کاریز ابراهیم آباد اراک

کاریز ابراهیم آباد اراک

23 ارديبهشت 1398

کاریزها یا قنات ‌ها یکی از مصادیق نبوغ ایرانی در مدیریت آب به ویژه در نواحی کم بارش و خشک است که وجود آنها از قرن‌ها پیش بیانگر غنای فکری و فرهنگی و اصالت تمدن ایرانی است. در ابراهیم آباد، کاریزی وجود دارد که شکل ظاهری آن با کاریز‌های دیگر فرق دارد. کاریز ابراهیم‌آباد، این کاریز بر سر راه قم به اراک قرار دارد. طول آن ۱۱ کیلومتر است و از کوه ‌های هفتادقله سرچشمه گرفته و تا روستای ابراهیم آباد ادامه می‌یابد و در سال ۹۳ در فهرست آثار تاریخی ملی کشور به ثبت رسیده است. به طور معمول مقنّی برای حفر چاه قنات کلنگش را که دسته‌اش نیم متر است، برمی ‌دارد و دایره‌ ای به شعاع یک متر می ‌زند. بعد هم این دایره تا پایین ادامه پیدا می ‌کند. اما این چاه، مخروطی شکل است؛ یعنی هر چه چاه به سمت پایین می‌ رود، بازتر می‌ شود. قطر دهانه میله آن حدود یک متر و قطر محل اتصال میله به کوره به حدود ۱۰ حلقه می ‌‏رسد. میله‌های بعدی‏ پس از مادر چاه که تعداد آنها به ۴۰ حلقه می ‏‌رسد هر کدام حدود ۱۰۰ متر عمق دارند و مادر چاه نیز دارای عمقی حدود ۱۱۰ ذرع است. آب قنات حدود ۹۶ هکتار زمین را به زیر کشت‏ می ‌‏برد. رفتن داخل این قنات، کار سختی است؛ آنها که رفته ‌اند از سال ۱۳۱۸تا ۱۳۷۸ (به مدت ۶۰ سال) فقط دو نفر از محلی ‌ها توانسته ‌اند به درون مادر چاه این قنات بروند، یکی از آنها یک مقنی و دیگری از مالکین روستا بوده است. می ‌گویند دیواره‌ های چاه، سنگ ‌چین شده و سنگ ‌ها را با ملات کنار هم گذاشته ‌اند. انتهای‏ میله چاه ‌‏ها در سنگ حفر شده است و دیواره ‌‏ها همه آب ‏‌زا است و در مورد مادر چاه اظهار می ‏‌دارند که دیواره ‌ها آب‌ ز‌است و با صدای عجیبی به قعر چاه ریزش می ‏‌کند. ترس از این‏ چاه به خاطر مخروطی شکل بودن آن است که مقنیان‏ درون آن بدون دسترسی به دیواره‏‌ ها فقط معلق ‏‌اند و جز صداهای وحشتناک آب و تاریکی چیزی مشاهده‏ نمی ‏‌کنند. این کاریز در دو بافت مارنی (شولاتی) و کنگلو (مرایی) یا به زبان محلی منطقه به صورت سِر (ser) ایجاد شده و با شیب ملایمی از مبداء به مظهر کاریز می ‌رسد. اولین چاه کاریز که به مادر چاه شهرت دارد در محلی به نام 'سرزا' Sere- za در منطقه هفتاد قله و در محل پشته قبرستان قرار گرفته است. کاریز ابراهیم‌آباد شامل یک رشته اصلی و دو رشته فرعی است که رشته ‌های فرعی آن در منطقه به نام‌ های رونا و قوشد خوانده می‌ شوند. در طول مسیر این قنات ۳۴۸ حلقه چاه برای هوادهی و جریان روان حرکت آب ایجاد شده که ۳۱۱ حلقه آن در شاخه اصلی، ۱۵ حلقه در رشته رونا و ۲۲ حلقه در رشته قوشد قرار دارد. کاریز ابراهیم‌آباد که با دانش بومیان و شناخت آنها از فناوری کاریز ایرانی ایجاد شده از زمان شکل ‌گیری تاکنون نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و شرب اهالی روستای کهن ابراهیم ‌آباد داشته و به ‌عنوان عنصری تاریخی با ارزش جاری، زنده است و به حیات خود ادامه می‌ دهد. حدود ۱۰۰ هکتار از اراضی روستای ابراهیم ‌آباد به صورت دوره ‌ای از طریق این قنات سیر آب می‌شود. این اثر تاریخی، فرهنگی در سده‌های پنجم و ششم شکل گرفته است. برخی از تصاویر فوق بازدید نماینده یونسکو از این کاریز می باشد.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
قلعه نسا (مهرداد کرد ) ترکمنستان
قلعه نسا (مهرداد کرد ) ترکمنستان
مدت ويدئو : 05:50
بازدید : 583
مجموعه یخدانهای بلقیس
مجموعه یخدانهای بلقیس
مدت ويدئو : 2:07
بازدید : 250
پل ترنالو- اصفهان
پل ترنالو- اصفهان
مدت ويدئو : 07:36
بازدید : 289
خانه قدیمی مارتاپیترز
خانه قدیمی مارتاپیترز
مدت ويدئو : 05:14
بازدید : 1547
باغ چشمه عمارت، بهشهر
باغ چشمه عمارت، بهشهر
مدت ويدئو : 03:50
بازدید : 385
همه ...
کلیسای مریم مقدس
کلیسای مریم مقدس
مدت پادکست : 2:31
بازدید : 865
ساختمان مسعود اَصمَع
ساختمان مسعود اَصمَع
مدت پادکست :
بازدید : 1380
بازار جهرم
بازار جهرم
مدت پادکست : 3:01
بازدید : 796
پناهگاه سنگی گیلارکش
پناهگاه سنگی گیلارکش
مدت پادکست : 3:40
بازدید : 2538
جاده سنگ فرش
جاده سنگ فرش
مدت پادکست : 0:35
بازدید : 776
همه ...
قلعه بیاضه
قلعه بیاضه
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1023
خانه ملک التجار یزد
خانه ملک التجار یزد
تعداد تصوير : 20
بازدید : 1531
تپه تاریخی ریوی
تپه تاریخی ریوی
تعداد تصوير : 12
بازدید : 388
بازار قم
بازار قم
تعداد تصوير : 20
بازدید : 204
کاروانسرای قصر بهرام
کاروانسرای قصر بهرام
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1001
همه ...