امامزاده سیداسحاق (علیه السلام)

امامزاده سیداسحاق (علیه السلام)

14 آذر 1396

امامزاده سید اسحاق (تهران)امامزاده سید اسحاق بقعه‌ای است که مردم آن را قدمگاه چهارده معصوم هم می‌خوانند. تاریخ احداث این بنا قرن هشتم یا نهم هجری است. اسحاق از نوادگان امام موسی کاظم است، شجره نامه دقیق امامزاده، اسحاق بن حسین بن حسن بن اسحاق بن جعفر بن حسن بن احمد بن هرون بن حسین بن ابراهیم بن محمد صالح بن موسی الکاظم است. وی به ولایت ری آمد و در ضلع شمیران به اتفاق اسماعیل بن زکریا کشته شد. سرداب، که قبر اصلی در آن قرار دارد، به وسیله در و پله‌های فلزی و سبز رنگ به حرم راه دارد. سنگ قبر به صورت یک سنگ قدیمی و طوسی رنگ است که به صورت برجسته به خط نستعلیق و در ستون‌های مستقل روی آن مطالبی نوشته شده است. سنگ شکسته و فرسوده دیگری که روی آن کلمات ((هذا المرقد)) باقی بوده در طرف دیگر سرداب دیده می شده است. سبک خط ثلث، وکلمات روی آن می رساند که این سنگ از آثار قرن هشتم یا نهم هجری باید بوده باشد. در امامزاده شجره نامه‌ای موجود است که به دستور اداره اوقاف از مشهد مقدس به تهران منتقل شده و نسب واقعی امامزاده را تایید می‌کند. در سرداب سنگ مرمر کوچکی موجود است، که از ابتدا همراه سنگ مرمر پیدا کرده‌اند وروی آن حک شده است((بسم الله الرحمن الرحیم اقا سید عیسی ابن موسی ابن جعفر نوالهدی حسینی)). در گذشته، بقعه دارای ضریحی بود که در سمت شمال اتاق قرار داشت. این ضریح بسیارکوچک و ساده به طول کمتر از یک متر و پنجاه سانتی‌متر و عرض هفتاد و پنج سانتی‌متر وده متر و ده سانتی‌متر بوده است و روی دیوارهای اطراف اتاق، تماثل ائمه و زیارت نامه‌های که برخی از آن‌ها به خط زیبا و خوانایی نوشته شده و ادعیه و مانند اینها آویخته بوده است. مساحت بقعه کمتر از سی مترمربع است، در فهرست اوقاف درباره این مکان چنین آمده است: امامزاده چهارده معصوم، به مساحت بیست متر مربع به پلاک ۲۹۳۴ واقع است در بخش نه تهران و بقعه او در کوچه خدابنده لو در خیابان ناصریه واقع شده، این امامزاده مشهور به سید بن اسحاق می‌باشد آستان مقدس امامزاده سیداسحاق (علیه السلام) ـ خیابان ناصرخسرو شجره نامه دقیق امامزاده، اسحاق بن حسین بن حسن بن اسحاق بن جعفر بن حسن بن احمد بن ‏هرون بن حسین بن ابراهیم بن محمد صالح بن موسی الکاظم (علیه السلام) است. وی به ولایت ری آمد و در ‏ضلع شمیران به اتفاق اسماعیل بن زکریا به شهادت رسید(کنزالانساب، ص 65). در امامزاده شجره نامه ‏ای موجود است که به دستور اداره اوقاف از مشهد مقدس به تهران منتقل شده و نسب واقعی امامزاده را ‏تأیید می کند. متن آن به شرح زیر است: «مقام محترم، حاج آقا امیر شیبانی دام عمره و توفیقاته: در ‏جواب نامه مورخه 27/7/27، شماره 202/7715 الف از تهران، راجع به شجره امامزاده اسحق بن موسی ‏علیه السلام در محله عربها، خیابان ناصر خسرو، خاطر شریف را مستحضر میدارد: در کتابی که مرخه ‏‏873 هجری بود چنین یافتم: اسحق بن حسین بن حسن بن اسحق بن جعفر بن حسن بن احمد بن ‏هرون بن حسین بن ابراهیم بن محمد الصالح بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی ‏بن ابیطالب علیهم صلوات الله وصلوات ملائکته و رسله. انا العبد اصغر بن ابراهیم اصغر بن مهدی ‏الحسینی شهیر به اصغر زاده» تاریخ شهادت، تولد و ورود این امامزاده به این مکان معلوم نیست.