شاه می بخشد شیخ علی خان نمی بخشد

در حال بارگذاری ...پادکست
15.4

07 شهريور 1399

گاهی اتفاق می افتد که از مقام بالاتر دستوری صادر میشود ولی بخش مربوطه صدور چنان دستوری را مقرون صلاح و مصلحت ندانسته از اجرای آن خود داری می کند. مثلا از طرف حاکم یا مالک یا رئیس اداره حواله ی خطیری صادر می شود تا به پاداش خدمتی شایسته در وجه فرد لایق و خدمت گزاری پرداخت کند ولی مباشر یا ذی حساب مربوط به عذر موجود نبودن اعتبار کافی حواله ی صادره را نمی پذیرد. در چنین موقع حواله گیرنده با طنز و کنایه می گوید:« عجب دنیایی است. شاه می بخشد شیخ علی خان نمی بخشد.» باید دید این شیخ علی خان کیست و فرمان شاه را به چه جهت نکول می کرد؟ در روایات آمده است صفی میرزا معروف به شاه سلیمان در سال ۱۰۷۸ هجری قمری، به‌عنوان فرمانروا انتخاب شد و طبق اسناد برجای مانده از آن دوران، او ۲۹ سال برای مردم کشور ایران فرمانروایی کرد. وی فردی به شدت ظالم بوده و همه‌ی مردم از او می‌ترسیدند به طوری که بریدن دست و گوش و بینی و چشم درآوردن و شکم پاره کردن از کارهای معولی وی بوده است و شگفت آنکه افراد نزدیک و مورد علاقه ی وی بیشتر در معرض خطر بودند چون پس از آنکه آنان را در مجالس خوشگذرانی به زیاده روی در میگساری تکلیف می کرد به اندک خلافی تنبیه و مجازات می کرد و یا در حال مستی به دست جلاد می سپرد تا در حضور جمع سرشان را از تن جدا کند و جناب پادشاه از دست و پا زدن و شیوه ی جان دادن آن بیچارگان با صدای بلند بخندد و لذت ببرد. گفتنی است متوک عباسی هم مانند شاه سلیمان همین بیماری را داشت و برای همین بیشتر مهمانان و دعوت شدگان به خدمت شاه پیش از آمدن وصیت نامه می نوشتند و با افراد خانواده ی خویش وداع ابدی می کردند زیرا برای انان تقریبا یقین حاصل بود که از آن مهمانی جان سالم به در نخواهند برد. از آدم کشی که بگذریم به تجمل می رسیم. دستگاه تجمل و خوشگذرانی در دربار شاه سلیمان بسیار گسترده بود. در تاریخ درباره ی گوشه ای از این مسائل چنین آمده است: "پادشاهی که بطری های شراب و جام های او همه از طلا بود و حتی تعداد زیادی فیل و شیر و ببر و پلنگ داشت که زنجیرها و میخ هایی که این حیوانات را می بستند نیز از طلا بود و در برابر هریک از این حیوانات دو تشت از طلا قرار داشت که در یکی غذا و در دیگری آب می ریختند". شاه سلیمان با این همه تجمل و آن ویژگی هایی که گفته شد وزیر مقتدر و کاردانی داشت به نام "شیخ علی خان زنگنه". او بسیار باهوش و قدرتمند بوده است و چون صفی میرزا یکسره به دنبال تفریح و عیش و نوش بود، به نوعی تمام امور حکومت توسط شیخ علی‌خان انجام می‌گرفت. وی نزد پادشاه بسیار عزیز و قابل اعتماد بود و از سال ۱۰۸۶ هجری قمری تا سال ۱۱۰۱ هجری قمری، رسما شاه کشور ایران به حساب می‌آمد. چون شاه صفی خوشگذران و سست اراده بود همهی کارهای کشور را او اداره می کرد. شیخ علی‌خان برای مردم و کشور ایران اهمیت بسیاری قائل بوده است. به طوری که بعضی از شب‌ها لباس مردم عادی برتن می‌کرد و در بین مردم شهر قدم می‌زد تا از مشکلات مردم با خبر شود و حال و هوای شهر را از نزدیک جویا شود. به دستور شیخ علی میرزا ساختمان‌ها و کاروانسراهای زیادی در اقصاء نقاط کشور طراحی و ساخته‌ شده است. شاه سلیمان مهمانی‌های زیادی برگزار و همیشه تعدادی نوازنده‌ و خواننده‌ دعوت می‌کرد تا باعث گرمی و شادی جشن‌هایش شوند و زمانی که مهمانی به پایان می‌رسید، به آن‌ها مقدار زیادی پول و جواهر حواله می‌داد تا فردای آن روز به نزد شیخ علی خان بروند و حواله را به پول و جواهر تبدیل کنند. شیخ علی خان که می‌دانست این حواله‌ها خزانه‌ی مملکت را بسیار خالی می‌کند، از دادن آن‌ها امتناع می‌کرد و بهانه می‌آورد که خزانه خالی است و از دادن پول و جواهر معذوریم. نوازندگان و مطربان هم با رویی غمگین و ناراحت به خانه‌هایشان بازمی‌گشتند و با خود می‌گفتند شیخ علی‌خان چه قدرت و نفوذی دارد و با این که شاه سلیمان می‌بخشد، او نمی‌بخشد. از آن زمان تا به امروز برای هنگامی که فردی در مورد اموال دیگران تصمیم می‌گیرد این ضرب المثل را به کار می‌برند: ضرب‌المثل شاه می‌بخشه، شیخ علی خان نمی‌بخشه.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
همت بلند که مردان روزگار ...
همت بلند که مردان روزگار ...
مدت ويدئو : 02:12
بازدید : 4446
آرد خود را بیخته، «الک» خود را آویخته
آرد خود را بیخته، «الک» خود را آویخته
مدت ويدئو : 01:04
بازدید : 572
مرا به خیر تو امیدی نیست شر مرسان
مرا به خیر تو امیدی نیست شر مرسان
مدت ويدئو : 1:14
بازدید : 314
آب زیر كاه
آب زیر كاه
مدت ويدئو : 01:40
بازدید : 669
کسی که با وقار باشد
کسی که با وقار باشد
مدت ويدئو : 03:20
بازدید : 1133
همه ...
علی آباد هم شهر شده
علی آباد هم شهر شده
مدت پادکست : 2:01
بازدید : 511
پایت را از گلیم خودت بیشتر دراز نکن
پایت را از گلیم خودت بیشتر دراز نکن
مدت پادکست : 5:51
بازدید : 592
یک فوت و یک صبر
یک فوت و یک صبر
مدت پادکست : 5:58
بازدید : 127
هر سخن جایی و هر نکته مکانی
هر سخن جایی و هر نکته مکانی
مدت پادکست : 5:36
بازدید : 633
همه ...
هيچ موردي يافت نشد.