مسجد سرپلک (شهید حسن مدرس طباطبایی ) یزد

مسجد سرپلک  (شهید حسن مدرس طباطبایی ) یزد
6.7

05 آذر 1395

مسجد سرپلک (شهید حسن مدرس طباطبایی ) و ساباط جنب آن، در ابتداى بازار سرپلک شهرستان یزد قرار دارد. مؤلف تاریخ یزد، با توجه به کاشى‌هاى مسدس تیمورى بکار رفته در ایوان تابستانى این بنا، قدمت آن را به قرن نهم هـ.ق نسبت مى‌دهد. بناى این مسجد از خشت و گل با بکارگیرى آجر در قسمت‌هایى از ساختمان مانند کف و پشت‌بام است و شامل گرمخانه، صحن، گنبد و ایوان تابستانى است. مسجد سرپلک داراى ورودى در ضلع‌هاى جنوبى و شرقى است و بر دو لوح کاشى‌ سردر ضلع شرقى آن، سال ۱۱۲۳ هـ.ق حک شده است. گرمخانهٔ مسجد با پوششى از طاق و تویزه در ضلع شرقى صحن و در سطحى بلندتر از سطح صحن و ایوان تابستانى بنا شده است. روبه‌روى گرمخانهٔ اصلى در ضلع غربى صحن، گرمخانهٔ کوچکترى دیده‌ مى‌شود. حوضخانهٔ مسجد در گوشهٔ شمال شرقى صحن، در عمق زمین قرار داشت. در محراب و قسمت‌هایى از محوطهٔ زیر گنبد این مسجد، کاربندى گچى بکار رفته است. کاشى‌هاى مسدس فیروزه‌اى موجود در محراب، ازارهٔ اطراف ایوان و دست‌اندازهاى غرفه‌هاى نیم‌طبقه، از شاخص‌هاى این بنا به‌شمار مى‌رود. کاشى معرق موجود در محراب از ظرایف هنرى این مسجد و بیانگر قدمت این بنا است. مسجد سر پلک شهید حسن مدرس طباطبایی مربوط به سدهٔ ۸ ه. ق. است و در یزد، محله سرپلک، ابتدای بازارچه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۶ آبان ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است محله ای كوچك در مجاورت محله شاه طهماسب میباشد كه از جهات شمال به محله لرد كیوان ، از جنوب به خیابان قیام ، از شرق به محله لب خندق ، وار غرب به محله شاه طهماسب محدود میشود . : وجه تسمیه چنانچه از نام این محله برمی آید محله مذکور ماٌخوذاز "سرپل" می باشد که در عهد آل مظفر در خارج از حصار شهر یزد قرار ذاشته است . ازنوشته های مورخان محلی یزد چنین برمی آید که محله سرپلک در اواخر قرن هفتم هجری شکل گرفته است . آثار تاریخی این محله عبارتند از : -حسینیه حاج یوسف --آب انبار سرپلک - مسجد سرپلک - حسینیه سرپلک - بازارچه سرپلک این محله از محلات قدیمی شهر یزد است ،نامش مكرااًدر تواریخ یزد دیده می شود.در قرن هشتم هجری از محلات خارج شهر ونزدیك به دروازه قطریان بود.در جامع الخیرات استطرادأاز آن به عنوان «سرپل »یاد شده است.یكی ازبرجسته ترین آثار بجای مانده از محله سر پلك مسجد سر پلك است . بنا به نوشته جعفری ،سر پلك در خارج شهر یزد قرار داشت و بناهای مشهوری همچون مدرسه ضیائیه و مدرسه قطبیه در آن قرار داشت. بنا به نوشته احمد كاتب مدرسه ضیائیه مشهور به ضیائیه داویان كه توسط خواجه ضیاءالدین محمد داویان احداث گردید . همچنین قسمتهایی از بقعة خواجه ضیاء الدین محمد نیز باقی مانده است که به استناد منابع تاریخی این مکان مزار فرزندان بنی نمیم ( که خود نیز در فهرج مدفون است ) و بسیاری از رجال ، از جمله فخر الدین احمد نائینی ( 849 هجری ) می باشد . ومدرسه قطبیه توسط خواجه علی قاسمان مسجدی در سر پلوك ساخته وطبنی جهت مقبره خود دایر نمود. از نوشته های مورخان محلی یزد چنین استنباط می شود كه محله سر پلوك در اواخر قرن هفتم هجری شكل گرفته است


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
مسجد جامع همدان
مسجد جامع همدان
مدت پادکست : 3:56
بازدید : 1771
امام زاده ابوطالب
امام زاده ابوطالب
مدت پادکست : 2:26
بازدید : 532
مسجد کوشک فردوس
مسجد کوشک فردوس
مدت پادکست : 2:04
بازدید : 1232
مسجد  حاج محراب چهار کوچه
مسجد حاج محراب چهار کوچه
مدت پادکست : 3:40
بازدید : 583
امامزاده جعفر (ع)
امامزاده جعفر (ع)
مدت پادکست : 2:31
بازدید : 512
همه ...
مسجد و مدرسه سپهسالار (شهید مطهری)
مسجد و مدرسه سپهسالار (شهید مطهری)
تعداد تصوير : 8
بازدید : 1304
مسجد جامع چادگان
مسجد جامع چادگان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1536
مسجد قصر منشی اصفهان
مسجد قصر منشی اصفهان
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1770
مسجد لرد آسیاب یزد
مسجد لرد آسیاب یزد
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1265
تپه نورالشهداء
تپه نورالشهداء
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2536
همه ...