این ‏بقعه به امامزاده سید اسحاق معروف است و مردم آن را قدمگاه چهارده معصوم هم می می ‏خوانند (شاملو، ص1150؛ بلاغی، ص8 م، معتمدی، ص422‏‎) به سید اسحاق و قدمگاه چهارده معصوم (علیهم السلام) نیز می خوانند. بسم الله الرحمن الرحیم السلام علیک ایها السید الزکی الطاهر الولی الداعی الحفی اشهد انک قلت ‏حقا ونطقت صدقا و دعوت الی مولای و مولاک علانیه و سرا فاز متبعک و نجا مصدقک و خاب و ‏خسر مکذبک و المتخلف عنک اشهدلی بهذه الشهاده لا کون من الفائزین بمعرفتک و طاعتک و ‏تصدیقک واتباعک السلام علیک یا سیدی و مولای یا شهید بملک ری یا حضرت اسحق بن موسی بن ‏جعفر بن کن شفیعی و شفیع والدی بحق جدک وابئک و اجدادک الطاهرین جمیعا ورحمه الله اللهم صل ‏علی المصطفی محمد و المرتضی علی ‏‎ ‎والبتول فاطمه وصل علی السبطین الحسن والحسین و صل علی ‏العابدین علی ‏‎ ‎والباقر محمد و الصادق جعفر و الکاظم موسی والرضا علی و التقی محمد ‏‎ ‎والنقی علی ‏والزکی العسکری وصل علی الهادی المهدی صاحب الزمان و خلیفه الرحمن و امام الانس والجان علیه ‏الصلاه وعلیهم السلام الهی بحق الحسین و اخیه و جده وابیه و امه و بنیه و شیته و موالیه وزواره ‏ومجاوره نجنا من الغم الذی نحن فیه برحمتک یا راحم الراحمین. کوچه ای که بنا در آن قرار دارد، بسیار باریک است، به طوری که وسایل نقلیه به سختی از آن ‏عبور می کنند. این بنا گنبد ندارد و اگر کسی این مکان را به عنوان امامزاده نشناسد، متوجه بقعه متبرکه در ‏کوچه نمی شود. سنگ قبر امامزاده در سرداب قرار دارد. این بقعه در شرق کوچه خدابنده لو، که شرقی-‏غربی است، و نزدیک سه راهی این کوچه با کوچه دانشپور قرار گرفته است.محدوده مکان مورد نظر در ‏جنوب شرقی میدان امام خمینی و غرب محدوده موسوم به پامنار است. بقعه از شمال به میدان امام ‏خمینی، از جنوب به خیابان پانزده خرداد، از شرق به خیابان پامنار و از غرب به خیابان ناصر خسرو ‏محدود می شود. ظاهرا با چرخش نسبی کوچه خدابنده لو از محور شرقی- غربی جهت قبله نیز در بنا ‏رعایت شده است. در فهرست اوقاف درباره این مکان چنین آمده است: امامزاده چهارده معصوم ، به مساحت بیست ‏متر مربع به پلاک 2934 واقع است در بخش نه تهران و بقعه او در کوچه خدابنده لو در خیابان ناصریه ‏واقع شده، این امامزاده مشهور به سید بن اسحاق می باشد (معتمدی، ص423؛ بلاغی، ص8م). بقعه ‏امامزاده در گذشته شامل اتاقی به طول چهار متر وعرض سه مترو نیم و متصل به دالانی به عرض یک ‏متر بوده و سردابی بسیار کوچک به عمق یک متر داشته که ورود اشخاص تنومند بدان تقریبا میسر نبوده ‏است. داخل سرداب لوحه ای سنگی، که تاریخ آن بعد از سنه 1300 هـ ق بوده، بر دیوار