پیشینه ی جشن سده در ایران

در حال بارگذاری ...پادکست

21 فروردين 1398

بیشتر دانشمندان نام سده را گرفته شده از صد می دانند. ابوریحان بیرونی می نویسد: سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیربابکان است. و علت آن جشن را گفته اند که هرگاه روزها و شب ها را جداگانه بشمارند میان آن و اخر سال عدد صد به دست می آید. و برخی می گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث درست صد تن شدند و یکی از خودشان را بر همه پادشاه گردانیدند. و برخی بر آنند که شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. اما آنچه از کتب و اسناد تاریخی برمی آید این است که جشن سده بیشتر جشنی کهن و ملی به شمار می آید و به بسیاری از کشورهای دیگر جهان هم راه یافته است. جشن سده به مناسبت سپری شدن چهل روز از زمستان و دقیقا در پایان چله ی بزرگ قرار دارد. زنده یاد استاد مهرداد بها می نویسد: واژه ی سده از فارسی کهن و به معنای پیدایش و آشکار شدن آمده و آن را برگزاری مراسمی به مناسبت چهلمین روز تولد خورشید می دانستند. از اسطوره های جشن سده تنها یکی به پیدایش آتش اشاره دارد. فردوسی بزرگ می گوید: هوشنگ پادشاه پیشدادی که شیوه ی کشت وکار، کندن کاریز و کاشتن درخت را به او نسبت می دهند روزی در دامنه ی کوه ماری دید و سنگی برگرفت و به سوی آن مار انداخت و مار فرار کرد اما از برخورد سنگ ها جرقه ای به وجود آمد و آتش پدیدار شد. همچنین در کتاب التفهیم و در کتاب آثار الباقیه ی ابوریحان از پدید آمدن آتش سخنی نیست بلکه آن را افروختن آتش بر بام ها می داند که به دستور فریدون انجام گرفت و در نورونامه نیز آمده است که فریدون همان روز که ضحاک بگرفت جشن سده برنهاد و مردمان که از جور و ستم ضحاک رسته بودند، پسندیدند. در جهت فال نیک آن روز را جشن کردندی و هر سال تابه امروز این آیین را در ایران به جای می آورند. اما جشن سده در عصر حاضر در مازندران، کردستان، لرستان و سیستان و بلوچستان و خراسان و بعضی از شهرهای دیگر رواج دارد. روستاییان و کشاورزان و چادرنشینان نزدیک غروب یکی از روزهای زمستان یعنی نیمه و یا پایان زمستان روی پشت بام، دامنه ی کوه ها، چراگاه ها و کشتزار خود آتشی افروخته و بنابر سنتی کهن پیرامون آن گرد می آیند بدون آن که نام جشن سده برآورند.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
مراسم حنابندان در كرمانج
مراسم حنابندان در كرمانج
مدت ويدئو : 03:40
بازدید : 8716
بوری
بوری
مدت ويدئو : 02:27
بازدید : 418
سلام برتشنه لب کربلا
سلام برتشنه لب کربلا
مدت ويدئو : 04:59
بازدید : 1260
آوای انارچینی
آوای انارچینی
مدت ويدئو : 05:14
بازدید : 260
دستمال بازی بختیاری
دستمال بازی بختیاری
مدت ويدئو : 02:53
بازدید : 834
همه ...
یدی گجه و آدقویدی
یدی گجه و آدقویدی
مدت پادکست : 2:51
بازدید : 3107
شب نام گذاری نوزاد
شب نام گذاری نوزاد
مدت پادکست : 1:00
بازدید : 499
نوروزی خوانی در گیلان
نوروزی خوانی در گیلان
مدت پادکست : 1:11
بازدید : 1876
وره دگنی
وره دگنی
مدت پادکست : 1:29
بازدید : 1104
بذرپاشی در ایلام
بذرپاشی در ایلام
مدت پادکست : 5:49
بازدید : 1667
همه ...
افطاری در حرم امام رضا
افطاری در حرم امام رضا
تعداد تصوير : 24
بازدید : 1391
جشن تیرگان
جشن تیرگان
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1117
سبزه های نوروزی 94
سبزه های نوروزی 94
تعداد تصوير : 19
بازدید : 1541
مراسم علم بندی در شهرک ماسوله
مراسم علم بندی در شهرک ماسوله
تعداد تصوير : 20
بازدید : 539
آیین بیل گردانی
آیین بیل گردانی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1150
همه ...