پوراندخت سلطانی شیرازی

در حال بارگذاری ...پادکست
91.2

05 مرداد 1399

پوراندخت سلطانی شیرازی، مشهور به پوری سلطانی (زاده یکم شهریور ۱۳۱۰ در تهران− درگذشته ۱۶ آبان ۱۳۹۴ تهران) از پایه‌گذاران علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی در ایران، استاد گروه کتابداری کتابخانه ملی ایران و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران بود. او را به عنوان مادر کتابداری نوین ایران می‌شناسند. او طی پنجاه سال کار مستمر، تأثیر بسزایی بر فعالیت و شکل‌گیری کتابخانه ملی ایران داشته‌است. پوری سلطانی همسر مرتضی کیوان، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی بود. پوری سلطانی پس از مهاجرت به انگلستان در دهه ۱۳۳۰، تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی تکمیل کرد و پس از بازگشت به ایران در کتابخانه بانک مرکزی مشغول به کار شد. پوری پس از تحصیل در رشته کتابداری با تأسیس مرکز خدمات کتابداری، تحول چشمگیری در توسعه کتابداری در ایران ایجاد کرد. او و همکارانش با همه توان کوشیدند تا کتابخانه ملی ایران را به سطح علمی و فنی بزرگترین کتابخانه‌های ملی دنیا برسانند. همچنین سهم او در شیوه‌های نوین طبقه‌بندی کتاب اسناد و مدارک و حفظ میراث مکتوب ایران و کمک به محققین رشته‌های مختلف در یاد و خاطر بسیاری از پژوهشگران باقی است. او همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و استاد گروه کتابداری کتابخانه ملی ایران بوده‌است و جایزه ترویج علم ایران را از جانب انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران دریافت کرده‌است زندگی شخصی خانواده پدری پوری سلطانی، دختر مهدی سلطانی شیرازی و رقیه خانم حائری (دختر شیخ عبدالله حائری مازندرانی و آمنه خانم کرمانشاهی) در یکم شهریورماه ۱۳۱۰ زاده شد. پدرش از وکلای دادگستری و از مریدان رحمت علیشاه (شیخ عبدالله حائری) بود و به خاطر وی از شیراز به تهران کوچ کرد و در خانقاه او مستقر شد. تا آن‌که با دختر بزرگ وی، رقیه خانم، ازدواج کرد. حاصل ازدواج آن‌ها سه پسر و چهار دختر بود (یوسف، محمود، شمسی (زهرا)، حمیده (بدری)، منیر، مسعود و پوراندخت (پوری) که دوقلو بودند). ازدواج با مرتضی کیوان پوری سلطانی در ۲۷ خرداد ۱۳۳۳ با مرتضی کیوان، روزنامه‌نگار و منتقد ادبی، ازدواج کرد. هنوز سه ماه از ازدواج آن‌ها نگذشته بود که پوری و همسرش دستگیر شدند. مرتضی کیوان و نه تن از افسران ارتش به جرم عضویت در تشکیلات مخفی حزب توده ایران، در ۲۷ مهر ۱۳۳۳ اعدام شد. در دی‌ماه آن سال پوری که از بیماری و فشار روحی رنج می برد از زندان آزاد شد. احمد شاملو آن سال را چنین توصیف می‌کند: «سال بد/ سال باد/ سال اشک/ سال شک/ سال روزهای دراز و استقامت‌های کم/ سالی که غرور گدایی کرد/ سال پست/ سال درد/ سال عزا/ سالِ اشک پوری/ سالِ خونِ مرتضا/ سال کبیسه...» هوشنگ ابتهاج درباره اتفاقات پس از اعدام مرتضی می‌گوید: «... مدام سنگ قبر کیوان را می‎شکستند و ما برای خود علامتی داشتیم تا نشانی از گور او داشته باشیم و بتوانیم بر سر گورش برویم. بعد آنجا را خراب کردند و جایش بوستان درست کردند و بعد هم بوستان را ویران کردند و جایش ساختمان ساختند. وقتی آن بوستان را ساختند، من این شعر را روی بشقابی نوشتم و به پوری هدیه کردم: ساحتِ گورِ تو سروستان شد/ ای عزیزِ دلِ من/ تو کدامین سروی؟» مهاجرت و تحصیلات پس از اعدام مرتضی، پوری سلطانی دو سال در بستر بیماری بود ولی در ۱۳۳۵ برای ادامه تحصیل به لندن رفت. در آنجا به سفارش دکتر محمدجعفر محجوب به تحصیل در رشته زبان‌های آرامی مشغول شد. چند سالی را خارج از ایران زندگی کرد اما باز به ایران برگشت و پس از مدتی مرکز ملی کتابداری را پایه‌گذاری کرد و به عضویت هیئت علمی آن درآمد. او همچنین عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و استاد گروه کتابداری کتابخانه ملی ایران بوده‌است. مرگ پوراندخت سلطانی در شنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۴ بر اثر بیماری ریوی درگذشت. فیلم مستند «برای کتاب‌هایم» به کارگردانی رضا حائری، دربارهٔ زندگی، کار و فعالیت‌های پوراندخت سلطانی در کتابخانه ملی ایران است. بزرگداشت در اسفندماه ۱۳۹۳ کتابخانه ملی ایران، از خدمات پوری سلطانی تجلیل کرد و به وی لقب «مادر کتابداری مدرن ایران» را اعطا کرد. در ۱۷ خرداد ۱۳۹۴ نیز بزرگداشتی به مناسبت دویستمین شماره مجله بخارا برای پوری برپاشد و با حضور بزرگانی چون سایه، عبدالله انوار، نوش‌آفرین انصاری، کامران فانی و ... از این شماره که تصویر پوری سلطانی را بر جلد خویش داشت؛ رونمایی گردید. در تاریخ ۲۶ آبان‌ماه ۱۳۹۷، به همت خانواده و برخی از دوستان و همکاران پوری، اتاق کار و یادگارهای این بانوی فرهیخته در موزه کتاب و میراث مستند ایران، از بخش های کتابخانه ملی، رونمایی گردید؛ تا یاد این استاد گرانقدر، همیشه در خاطره‌ها جاودان بماند. برخی از آثار سرعنوان‌های موضوعی فارسی، کتابخانه ملی ایران دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی خدمات فنی، تهران: کتابخانه ملی ایران (این کتاب از منابع آزمون کارشناسی ارشد در ایران است راهنمای مجله‌ها و روزنامه‌های ایران، با همکاری رضا اقتدار، کتابخانه ملی ایران خلاصه رده‌بندی ده‌دهی دیویی و نمایه نسبی، ملویل دیویی، مترجم: ابراهیم عمرانی، ویراستار: پوری سلطانی هنر عشق ورزیدن، اثر اریک فروم، مترجم: پوری سلطانی