نصب شده و ‏روی آن صلوات بر چهارده معصوم مرقوم بوده است. سنگ شکسته و فرسوده دیگری که روی آن کلمات ‏‏«هذا المرقد» باقی بوده در طرف دیگر سرداب دیده می شده است. سبک خط ثلث، وکلمات روی آن ‏می رساند که این سنگ از آثار قرن هشتم یا نهم هجری باید بوده باشد(معتمدی، ص423؛ نجمی، ص ‏‏390 - 389؛ مصطفوی، آثار تاریخی طهران، ص70؛ مصطفوی، مجموعه مقالات باستان شناسی؛ ص 424). ‏بنابرگفته افراد محلی، مساحت و ابعاد بنای اولیه به اندازه مساحت کنونی، ولی حرم هم سطح رمین بوده ‏است؛ در حالی که اکنون بالاتر از سطح زمین قرار دارد. بنای نخستین از خشت وآجرهای قدیمی بوده ‏است. در ورودی نیز در ضلع شمالی بقعه بوده و با دالان باریکی که ذکر شد به بقعه راه داشته است. روی ‏دیوارهای اطراف اتاق، تماثل ائمه و زیارت نامه های که برخی از آن ها به خط زیبا و خوانایی نوشته ‏شده و ادعیه و مانند اینها آویخته بوده است (نجمی، ص 390؛ مصطفوی، مجموعه مقالات باستان شناسی، ‏ص424؛ مصطفوی، آثار تاریخی طهران، ص 70). در حال حاضر دالان با فضای داخلی یکی شده و در ‏ورودی در ضلع غربی قرار گرفته است. در گذشته بخشی از کف امامزاده موکت و زیلو و بقیه خاک ‏بوده است. تنها تزیین لوستر های قدیمی آویزان به سقف بوده است و هیچ گونه تزیین دیگری نداشته ‏است. قبل از استفاده از برق شهر، روشنایی مورد نیاز آن با فانوس تامین می شده است. بعد از انقلاب به ‏تدریج امامزاده به شکل مخروبه در می آید. ولی اوقاف اداره آن را به عهده می گیرد. در سال 1378 ه ش بازسازی امامزاده شروع شد و حدود ‏دو سال کشید. در حال حاضر سه سال است که امامزاده با شکل و بنای جدید خود پذیرای زائران ‏است. در طی این بازسازی ضریح قدیمی برداشته شد و سطح قبر را به شکل سکویی بزرگ از جنس ‏سنگ مرمر بالا آوردند‎. سطح حرم را بالاتر از سطح زمین قرار دادند؛ به گونه ای که قبر اصلی در زیر ‏واقع شد و با چند فلزی به حرم متصل گردید. در امامزاده نیز که قبلاً آهنی بود، از چوب است و روی ‏آن به صورت برجسته، متن زیارت نامه، شجره نامه و اسماء جلاله کنده کاری شده است. در گذشته، ‏بقعه دارای ضریحی بود که در سمت شمال اتاق قرار داشت. این ضریح بسیارکوچک و ساده به طول ‏کمتر از یک متر و پنجاه سانتی متر و عرض هفتاد و پنج سانتی متر وده متر و ده سانتی متر بوده ‏است. (معتمدی، صص422-423؛ مصطفوی، مجموعه مقالات باستان شناسی، ص 424؛ مصطفوی، آثار ‏تاریخی طهران، ص70؛ نجمی، ص389) این ضریح به دلیل فرسودگی در سال 1380 ه.ش برداشته شد و ‏قرار شد ضریح جدیدی جایگزین آن گردد. ضریح قبلی از جنس چوب و به شکل مشبک بوده است. بقعه امامزاده اسحاق، به دلیل واقع شدن در انتهای کوچه، از خیابان اصلی دیده نمی شود. بقعه ‏فاقد گنبد یا گلدسته است. تابلو سبزرنگ سرکوچه محل امامزاده را پنجاه متر کوچه نشان می دهد؛ در ‏حالی که فاصله بقعه تا سر کوچه حدود صد و شصت قدم و حدود صد متر است. کوچه حدود دو متر ‏ونیم عرض دارد. در فاصله حدود بیست متری بنا دیده می شود. تنها عاملی که بنای زیارتگاه را از ‏ساختمان های اطراف متمایز کرده است پیش آمدگی آن است، زیرا ساختمان های مجاور بقعه، حدود دو ‏متر وپنجاه سانتی متر عقب نشینی کرده اند، و در نتیجه، عرض کوچه در نزدیکی زیارتگاه حدود پنج متر ‏شده است. اما بنای بقعه عقب نشینی نکرده است. در صورت باز بودن در امامزاده، با مشاهده پارچه های ‏سبز رنگی که داخل بنا نصب شده است، می توان متوجه بقعه امامزاده شد‎.