موزه آب یزد

موزه آب یزد

17 خرداد 1394

در پشت بام این خانه، چاه خانه‎ای قرار دارد که وسیله چرخ‎چاه از آن آب می‎کشیدند و آب انبار خانه را که در طبقه‎ همکف قرار داشت، پر می‎کردند. ساختمان این بنا که دارای 720 مترمربع مساحت می‌باشد در سال 1266 هجری شمسی (1888میلادی) به دستور حاج سید علی اکبر کلاهدوز، که تاجری بلند آوازه بوده، بنا گردید و روزگاری دو قنات به اسامی رحیم آباد و زارچ از زیر این بنا عبور می‌کرده که هنوز هم قنات دو هزار ساله زارچ با 75کیلومتر طول کانال در زیر حیاط این عمارت در جریان است. این موزه در یکی از ارزشمندترین آثار معماری سنتی یزد به نام خانه کلاهدوزها واقع شده است. موزه آب محل مناسبی برای شناخت آثار و ابنیه‌ تاریخی در زمینه‌های مختلف مربوط به آب است که می‌تواند مورد استفاده پژوهشگران و علاقه‌مندان قرارگیرد. در حال حاضر این موزه بیش از 200 شیء تاریخی از وسایل مرتبط با کندن کاریز گرفته تا اسناد و مدارک برخی از قنات‎های اصلی یزد در معرض دید علاقه‎مندان قرار داده شده است. ابزاری که در این موزه است شامل کلنگ‎های ویژه کندن کاریز، چرخ‎چاه، لباس مقنی، انواع شیر‎های برداشت آب از آب انبار‎ها، ظرف‎های سفالی وشیشه‎ای ویژه ترابری و نگهداری آب، یک رشته مشک سقایی و ماکت چگونگی گردش آب قنات‎ها و اسناد و مدارک و وقفنامه‎ها می‎باشد. اما تعدادی از این اشیا به دلیل قدمت بالا، منحصر به فردند. برای نمونه، چند مشربه متعلق به یکهزار سال پیش در این موزه است که در معرض دید همگان قرار گرفته و از آن‌ها در کتاب‎های تاریخی کهن به عناوین مختلف یاد کرده‎اند. هم‌چنین ظرفی شیشه‎ای با لوله‎های جانبی در این موزه وجود دارد که صدها سال پیش، آب را داخل آن می‎ریختند و در محوطه بالایی آن برف قرار می‎دادند. این ظرف چون دوجداره است، برف به مرور آب شده و باعث می‎شده که این آب و همواره خنک، تازه و عاری از هر گونه آلودگی به دلیل عدم ورود حشرات به آن باشد. موزه آب یزد اردیبهشت ماه سال 1379 توسط شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد، در شهرستان یزد افتتاح گردید. علاوه بر آقای کلاهدوز و همسرشان، دختر، دوپسر و عروسهایشان و نیز دو خانواده از خدمتکاران سیاه پوست در این عمارت و منزل مجاور آن سکونت داشته‌اند. ساختمان این بنا یک هنر معماری شگفت‎آور است که از پنج اشکوب یا پنج سطح تشکل شده است. به گونه‎ای که از سطح اول یا پایین‎‏ترین طبقه آن، انشعاب کاریز دو رحیم‎آباد و زارچ می‎گذرد که یکی از این دو قنات، هنوز هم فعال می‎باشد.گچ بری این بنا که دارای اشکال و نقوش متفاوت و جالبی می‌باشد در سالهای اخیر مرمت شده است. سطح دوم را اگر پایاب در نظر بگیریم، در ژرفای 10 متری از زمین قرارداد و فضای آن هم حالت هشت ضلعی دارد که به خاطر برخورداری از دمای ثابت و فضای مطلوب، جای خوبی برای نگاه‎داری خوراکی‎هاست. در میان این اشکوب نیز، حوضی قراردارد که با گذرآب کاریز از آن همیشه دارای هوای خنک و مطبوع است. سطح سوم این بنا شامل طبقه زیرزمین است که دارای اتاق و دالان‎های متعدد و مرتبط می‎باشد و بیش‎تر روز‎های گرم تابستان اهالی خانه در آن سکونت داشته‎اند. موزه آب سطح چهارم هم اشکوب همکف بود که آن هم دارای اتاق‎های پنج دری، تالار، اتاق ارسی، آشپزخانه و محل زندگی خدمت‎کاران خانه بوده است. طبقه پنجم، پشت بام خانه می‌باشد. در آن، چاه خانه‎ای بوده که از طریق آن و با استفاده از چرخ چاه، آب‎ چاه‎های معروف به چهل گز برداشت و برای آشامیدن و موارد بهداشت اهل خانه استفاده می‎ گردید.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
موزه رضا عباسی (انگلیسی)
موزه رضا عباسی (انگلیسی)
مدت ويدئو : 05:48
بازدید : 929
باغ‌موزه قصرتهران (انگلیسی )
باغ‌موزه قصرتهران (انگلیسی )
مدت ويدئو : 06:00
بازدید : 442
موزه مردم‌شناسی عشایر سراب
موزه مردم‌شناسی عشایر سراب
مدت ويدئو : 2:09
بازدید : 24
موزه هنرهای معاصر کرمان
موزه هنرهای معاصر کرمان
مدت ويدئو : 04:50
بازدید : 1225
موزه روزنامه نگاران
موزه روزنامه نگاران
مدت ويدئو : 02:59
بازدید : 1222
همه ...
موزه تاریخ طبیعی همدان
موزه تاریخ طبیعی همدان
مدت پادکست : 1:41
بازدید : 1637
موزهٔ کاریکاتور تبریز
موزهٔ کاریکاتور تبریز
مدت پادکست : 2:12
بازدید : 450
موزه صلح تهران
موزه صلح تهران
مدت پادکست : 3:10
بازدید : 349
موزه هنر های معاصر تهران
موزه هنر های معاصر تهران
مدت پادکست : 4:45
بازدید : 158
موزه استاد شهریار
موزه استاد شهریار
مدت پادکست : 1:49
بازدید : 857
همه ...
موزه لطفعلیان ملایر
موزه لطفعلیان ملایر
تعداد تصوير : 17
بازدید : 3502
موزه فلک الافلاک
موزه فلک الافلاک
تعداد تصوير : 8
بازدید : 5055
موزه ایلخانی مراغه
موزه ایلخانی مراغه
تعداد تصوير : 12
بازدید : 2106
چینی خانه شیخ صفی
چینی خانه شیخ صفی
تعداد تصوير : 12
بازدید : 3201
موزه عصر آهن تبریز
موزه عصر آهن تبریز
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1802
همه ...