کاریز ابراهیم آباد اراک

کاریز ابراهیم آباد اراک

23 ارديبهشت 1398

کاریزها یا قنات ‌ها یکی از مصادیق نبوغ ایرانی در مدیریت آب به ویژه در نواحی کم بارش و خشک است که وجود آنها از قرن‌ها پیش بیانگر غنای فکری و فرهنگی و اصالت تمدن ایرانی است. در ابراهیم آباد، کاریزی وجود دارد که شکل ظاهری آن با کاریز‌های دیگر فرق دارد. کاریز ابراهیم‌آباد، این کاریز بر سر راه قم به اراک قرار دارد. طول آن ۱۱ کیلومتر است و از کوه ‌های هفتادقله سرچشمه گرفته و تا روستای ابراهیم آباد ادامه می‌یابد و در سال ۹۳ در فهرست آثار تاریخی ملی کشور به ثبت رسیده است. به طور معمول مقنّی برای حفر چاه قنات کلنگش را که دسته‌اش نیم متر است، برمی ‌دارد و دایره‌ ای به شعاع یک متر می ‌زند. بعد هم این دایره تا پایین ادامه پیدا می ‌کند. اما این چاه، مخروطی شکل است؛ یعنی هر چه چاه به سمت پایین می‌ رود، بازتر می‌ شود. قطر دهانه میله آن حدود یک متر و قطر محل اتصال میله به کوره به حدود ۱۰ حلقه می ‌‏رسد. میله‌های بعدی‏ پس از مادر چاه که تعداد آنها به ۴۰ حلقه می ‏‌رسد هر کدام حدود ۱۰۰ متر عمق دارند و مادر چاه نیز دارای عمقی حدود ۱۱۰ ذرع است. آب قنات حدود ۹۶ هکتار زمین را به زیر کشت‏ می ‌‏برد. رفتن داخل این قنات، کار سختی است؛ آنها که رفته ‌اند از سال ۱۳۱۸تا ۱۳۷۸ (به مدت ۶۰ سال) فقط دو نفر از محلی ‌ها توانسته ‌اند به درون مادر چاه این قنات بروند، یکی از آنها یک مقنی و دیگری از مالکین روستا بوده است. می ‌گویند دیواره‌ های چاه، سنگ ‌چین شده و سنگ ‌ها را با ملات کنار هم گذاشته ‌اند. انتهای‏ میله چاه ‌‏ها در سنگ حفر شده است و دیواره ‌‏ها همه آب ‏‌زا است و در مورد مادر چاه اظهار می ‏‌دارند که دیواره ‌ها آب‌ ز‌است و با صدای عجیبی به قعر چاه ریزش می ‏‌کند. ترس از این‏ چاه به خاطر مخروطی شکل بودن آن است که مقنیان‏ درون آن بدون دسترسی به دیواره‏‌ ها فقط معلق ‏‌اند و جز صداهای وحشتناک آب و تاریکی چیزی مشاهده‏ نمی ‏‌کنند. این کاریز در دو بافت مارنی (شولاتی) و کنگلو (مرایی) یا به زبان محلی منطقه به صورت سِر (ser) ایجاد شده و با شیب ملایمی از مبداء به مظهر کاریز می ‌رسد. اولین چاه کاریز که به مادر چاه شهرت دارد در محلی به نام 'سرزا' Sere- za در منطقه هفتاد قله و در محل پشته قبرستان قرار گرفته است. کاریز ابراهیم‌آباد شامل یک رشته اصلی و دو رشته فرعی است که رشته ‌های فرعی آن در منطقه به نام‌ های رونا و قوشد خوانده می‌ شوند. در طول مسیر این قنات ۳۴۸ حلقه چاه برای هوادهی و جریان روان حرکت آب ایجاد شده که ۳۱۱ حلقه آن در شاخه اصلی، ۱۵ حلقه در رشته رونا و ۲۲ حلقه در رشته قوشد قرار دارد. کاریز ابراهیم‌آباد که با دانش بومیان و شناخت آنها از فناوری کاریز ایرانی ایجاد شده از زمان شکل ‌گیری تاکنون نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز کشاورزی و شرب اهالی روستای کهن ابراهیم ‌آباد داشته و به ‌عنوان عنصری تاریخی با ارزش جاری، زنده است و به حیات خود ادامه می‌ دهد. حدود ۱۰۰ هکتار از اراضی روستای ابراهیم ‌آباد به صورت دوره ‌ای از طریق این قنات سیر آب می‌شود. این اثر تاریخی، فرهنگی در سده‌های پنجم و ششم شکل گرفته است. برخی از تصاویر فوق بازدید نماینده یونسکو از این کاریز می باشد.


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
سلطانیه
سلطانیه
مدت ويدئو : 05:10
بازدید : 3101
سرای کربلایی فریدون
سرای کربلایی فریدون
مدت ويدئو : 1:59
بازدید : 76
تخت سلیمان
تخت سلیمان
مدت ويدئو : 04:30
بازدید : 4322
سرای سعد السلطنه
سرای سعد السلطنه
مدت ويدئو : 05:24
بازدید : 1313
آرامگاه صائب تبریزی
آرامگاه صائب تبریزی
مدت ويدئو : 05:18
بازدید : 1101
همه ...
قلعه دختر کرمان
قلعه دختر کرمان
مدت پادکست : 2:57
بازدید : 780
باغ نشاط لار
باغ نشاط لار
مدت پادکست : 2:17
بازدید : 371
کاروانسرای محمدآباد
کاروانسرای محمدآباد
مدت پادکست : 3:36
بازدید : 722
حمام کسما
حمام کسما
مدت پادکست :
بازدید : 2576
رباط نو سر یزد
رباط نو سر یزد
مدت پادکست : 2:13
بازدید : 796
همه ...
قلعه قمچقای
قلعه قمچقای
تعداد تصوير : 12
بازدید : 3862
گنبد غفاریه
گنبد غفاریه
تعداد تصوير : 8
بازدید : 466
حمام تاریخی اراک
حمام تاریخی اراک
تعداد تصوير : 20
بازدید : 756
تخت جمشید
تخت جمشید
تعداد تصوير : 1
بازدید : 884
آب انبار سید حسن
آب انبار سید حسن
تعداد تصوير : 16
بازدید : 1518
همه ...