‎ بنا تنها یک ورودی در ضلع غربی دارد. در ورودی فلزی، سبز رنگ، یک لنگه، به عرض یک متر ‏و قسمت بالای آن مشبک است و پشت آن شیشه گذاشته شده است. حرم به اندازه پنج پله بلند تر از ‏کف کوچه است و در آن روی پله سوم نصب شده است‎.‎ بنا از یک اتاق در طبقه اول و یک سرداب ‏‎(زیر زمین) که قبر داخل آن است، تشکیل شده است و ‏در کنار معبر( کوچه خدابنده لو) قرار گرفته است. رفت و آمد بین سرداب و اتاق به وسیله دریچه کف ‏اتاق و از طریق چند پله است.مساحت بقعه کمتر از سی مترمربع و آجر، کاشی، سنگ مرمر، چوب، ‏فولاد، گچ و شیشه از جمله مصالح به کار رفته در بنا ست.نمای بیرونی آجری است، که لبه انتهایی آن ‏هره چینی ده سانتی متری شده است. کل بنای بقعه، مساحتی در حدود هجده متر مربع دارد و ارتفاع آن ‏حدود پنج متر است. طبقه اصلی در ارتفاع یک متر و بیست سانتی متری زمین ساخته شده است. ‎بالای ‏پیش آمدگی آجری این در، قاب کوچکی از کاشی لاجوردی رنگ دیده می شود که روی آن به خط ‏نستعلیق نوشته شده: «اللهم صل علی محمد وآل محمد». در قسمت پایین نمای شمالی (نمای مشرف ‏به کوچه)، دو پنجره با نرده های مشبک و فلزی سبز رنگ قرار دارد که به فضای زیر زمین متصل است ‏و در فاصله پنجاه سانتی متری زمین قرار گرفته است. شیشه یکی از پنجره ها دو تکه است و زائران ‏موقوفات نقدی خود را از آنجا به داخل می اندازند. قبر امامزاده به طور دقیق در زیر این پنجره ها، و با ‏گود برداری اطراف، برآمدگی آن کاملاً مشخص است.این پنجره در حکم ضریح امامزاده، و محل ‏زیارت عابران است.بالای این پنجره و در داخل سه طاق نما، پنجره هایی متصل به فضای اتاق طبقه اول ‏دیده می شود.این سه طاق نما در قابی مستطیل شکل قرار گرفته اند.این قاب ها و طاق نماها هره چینی ‏شده اند.طاق نمای سمت راست این نما کوچک تر از بقیه است. سه پنجره مرتفع موجود در این طاق ‏نماها، در ارتفاع تقریبی دو متر وهشتاد سانتی متر از سطح زمین ایجاد شده اند. قاب این پنجره ها چوبی ‏و پنجره های آن مشبک است و شبکه ها با شیشه های رنگین آبی، زرد، سبز و قرمز پر شده اند.بالای ‏این سه طاق نما، کتیبه ای کاشی کاری به خط ثلث دیده می شود که روی آن نوشته شده است: «آستانه ‏مبارکه امامزاده اسحق ابن موسی ابن جعفر علیه السلام» فضای بین قوس ها نیز، در این قاب، کاشی ‏کاری و منقوش به اسلیمی و کتیبه است. کتیبه ها بین قوس ها، شامل اسماء جلاله است که در طول ‏یکدیگر روی آن ها نقش بسته، و به ترتیب از غرب به شرق آمده است. نمای شرقی آجری است. بعد از ‏طی پنج پله، فضای کوچک مستطیل شکلی، حدود هفتاد و پنج سانتی