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
دكتر حسین حسین زاده
دكتر حسین حسین زاده
مدت ويدئو : 04:59
بازدید : 920
دکتر گودرز افتخار جهرمی
دکتر گودرز افتخار جهرمی
مدت ويدئو : 2:04
بازدید : 150
دکتر محسن سربیشه ای
دکتر محسن سربیشه ای
مدت ويدئو : 03:36
بازدید : 2662
دکتر محمد علی اردبیلی
دکتر محمد علی اردبیلی
مدت ويدئو : 2:31
بازدید : 562
ابوالوفا بوزجانی
ابوالوفا بوزجانی
مدت ويدئو : 05:17
بازدید : 1051
همه ...
دکتر محمد خزائلی
دکتر محمد خزائلی
مدت پادکست : 2:17
بازدید : 2368
محمد کاظم مزینانی
محمد کاظم مزینانی
مدت پادکست : 2:01
بازدید : 759
پژوهشگر جوان کرمانی
پژوهشگر جوان کرمانی
مدت پادکست : 4:39
بازدید : 622
ریان بن شبیب
ریان بن شبیب
مدت پادکست : 3:40
بازدید : 685
علی محمد حافظی
علی محمد حافظی
مدت پادکست : 1:52
بازدید : 921
همه ...
استادایرج افشار
استادایرج افشار
تعداد تصوير : 16
بازدید : 869
پروفسور پورمتعبد
پروفسور پورمتعبد
تعداد تصوير : 8
بازدید : 2193
دکتر محمدجعفر یاحقی
دکتر محمدجعفر یاحقی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 946
دکتر شریف لک‌زایی
دکتر شریف لک‌زایی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1768
دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی
دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 2650
همه ...