پیشینه ی جشن سده در ایران

در حال بارگذاری ...پادکست

21 فروردين 1398

بیشتر دانشمندان نام سده را گرفته شده از صد می دانند. ابوریحان بیرونی می نویسد: سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیربابکان است. و علت آن جشن را گفته اند که هرگاه روزها و شب ها را جداگانه بشمارند میان آن و اخر سال عدد صد به دست می آید. و برخی می گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث درست صد تن شدند و یکی از خودشان را بر همه پادشاه گردانیدند. و برخی بر آنند که شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. اما آنچه از کتب و اسناد تاریخی برمی آید این است که جشن سده بیشتر جشنی کهن و ملی به شمار می آید و به بسیاری از کشورهای دیگر جهان هم راه یافته است. جشن سده به مناسبت سپری شدن چهل روز از زمستان و دقیقا در پایان چله ی بزرگ قرار دارد. زنده یاد استاد مهرداد بها می نویسد: واژه ی سده از فارسی کهن و به معنای پیدایش و آشکار شدن آمده و آن را برگزاری مراسمی به مناسبت چهلمین روز تولد خورشید می دانستند. از اسطوره های جشن سده تنها یکی به پیدایش آتش اشاره دارد. فردوسی بزرگ می گوید: هوشنگ پادشاه پیشدادی که شیوه ی کشت وکار، کندن کاریز و کاشتن درخت را به او نسبت می دهند روزی در دامنه ی کوه ماری دید و سنگی برگرفت و به سوی آن مار انداخت و مار فرار کرد اما از برخورد سنگ ها جرقه ای به وجود آمد و آتش پدیدار شد. همچنین در کتاب التفهیم و در کتاب آثار الباقیه ی ابوریحان از پدید آمدن آتش سخنی نیست بلکه آن را افروختن آتش بر بام ها می داند که به دستور فریدون انجام گرفت و در نورونامه نیز آمده است که فریدون همان روز که ضحاک بگرفت جشن سده برنهاد و مردمان که از جور و ستم ضحاک رسته بودند، پسندیدند. در جهت فال نیک آن روز را جشن کردندی و هر سال تابه امروز این آیین را در ایران به جای می آورند. اما جشن سده در عصر حاضر در مازندران، کردستان، لرستان و سیستان و بلوچستان و خراسان و بعضی از شهرهای دیگر رواج دارد. روستاییان و کشاورزان و چادرنشینان نزدیک غروب یکی از روزهای زمستان یعنی نیمه و یا پایان زمستان روی پشت بام، دامنه ی کوه ها، چراگاه ها و کشتزار خود آتشی افروخته و بنابر سنتی کهن پیرامون آن گرد می آیند بدون آن که نام جشن سده برآورند.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
احترام به بزرگتر ها
احترام به بزرگتر ها
مدت ويدئو : 01:17
بازدید : 1068
هه لپه رکی
هه لپه رکی
مدت ويدئو : 02:49
بازدید : 622
عروسی محلی روستای سیاهکلان کرج
عروسی محلی روستای سیاهکلان کرج
مدت ويدئو : 5:00
بازدید : 350
جشن رغائب
جشن رغائب
مدت ويدئو : 05:13
بازدید : 594
سنت پخت شیرینی
سنت پخت شیرینی
مدت ويدئو : 3:54
بازدید : 72
همه ...
تُلُم زدن (مشک زدن)
تُلُم زدن (مشک زدن)
مدت پادکست : 4:33
بازدید : 3036
تقویم محلی ایلام
تقویم محلی ایلام
مدت پادکست : 5:50
بازدید : 29
مراسم آخرین روز عروسی
مراسم آخرین روز عروسی
مدت پادکست : 2:48
بازدید : 2273
چمر
چمر
مدت پادکست : 4:51
بازدید : 6476
عزاداری  مردم باغملک
عزاداری مردم باغملک
مدت پادکست : 3:23
بازدید : 503
همه ...
آیین علم گردانی
آیین علم گردانی
تعداد تصوير : 20
بازدید : 719
آیین سنتی پیر علم
آیین سنتی پیر علم
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1838
حاجی فیروز
حاجی فیروز
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1498
شیر خوارگان در استادیوم رضازاده
شیر خوارگان در استادیوم رضازاده
تعداد تصوير : 16
بازدید : 2104
سفره‎ افطار برای رهگذران
سفره‎ افطار برای رهگذران
تعداد تصوير : 20
بازدید : 236
همه ...