ابوالحسن محمد عامری نیشابوری

در حال بارگذاری ...پادکست

08 ارديبهشت 1399

ابوالحسن محمد عامری نیشابوری (وفات 381 ق)، فیلسوف، در نیشابور متولد شد و براى كسب دانش به اكثر بلاد اسلامى مسافرت كرد، و با دانشمندان بزرگى مانند ابن‏عمید، ابوالحسن عتبى، ابوسعید سیرافى، ابوسلیمان منطقى سجستانى، ابوحیان توحیدى و ابن‏مسكویه مصاحبت و مباحثه داشت و از هر خرمنى توشه‏یى اندوخت. استاد او در حكمت ابوزید بلخى بود. مدتى به صوفیه دل داد و با آنان محشور شد. وى معاصر ابوعلى سینا بود و با او مكاتباتى نیز داشت، چنانكه یكى از تصنیفات بوعلى جواب «اسئله عامرى» است. آگاهى ما از زندگى خصوصى عامرى بسیار اندك است و لیكن مى‏توان گفت كه چون مردى تندخو بود و در بیان عقاید فیلسوفان جسور و دلیر، عدّه‏اى قصد خون او كرده بودند، لذا، بر جان خود هراسان بود، و پیوسته سفر مى‏كرد از تألیفات او: «الابصار والمبصر»، درباره‏ى دیدن و بینایى؛ «الاعلام بمناقب الاسلام» در 28 صفحه؛ «الأمد الى الأبد»، در تاریخ فلسفه؛ «انقاذ البشر من الجبر والقدر»؛ «التقریر لأوجه التقدیر»؛ «فرخ‏نامه‏ى یونان دستور»، شامل اندرزهاى یونان دستور است به كسرى انوشیروان ساسانى؛ «السعادة والاسعاد»، كه مهمترین و شاید بزرگ‏ترین اثر عامر است. ابوالحسن محمد عامری شیخ أبی الحسن محمد ابن یوسف العامری النیسابوری محمد بن یوسف عامری نیشابوری Al Ameri.png عامری مهم‌ترین فیلسوف، در فاصلهٔ زمانی میان فارابی و ابن‌سینا است زادروز ۳۰۰ (قمری)/۹۱۲ یا ۹۱۳ میلادی در نیشابور درگذشت ۲۷ شوال ۳۸۱ (قمری)/۹۹۰ یا ۹۹۱ میلادی در نیشابور پیشه فلسفه، منطق، فقه، علوم طبیعی، اخلاق، کلام و سیاست سال‌های فعالیت سدهٔ چهارم هجری تأثیرگذاران کندی، ابوزید بلخی و ابوالفضل بن عمید تأثیرپذیرفتگان ابوعلی مسکویه، ابوحیان توحیدی و مانی مجوسی مذهب حنفی ابوالحسن محمد بن یوسف عامری (به عربی: أبو الحسن محمد ابن یوسف العامری) فیلسوف، منطق دان و دانشمند معروف در سده چهارم هجری بود. ابوالحسن عامری از جمله مهم‌ترین فیلسوفانی است که در فاصله زمانی میان فارابی و ابن‌سینا می‌زیسته‌است. ابوالحسن در نیشابور زاده شد و در همان‌جا به تحصیل علوم دینی پرداخت و سپس در بلخ نزد ابوزید بلخی به تحصیل فلسفه پرداخت. پس از مرگ استاد به چاچ رفت و نزد ابوبکر قفال، فقه و کلام آموخت و سپس به بخارا بازگشت و کتاب معروف خود السعاده و الاسعاد را نوشت. در فاصله سال‌های ۳۵۲–۳۴۲ در نیشابور ساکن بود و حدود سال ۳۵۳، ۵ سال ساکن ری شد و به آموزش و نوشتن مشغول بود. ظاهراً در همین شهر ابوعلی مسکویه، مورخ نامدار در خدمت او بوده، ابوالحسن در ری از حمایت ابوالفضل بن عمید وزیر آل بویه و فرزند و جانشین او ابوالفتح برخوردار بود. دو گزارش از سفر او به بغداد در تذکره‌ها آمده‌است: نخستین سفر، پیش از ۳۳۵ ق، ابوالحسن عامری در بغداد با بی‌اعتنایی دانشمندان روبه‌رو شد و آزرده‌خاطر به زادگاهش بازگشت. در سفر دوم ابوالحسن عامری به بغداد، در مصاحبت ابوالفتح بن‌عمید، مناظره‌ای میان او و ابوسعید سیرافی اتفاق افتاد. وی در مجلسی که علمای بسیاری حاضر بودند آغاز سخن کرد و از ابوسعید دربارهٔ <طبیعت باء بسم‌الله> پرسید و ابوسعید که در پاسخ فرومانده بود، سخت بر ابوالحسن تاخت. ابوالحسن علاوه بر ابوزید بلخی نزد ابوالفضل بن عمید درس خوانده‌است. در میان کسانی که از او دانش‌آموخته‌اند، افزون بر ابوعلی مسکویه، ابوحیان توحیدی و مانی مجوسی نام می‌برد. ابوالقاسم کاتب نیز مدت‌ها ملازم او بوده و ابوحیان توحیدی و علی‌بن حسین هندو از دبیران دیوان عضدالدوله نیز در زمره شاگردان او بوده و از او فلسفه آموختند. برخی ابوالحسن را به دلیل مشرب زیدی استادش- ابوزید