پیشینه ی جشن سده در ایران

در حال بارگذاری ...پادکست

21 فروردين 1398

بیشتر دانشمندان نام سده را گرفته شده از صد می دانند. ابوریحان بیرونی می نویسد: سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیربابکان است. و علت آن جشن را گفته اند که هرگاه روزها و شب ها را جداگانه بشمارند میان آن و اخر سال عدد صد به دست می آید. و برخی می گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث درست صد تن شدند و یکی از خودشان را بر همه پادشاه گردانیدند. و برخی بر آنند که شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. اما آنچه از کتب و اسناد تاریخی برمی آید این است که جشن سده بیشتر جشنی کهن و ملی به شمار می آید و به بسیاری از کشورهای دیگر جهان هم راه یافته است. جشن سده به مناسبت سپری شدن چهل روز از زمستان و دقیقا در پایان چله ی بزرگ قرار دارد. زنده یاد استاد مهرداد بها می نویسد: واژه ی سده از فارسی کهن و به معنای پیدایش و آشکار شدن آمده و آن را برگزاری مراسمی به مناسبت چهلمین روز تولد خورشید می دانستند. از اسطوره های جشن سده تنها یکی به پیدایش آتش اشاره دارد. فردوسی بزرگ می گوید: هوشنگ پادشاه پیشدادی که شیوه ی کشت وکار، کندن کاریز و کاشتن درخت را به او نسبت می دهند روزی در دامنه ی کوه ماری دید و سنگی برگرفت و به سوی آن مار انداخت و مار فرار کرد اما از برخورد سنگ ها جرقه ای به وجود آمد و آتش پدیدار شد. همچنین در کتاب التفهیم و در کتاب آثار الباقیه ی ابوریحان از پدید آمدن آتش سخنی نیست بلکه آن را افروختن آتش بر بام ها می داند که به دستور فریدون انجام گرفت و در نورونامه نیز آمده است که فریدون همان روز که ضحاک بگرفت جشن سده برنهاد و مردمان که از جور و ستم ضحاک رسته بودند، پسندیدند. در جهت فال نیک آن روز را جشن کردندی و هر سال تابه امروز این آیین را در ایران به جای می آورند. اما جشن سده در عصر حاضر در مازندران، کردستان، لرستان و سیستان و بلوچستان و خراسان و بعضی از شهرهای دیگر رواج دارد. روستاییان و کشاورزان و چادرنشینان نزدیک غروب یکی از روزهای زمستان یعنی نیمه و یا پایان زمستان روی پشت بام، دامنه ی کوه ها، چراگاه ها و کشتزار خود آتشی افروخته و بنابر سنتی کهن پیرامون آن گرد می آیند بدون آن که نام جشن سده برآورند.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
تلم و تلم زنی
تلم و تلم زنی
مدت ويدئو : 02:43
بازدید : 755
ویه دل
ویه دل
مدت ويدئو : 03:31
بازدید : 402
خیمه شب بازی
خیمه شب بازی
مدت ويدئو : 06:00
بازدید : 1141
مراسم کمسای
مراسم کمسای
مدت ويدئو : 04:07
بازدید : 1996
مراسم شه و براتی (نوروزانه کودکان)
مراسم شه و براتی (نوروزانه کودکان)
مدت ويدئو : 4:07
بازدید : 412
همه ...
رنگ رخته
رنگ رخته
مدت پادکست : 0:24
بازدید : 305
مراسم  زنبیل گردانی
مراسم زنبیل گردانی
مدت پادکست : 2:39
بازدید : 565
نقاره زنی در حرم رضوی
نقاره زنی در حرم رضوی
مدت پادکست : 1:54
بازدید : 297
نخل گردانی
نخل گردانی
مدت پادکست : 5:23
بازدید : 1624
آیین چرخ ریسون در فیروز آباد یزد
آیین چرخ ریسون در فیروز آباد یزد
مدت پادکست : 4:57
بازدید : 1526
همه ...
هفت سین نوروزی
هفت سین نوروزی
تعداد تصوير : 8
بازدید : 484
علم گردانی روستای هزاوه  اراک
علم گردانی روستای هزاوه اراک
تعداد تصوير : 24
بازدید : 905
آیین سنتی پنجه زرتشتیان
آیین سنتی پنجه زرتشتیان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1351
آیین بیل گردانی
آیین بیل گردانی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1180
نمایشگاه نقاشی‌های مذهبی قهوه‌خانه‌ای
همه ...