پیشینه پارچه بافی در ایران

در حال بارگذاری ...پادکست
25

10 دي 1397

به گفته محققان، پیشینه بافت پارچه در ایران به هزار‌ه‌های پیش از میلاد می‌رسد. نمونه‌های قدیمی بسیاری نیز در کاوش‌ها به دست آمده است. دوک نخ‌ریسی اولین وسیله پارچه بافی است که الیاف را به نخ تبدیل می‌کند. تکامل این وسیله نقش مهمی در پیشرفت فن نساجی داشته و مقدمه پیدایش چرخ نخ ریسی بوده است. یافته‌های باستان‌شناسی نشان‌دهنده استفاده دوک از دوره نوسنگی است. در بسیاری از محوطه‌های باستانی عصر نوسنگی ایران دوک‌های متعددی یافت شده‌اند. مهری به دست آمده از محوطه چغامیشِ خوزستان متعلق به ۳۳۰۰ ق‌م زنی را در حال نخ‌ریسی نشان می‌دهد. دستگاه بافندگی وسیله بعدی است که تاریخ ابداع آن به اوایل هزاره چهارم قبل از میلاد می‌رسد. بر روی مهری که از شوش به دست آمده است، دو نفر در کنار دستگاه بافندگی نقش شده‌اند که نشان‌دهنده وجود این حرفه در آغاز عصر شهرنشینی است. این دستگاه یکی از دستاوردهای تاریخ تمدن است که تمدن‌های ایران، چین، سوریه و مصر در تکامل آن سهم بسزایی داشته‌اند. کار دستگاه بافندگی درهم تنیدن تار با پود است. دستگاه بافندگی تارها را به حالت کشیده نگاه می‌دارد تا پودها را به‌آن ببافند. نخستین بافته یافت شده از تپه یحیی در کرمان، متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد و از نخ‌هایی است که از الیاف حیوانی به دست آمده‌اند. ایجاد طرح و نقش بر روی پارچه نیاز به ابزار و مهارت‌های فنی داشت. به احتمال زیاد، بافت پارچه‌های طرح دار به شکل طرح دوپودی در جنوب و غرب ایران در حدود دوهزار سال قبل از میلاد رایج شده بود. در این روش دو پود باهم و در یک سازمان به کار می‌رفتند، یکی برای بافت ساده و دیگری برای جایی که لازم بود طرح بر روی پارچه آورده شود. این روش شکل ساده‌ای از پارچه مرکب است. کمی بعد از ایران، در چین نوعی بافت رایج شد که اصطلاحا به آن تار طرح مرکب می‌گویند.. این دو شیوه بافت با روش‌های چینی از دوره اشکانی در شرق ایران رواج داشت و به تدریج به سوی غرب گسترش یافت. بافندگان ایرانی روش دو تار را به کار بردند، ولی چون به طرح بافت پودی عادت داشتند، روش چینی‌ها را معکوس کردند و پارچه‌ای ترکیبی بافتند که طبق طرح یکی از پودها روی پارچه قرار می‌گرفت. این روش ترکیبی از اوایل دوره ساسانی در ایران رواج یافت و سپس به روم شرقی، سیسیل، ایتالیا و شمال اروپا راه یافت و به نام پارچه‌های مرکب شهرت پیدا کرد.مهم‌ترین و بزرگ‌ترین کارگاه‌های حریر بافی در زمان ساسانیان در خوزستان، به ویژه شهرهای شوش، شوشتر و جندی‌شاپور قرار داشتند. علاوه بر خوزستان در خراسان، طبرستان، گرگان، آذربایجان و فارس نیز پارچه‌بافی رونق فراوانی داشته است. از دیگر شهرهای معروف این دوران می‌توان به ری هم اشاره کرد، بافندگان این شهر در بافت نوعی پارچه ابریشمی معروف به «دورو» تبحر بسیاری داشته‌اند یکی از معروف‌ترین پارچه‌های این دوره، طراز نام دارد. طراز به پارچه‌هایی اطلاق می‌ شد که حاشیه‌ای کتیبه‌دار داشت. در زمان خلافت امویان و عباسیان پارچه‌های طراز اهمیت ویژه‌ای داشته، به طوری که کارگاه‌های بافت این پارچه در جوار قصر خلفا دایر می‌شد. بر این پارچه‌ها نام و نشانه‌های ویژه خلفا را می‌نوشتند.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
قباله های ازدواج قدیمی
قباله های ازدواج قدیمی
مدت ويدئو : 05:35
بازدید : 1395
جویم
جویم
مدت ويدئو : 5:48
بازدید : 262
بمباران سنندج 28 دی 65
بمباران سنندج 28 دی 65
مدت ويدئو : 05:49
بازدید : 1823
زنان هوارنشین
زنان هوارنشین
مدت ويدئو : 4:32
بازدید : 283
همه ...
حوادث 15 بهمن 1357
حوادث 15 بهمن 1357
مدت پادکست : 2:29
بازدید : 1108
برد گلو
برد گلو
مدت پادکست : 4:30
بازدید : 857
مکان دیدنی سد دز در نوروز
مکان دیدنی سد دز در نوروز
مدت پادکست : 2:21
بازدید : 216
عقدنامه های تاریخی
عقدنامه های تاریخی
مدت پادکست : 3:55
بازدید : 1145
همه ...
گزینه روی میز مردم قهرمان شهرکرد
گزینه روی میز مردم قهرمان شهرکرد
تعداد تصوير : 20
بازدید : 604
بازدید رئیس جمهور از طرح های جزیره کیش
بازدید رئیس جمهور از طرح های جزیره کیش
تعداد تصوير : 12
بازدید : 353
مواد مخدر
مواد مخدر
تعداد تصوير : 12
بازدید : 1362
اتومبیل سبز
اتومبیل سبز
تعداد تصوير : 4
بازدید : 987
گلریزان برای ساخت زورخانه
گلریزان برای ساخت زورخانه
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1371
همه ...