مترمربع، در مقابل در ورودی حرم ‏دیده می شود که پیش فضای بقعه به شمار می رود. چرخش دو پله بالایی به سمت راست، زائر را به ‏داخل حرم، که در ورودی آن نیز در سمت راست است، هدایت می کند. جداره جنوبی و شرقی داخل ‏اتاقک ورودی (پیش فضا) چوبی و جداره جنوبی در ورودی حرم است. اطراف این درکه به داخل حرم ‏باز می شود، «آیة الکرسی» به خط نسخ تحریر شده است. «بسم الله الرحمن الرحیم الله لا الله الا هو ‏الحی القیوم لا تاخذه سنه و لا نوم له ما فی السماوات و ما فی الارض من ذاالذی یشفع عنده الا باذنه ‏یعلم ما بین ایدیهم و ما خلفهم و لا یحیطون» ـ دنباله این آیات روی جداره دیگر «شرقی» که عمود بر ‏این در به موازات در فلزی سبزرنگ، روی پله سوم ورودی، است دیده می شود ـ روی نیمه بالای این ‏درآیات سوره مبارکه «توحید» به خط نستعلیق معرق کاری شده است. و در قسمت پایینی نیز شجره نامه ‏امامزاده اسحاق و اسامی پنج تن به خط نستعلیق به صورت زیر دیده می شود: «لله فاطمه ‏‎ ‎بسم الله ‏الرحمن الرحیم محمدوعلی حسن وحسین اسحق ابن حسین بن حسن بن اسحق بن جعفر بن حسن بن ‏احمد بن هرون بن حسین بن ابراهیم بن محمد بن الصالح بن موسیس بن جعفر بن محمد بن علی بن ‏الحسین بن علی ابن ابی طالب علیهم صلوات الله و صلوات ملائکته و رسله».وسط در به خط نسخ ‏نوشته شده است: «در عهد تحقق نظام جمهوری اسلامی به زعامت قائد عظیم الشان حضرت امام خمینی ‏رضوان الله تعالی علیه». در قسمت پایین به خط نسخ آمده است: «و در زمان ولایت رهبر معظم انقلاب ‏ولی امر مسلمین حضرت آیه الله العظمی خامنه ای». پشت این در نیز «بسم الله الرحمن الرحیم» به ‏صورت زیبایی به شکل یک پرنده به شیوه معرق روی در ایجاد شده که زمینه آن سبزرنگ است و نقوش ‏اسلیمی و ختایی اطراف آن جلوه خاصی به آن بخشیده است. این قسمت هنگام باز بودن در دیده نمی ‏شود. ابعاد این در دو متر و دوازده سانتی متر در نود و چهار سانتی متر است. دور تا دور جداره چوبی ‏دیگر، که در قسمت شرقی اتاقک قرار دارد، ادامه آیات مبارکه «آیه الکرسی» به خط نسخ تحریر شده ‏است: «بشی ءمن علمه الا بماشاء وسع کرسیه السموات و الارض ولا یوده حفظها و هو العلی العظیم لا ‏اکراه فی الدین قد تبین الرشد من الغی فمن یکفر بالطاغوت و یومن بالله فقد استمسک بالعروه الوثقی لا ‏انفصام لها و الله سمیع علیم.» نیمه بالای آن، مانند پنجره های بقعه ، فلزی مشبک است که با شیشه های ‏رنگی مزین شده است. و روی نیمه پایینی نام مبارک «الله»، که دور آن به صورت مدور نام «علی‎» به ‏تکرار معرق کاری شهده و نقوش اسلیمی اطراف نیز جلوه خاصی به آن بخشیده است،که وسط در نیز به ‏خط نسخ نوشته شده است: «این درب نفیس بر بارگاه ملکوتی امامزاده اسحاق(علیه السلام) از زیارت امام حسین ‏‏(علیه السلام)» و در پایین در آمده است‎: «در ذیقعده 1421 قمری و در سالگرد بهار آزادی 1379 هجری شمسی ‏توسط استاد هادی اسفندیاری لزوری فرزند حاج علی محمد ساخته و با همکاری اداره حج و اوقاف ‏شرق تهران نصب گردید». مطلب مذکور