا توپی می نامند. روی كلاه را با روسری می پوشانند. و در بالای آن دستمال بزرگ از حریر و یا نخ به نام «قین قاج» می اندازند كه یك سر آن پشت سر افتاده و با سر دیگر دهان را می پوشانند كه «یاشماق» می گویند. در میان یموت ها، زنان پارچه پیشانی بندی كه «آلاندانگی» نام دارد به دور سر بر روی یك روسری نقش دار می بندند و گره می زنند. در میان طایفه نخورلی ها قبل از رفتن عروس به خانه شوهر تاج عروسی را (آلین دانگی) نام دارد واز نی های ریز بافته شده و بر روی آن پارچه كشیده اند و با زیور پیشانی به نام «آلین شای» زینت یافته بر سر عروس می گذارند. درمیان گوكلانها زنانی كه پا به سن می گذارند از كلاه كم ارتفاعی به رنگ سیاه استفاده می كنند. كه علامت تجربه است. وقتی زنی نوه اش عروسی می كند این پیشانی بند به رنگ سفید كه نشانه احترام و بزرگی است در می آید. 3- باش آتار(چأشو): در میان برخی از طوایف همچون یموت، روسریهای به نام چأشو (Ga:sew) رواج داشت كه خود بر چند نوع است از قبیل: اریش چأشو. المنچه چأشو، آتلاز چأشو، قارتما چأشو، و چأشو چارقد كه عموماً به روسری مربع شكل و ابریشمین اطلاق می شود. در میان برخی از تركمنان روسری بر دو قسم بود. یكی نسبتاً ضخیم با سوزن دوزی مفصل كه به آن كورته (kurte) می گفتند، و دیگری بافته ای از ابریشم نازك كه قینگاچ (Ggncac) نام داشت. این روسری بر دونوع بود كه قیرمزی قینگاچ و كله قینگاچ می گویند. امروزه، زنان تركمن از روسری های معروف به نام چارقد كه دارای ریش پشمی است،استفاده میكنند كه در حال حاضر توسط تركمنهای مقیم خارج به این منطقه فرستاده و توسط دلالان فروخته می شود و حكایتهاپشت این بازار داغ چارقد یا تب چارقد بین بانوان جاری است! یالیق روسری نازكتری است، كه در داخل خانه و در عروسی ها می پوشند كه معمولا با لباس آنها هم رنگ باشد یالیق زنان تركمن امروزی بیشتر از هندوستان وارد بازار تركمن صحرا می شود. آیاق قاب یا كُویش: كفش زنان تركمن را غالباً هنرمندان محلی می دوزند. كه از جنس چرم خام و با تزینات مختصر مهیا می شود، كفش های نظیر گل منچ لی، قیر ماكُویش با نوك برگردان و پاشنه های بلند در آن استفاده می شود.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
لباس زنان کردی
لباس زنان کردی
مدت ويدئو : 03:28
بازدید : 19359
لباس کردی
لباس کردی
مدت ويدئو : 04:31
بازدید : 6885
فرم چهره با یقه انگلیسی
فرم چهره با یقه انگلیسی
مدت ويدئو : 00:58
بازدید : 1123
طراحی و دوخت لباسهای عشایر
طراحی و دوخت لباسهای عشایر
مدت ويدئو : 04:56
بازدید : 4906
لباسهای محلی/ دیلم
لباسهای محلی/ دیلم
مدت ويدئو : 05:49
بازدید : 1788
همه ...
زبان مردم گیلان
زبان مردم گیلان
مدت پادکست : 3:17
بازدید : 2482
کفش در فرهنگ مردم بهبهان
کفش در فرهنگ مردم بهبهان
مدت پادکست : 1:11
بازدید : 1297
پشک
پشک
مدت پادکست : 2:50
بازدید : 1318
لچک
لچک
مدت پادکست : 1:13
بازدید : 1484
آیین سقایی نیاسر کاشان
آیین سقایی نیاسر کاشان
مدت پادکست : 1:27
بازدید : 996
همه ...
لباس آذری
لباس آذری
تعداد تصوير : 12
بازدید : 16125
زیورآلات زنان بلوچ
زیورآلات زنان بلوچ
تعداد تصوير : 8
بازدید : 11949
پوشش زنان ترکمن
پوشش زنان ترکمن
تعداد تصوير : 8
بازدید : 4803
لباس های محلی استان قزوین
لباس های محلی استان قزوین
تعداد تصوير : 8
بازدید : 3644
لباس محلی اردبیل
لباس محلی اردبیل
تعداد تصوير : 12
بازدید : 8719
همه ...