بلخی- فیلسوف زیدی یاد می‌کنند که فلسفه و دیانت را ملازم و مساوق یکدیگر می‌دانست. ابوالحسن به دلیل اعتقاد به قدم عالم و نیز کلامش در هیولی و صورت و زمان و مکان، به الحاد متهم شد. آرگون در این‌باره می‌نویسد: ا بوالحسن رشک دانشمندان پایتخت‌نشین را برانگیخت، چه آنان می‌ترسیدند که با حضور این شهرستانی زمخت‌رفتار که با دانش و فضیلت خود احترام همگان را برمی‌انگیخت، از عنایات امیر محروم شوند. او علاوه بر اینکه در فلسفه صاحب‌نظر بوده و تالیفاتی دارد، در باب اخلاق و دین نیز تحقیق و بررسی کرده و آثار ارزشمندی را پدیدآورده‌است. آثار الاعلام بمناقب الاسلام: ابوالحسن در این کتاب از مقام و منزلت دین اسلام سخن گفته‌است. غلام‌حسین ابراهیمی دینانی دربارهٔ این اثر می‌نویسد: «کتاب الاعلام ابوالحسن عامری از جهت سبک و روش کم‌نظیر بوده و احتمالاً پیش از او کسی بدین سبک و سیاق کتابی ننوشته‌است.» الامد علی الابد: این کتاب حاوی اندیشه‌های تازه‌ای از عامری دربارهٔ صفات اضافیه و سلبیه خداوند است. ابوالحسن در این‌باره، تبدل اضافات را در خداوند جایز ندانسته و معتقد است اختلاف اضافات در مورد باری‌تعالی موجب اختلاف حیثیات در ذات مقدس او خواهد بود و اختلاف حیثیات سبب تکثر می‌شود. متفکران بعدی هم چون قطب‌الدین شیرازی در شرح حکمه‌الاشراق شیخ شهاب‌الدین سهروردی راجع به صفات اضافیه و سلبیه خداوند به تفصیل سخن گفته و همان مطالبی را که ابوالحسن عامری در آثار خود مطرح کرده آورده‌است، اما شگفت اینکه وی این مطالب را منسوب به سهروردی کرده و مدعی شده‌است که پیش از سهروردی هیچ‌یک از متفکران بدین‌گونه سخن نگفته‌اند. در حالی که صدرالدین شیرازی این سخن قطب‌الدین را نقد کرده و می‌گوید: «این مطالب را در الامد ابوالحسن دیده‌ام که آنها را به انباذقلس نسبت داده‌است.» التقریر لاوجه التقدیر :دربارهٔ فلسفه‌است. السعاده و الاسعاد فی السیره الانسانیه: ابوالحسن این کتاب را به مباحث اخلاق و سیاست اختصاص داده‌است. البته جناب نصرالله حکمت انتساب کتاب را رد کرده‌است. الفصول فی‌المعالم الالهیه القول فی‌الابصار و المبصر الإتمام لفضائل الأنام الفصول الربانیة فی المباحث النفسانیة النُّسک العقلی شروح علی کتب أرسطو رسائل: در این کتاب ابوالحسن عامری «استقرار عدالت و دوری از ظلم و جور را هدف غایی حکومت و حکومت‌داری» می‌داند.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
دکتر ناصر اصلان آبادی
دکتر ناصر اصلان آبادی
مدت ويدئو : 5:18
بازدید : 169
پروفسور محمود شفاعی بچستان
پروفسور محمود شفاعی بچستان
مدت ويدئو : 05:00
بازدید : 924
سعید عاشقی
سعید عاشقی
مدت ويدئو : 01:15
بازدید : 641
دکتر عطاء الله عاملی بهایی
دکتر عطاء الله عاملی بهایی
مدت ويدئو : 02:57
بازدید : 937
همه ...
پروفسور فاطمه مدرسی
پروفسور فاطمه مدرسی
مدت پادکست : 1:25
بازدید : 69571
دکتر سید علی ملک حسینی
دکتر سید علی ملک حسینی
مدت پادکست : 4:47
بازدید : 1672
دکتر شهرام مهنا
دکتر شهرام مهنا
مدت پادکست : 5:01
بازدید : 1664
دکتر علی اکبر جلالی
دکتر علی اکبر جلالی
مدت پادکست : 5:03
بازدید : 1045
ناصرالدین منشی
ناصرالدین منشی
مدت پادکست : 5:04
بازدید : 493
همه ...
فیروز زنوزی جلالی
فیروز زنوزی جلالی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 881
پروفسور مهدی بلالی مود
پروفسور مهدی بلالی مود
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2801
پروفسور لطفی زاده
پروفسور لطفی زاده
تعداد تصوير : 16
بازدید : 2225
محمدجواد شریعت
محمدجواد شریعت
تعداد تصوير : 4
بازدید : 1462
ابوحامد کرمانی
ابوحامد کرمانی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1571
همه ...