تاریخچه ی خیمه شب بازی

در حال بارگذاری ...پادکست

29 تير 1399

در ایران بنا به اشعاری که در هفت پیکر نظامی گنجوی شاعر داستان پرداز قرن ششم در دست است نخستین رد پای خیمه شب بازی به دوران بهرام گور منسوب می شود.چنانکه نظامی می سراید در این زمان شش هزار نوازنده و رقصنده از کولیان هند به ایران آمدند که خیمه شب بازان نیز در میان آنان بودند. شش هزار اوستاد دستان ساز/ مطرب و پایکوب و لعبت باز/ گِرد کرد از سواد هر شهری/ داد هر بقعه را از آن بهری. اما خیام نخستین شاعری است که از اصطلاحات خیمه شب بازی در شعر خود بهره ی فلسفی می گیرد: ما لعبتکانیم و فلک لعبت باز/ از روی حقیقتی نه از روی مجاز/ یک چند در این بساط بازی کردیم/ رفتیم به صندوق عَدَم یک یک باز. در قرن هفتم هم عطا ملک جوینی در کتاب خود «تاریخ جهانگشا» که تاریخ مغولان است، گزارشی از خیمه شب بازی در روزگار اوکتای قاآن به شرح زیر به دست می دهد:« روزی خیمه شب بازان از ختا ( ختا شهری میان ترکستان و چین قدیم ) آمده بودند و عروسک های ختایی عجیب و غریبی با خود آورده بودند که ما هرگز ندیده بودیم و به خیمه شب بازی پرداختند و در این هنگام عروسکی را که شکل پیرمردی با ریش سفید بود، از صندوق بیرون آورده و به صورت اسیر به نمایش در آوردند. اوکتای قاآن پرسید این صورت ِ کیست؟ گفتند صورت مسلمانی است یاغی که به دست لشکریان اسیر آمده است. اوکتای قاآن بی درنگ فرمود که بازی را متوقف بدارند.» در زمان صفویه « ژان شاردن» در سفرنامه ی خود به اجرای نمایش عروسکی «سلطان سلیم» پادشاه عثمانی، در میدان نقش جهان اصفهان اشاره می کند که در حدود هشتاد عروسک بازیگر داشته و بازی ساعت ها به درازا کشیده. او همچنین اضافه می کند که خیمه شب بازان ایرانی بهیچوجه گدایی نمی کنند، بلکه در حضور جمع به نمایش می پردازند و هر کس که بخواهد به میل دل خود به آنها پولی می دهد.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
آش دندون سری  در بندر گز
آش دندون سری در بندر گز
مدت ويدئو : 2:04
بازدید : 180
مراسم پی پاک کردن حساب
مراسم پی پاک کردن حساب
مدت ويدئو : 0:54
بازدید : 453
پنجاه به در قزوین
پنجاه به در قزوین
مدت ويدئو : 03:06
بازدید : 1432
مراسم کمسای
مراسم کمسای
مدت ويدئو : 04:07
بازدید : 2159
رقص های ایل بختیاری
رقص های ایل بختیاری
مدت ويدئو : 4:44
بازدید : 236
همه ...
برگزاری آیین نوروز در گتوند
برگزاری آیین نوروز در گتوند
مدت پادکست : 3:53
بازدید : 422
فلسفه نوروز و بهار
فلسفه نوروز و بهار
مدت پادکست : 5:05
بازدید : 462
فلسفه وجودی هەلپرکی کوردی
فلسفه وجودی هەلپرکی کوردی
مدت پادکست : 2:32
بازدید : 905
نحوه نذری در بهبهان
نحوه نذری در بهبهان
مدت پادکست : 4:45
بازدید : 514
نان یوخا
نان یوخا
مدت پادکست : 1:08
بازدید : 537
همه ...
اولین جشنواره انار هورامان
اولین جشنواره انار هورامان
تعداد تصوير : 16
بازدید : 469
دومین جشنواره ملی گل گاو زبان در دهستان جنت رودبار رامسر
مراسم آئینی قوچ گذار
مراسم آئینی قوچ گذار
تعداد تصوير : 16
بازدید : 726
عروسی سنتی قشقایی در فیروزآباد فارس
عروسی سنتی قشقایی در فیروزآباد فارس
تعداد تصوير : 20
بازدید : 2246
استقبال از نوروز در رودسر گیلان
استقبال از نوروز در رودسر گیلان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 342
همه ...