موزه آب یزد

موزه آب یزد

17 خرداد 1394

در پشت بام این خانه، چاه خانه‎ای قرار دارد که وسیله چرخ‎چاه از آن آب می‎کشیدند و آب انبار خانه را که در طبقه‎ همکف قرار داشت، پر می‎کردند. ساختمان این بنا که دارای 720 مترمربع مساحت می‌باشد در سال 1266 هجری شمسی (1888میلادی) به دستور حاج سید علی اکبر کلاهدوز، که تاجری بلند آوازه بوده، بنا گردید و روزگاری دو قنات به اسامی رحیم آباد و زارچ از زیر این بنا عبور می‌کرده که هنوز هم قنات دو هزار ساله زارچ با 75کیلومتر طول کانال در زیر حیاط این عمارت در جریان است. این موزه در یکی از ارزشمندترین آثار معماری سنتی یزد به نام خانه کلاهدوزها واقع شده است. موزه آب محل مناسبی برای شناخت آثار و ابنیه‌ تاریخی در زمینه‌های مختلف مربوط به آب است که می‌تواند مورد استفاده پژوهشگران و علاقه‌مندان قرارگیرد. در حال حاضر این موزه بیش از 200 شیء تاریخی از وسایل مرتبط با کندن کاریز گرفته تا اسناد و مدارک برخی از قنات‎های اصلی یزد در معرض دید علاقه‎مندان قرار داده شده است. ابزاری که در این موزه است شامل کلنگ‎های ویژه کندن کاریز، چرخ‎چاه، لباس مقنی، انواع شیر‎های برداشت آب از آب انبار‎ها، ظرف‎های سفالی وشیشه‎ای ویژه ترابری و نگهداری آب، یک رشته مشک سقایی و ماکت چگونگی گردش آب قنات‎ها و اسناد و مدارک و وقفنامه‎ها می‎باشد. اما تعدادی از این اشیا به دلیل قدمت بالا، منحصر به فردند. برای نمونه، چند مشربه متعلق به یکهزار سال پیش در این موزه است که در معرض دید همگان قرار گرفته و از آن‌ها در کتاب‎های تاریخی کهن به عناوین مختلف یاد کرده‎اند. هم‌چنین ظرفی شیشه‎ای با لوله‎های جانبی در این موزه وجود دارد که صدها سال پیش، آب را داخل آن می‎ریختند و در محوطه بالایی آن برف قرار می‎دادند. این ظرف چون دوجداره است، برف به مرور آب شده و باعث می‎شده که این آب و همواره خنک، تازه و عاری از هر گونه آلودگی به دلیل عدم ورود حشرات به آن باشد. موزه آب یزد اردیبهشت ماه سال 1379 توسط شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد، در شهرستان یزد افتتاح گردید. علاوه بر آقای کلاهدوز و همسرشان، دختر، دوپسر و عروسهایشان و نیز دو خانواده از خدمتکاران سیاه پوست در این عمارت و منزل مجاور آن سکونت داشته‌اند. ساختمان این بنا یک هنر معماری شگفت‎آور است که از پنج اشکوب یا پنج سطح تشکل شده است. به گونه‎ای که از سطح اول یا پایین‎‏ترین طبقه آن، انشعاب کاریز دو رحیم‎آباد و زارچ می‎گذرد که یکی از این دو قنات، هنوز هم فعال می‎باشد.گچ بری این بنا که دارای اشکال و نقوش متفاوت و جالبی می‌باشد در سالهای اخیر مرمت شده است. سطح دوم را اگر پایاب در نظر بگیریم، در ژرفای 10 متری از زمین قرارداد و فضای آن هم حالت هشت ضلعی دارد که به خاطر برخورداری از دمای ثابت و فضای مطلوب، جای خوبی برای نگاه‎داری خوراکی‎هاست. در میان این اشکوب نیز، حوضی قراردارد که با گذرآب کاریز از آن همیشه دارای هوای خنک و مطبوع است. سطح سوم این بنا شامل طبقه زیرزمین است که دارای اتاق و دالان‎های متعدد و مرتبط می‎باشد و بیش‎تر روز‎های گرم تابستان اهالی خانه در آن سکونت داشته‎اند. موزه آب سطح چهارم هم اشکوب همکف بود که آن هم دارای اتاق‎های پنج دری، تالار، اتاق ارسی، آشپزخانه و محل زندگی خدمت‎کاران خانه بوده است. طبقه پنجم، پشت بام خانه می‌باشد. در آن، چاه خانه‎ای بوده که از طریق آن و با استفاده از چرخ چاه، آب‎ چاه‎های معروف به چهل گز برداشت و برای آشامیدن و موارد بهداشت اهل خانه استفاده می‎ گردید.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
هنر بافندگی و زیورالات  در شهر سوخته
هنر بافندگی و زیورالات در شهر سوخته
مدت ويدئو : 3:19
بازدید : 84
موزه دكتر سندوزی
موزه دكتر سندوزی
مدت ويدئو : 1:45
بازدید : 145
خانه موزه سیمین و جلال
خانه موزه سیمین و جلال
مدت ويدئو : 1:51
بازدید : 97
باغ موزه هنر(انگلیسی)
باغ موزه هنر(انگلیسی)
مدت ويدئو : 04:59
بازدید : 1003
موزه نظامی ذوالفقار کرمان
موزه نظامی ذوالفقار کرمان
مدت ويدئو : 05:54
بازدید : 481
همه ...
موزه آذربایجان
موزه آذربایجان
مدت پادکست : 4:21
بازدید : 1002
موزه تاریخ طبیعی تبریز
موزه تاریخ طبیعی تبریز
مدت پادکست : 0:58
بازدید : 983
موزه سنگ‌نگاره‌های مراغه
موزه سنگ‌نگاره‌های مراغه
مدت پادکست : 1:59
بازدید : 858
فرهنگسرای بهشت مشهد
فرهنگسرای بهشت مشهد
مدت پادکست : 5:42
بازدید : 463
موزه پست زاهدان
موزه پست زاهدان
مدت پادکست : 1:39
بازدید : 107
همه ...
گذر هنرمندان كیش
گذر هنرمندان كیش
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1360
موزه محلی تاس وکپل
موزه محلی تاس وکپل
تعداد تصوير : 1
بازدید : 1333
موزه تمبر البرز
موزه تمبر البرز
تعداد تصوير : 16
بازدید : 59
موزه خطایی
موزه خطایی
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1763
موزه جانوری كرمانشاه
موزه جانوری كرمانشاه
تعداد تصوير : 8
بازدید : 3056
همه ...