روی در حک شده، اما باید گفت سازمان های حج واوقاف در ‏سال 1379 دو بخش جداگانه بودند و اصولا اداره ای به این نام وجود نداشت و چون در گذشته سازمان ‏حج، اوقاف و امور خیریه یکی بوده، این نام بدین صورت در اذهان باقی مانده است. ابعاد این در دومتر ‏و پانزده سانتی متر در هشتاد و چهار سانتی متر است. فضای داخل بنا آجرکاری وسقف آن مسطح است ‏و آجرکاری آن به صورت خفته راسته اجرا شده است. در جداره های داخلی تا ارتفاع حدود یک متر از ‏کف آن قاب آجری هره چینی شده است که داخل آن آجرهایی مربع شکل در شبکه ای چهل و پنج دجه ‏قرار گرفته اند. کف بنا نیز از آجرهای مربع شکل پوشیده شده است. کف حرم با یک تخته فرش شش ‏متری وسه قالیچه پوشیده است. و در اطراف حرم هشت پشتی قرار دارد. پارچه سبز رنگی دور تا دور ‏حرم تا فاصله یک متر و پنجاه سانتی متر از کف زمین کشیده و به وسیله تیرهای چوبی به دیوارها متصل ‏شده است. سه قالیچه کوچک، که تماثل ائمه روی آن ها نقش بسته، در اطراف آویزان اند. علاوه بر آن، ‏پارچه های منقوش به نام مبارک «اباعبدالله» و تابلوهای وقفی نیز در اطراف قرار دارند. در هر یک از ‏دیوارهای سمت قبله (جنوبی) و شرقی یک طاق نما، با عرض هشتاد و پنج سانتی متر و ارتفاع یک متر ‏و پنجاه سانتی متر،ایحاد شده است. طاق طاقچه دیوار شرقی، با عمق بیست سانتی متر، نیم دایره است. در ‏طاق نمای دیواره جنوبی یکی از زیارت نامه های امامزاده و تابلویی که شجره نامه امامزاده در آن ذکر ‏شده است، قرار دارد. روی طاق نمای دیگر، زیارت نامه ای که قدیمی تر است، در کنار چند مهر و ‏جانماز و کتاب های دعا دیده می شود. بالای طاق نمای دیوار جنوبی، کادر کاشی کاری شده ای ‏ایجاد شده و آیات سوره مبارکه «عصر» به خط ثلث روی کاشی های لاجوردی نقش بسته اند. روی دیوار ‏شمالی نیز دو پنجره مرتفع، که از خارج بنا هم دیده می شوند، در ارتفاع یک مترو پنجاه سانتی متری از ‏کف زمین ایجاد شده اند.عرض این پنجره ها نود سانتی متر وارتفاع آن ها تا دو مترو سی سانتی متر ‏است. درگاهی این پنجره ها از سنگ مرمر است و یکی از آن ها در قسمت پیش فضا قرار دارد. در ‏قسمت غربی سقف، دریچه ای دیده می شود که به پشت بام راه دارد. نور حرم را شش مهتابی، که در ‏دیوار ها نسب شده اند، و پنجره ها تامین می کنند. در کف قسمت جنوبی شرقی حرم در فلزی کوچکی ‏با ابعاد هشتاد و پنج سانتی متر در شصت وپنج سانتی متر قرار دارد که از طریق پلکان آهنی سبز رنگی به ‏فضای سرداب (زیرزمین) راه دارد؛ البته، همه زائران امکان ورود به آنجا را ندارند و فقط در شرایط خاص ‏می توان به آنجا رفت.این فضا ساده است و با گچ سفید پوشیده شده است. در ضلع شمالی سرداب، دو ‏پنجره رو به کوچه دیده می شود که زائران وجوه نقدی خود را از شکاف های پنجره داخل سرداب در ‏روی قبر می ریزند.در ضلع شمالی سرداب، سکویی قرار دارد که دیواره آن اندود گچی است، روی آن ‏رنگ رنگ خورده و روی سکو سنگ مرمر است .روی سنگ مرمر سنگ قبر امامزاده نصب شده است. ‏در سرداب سنگ مرمر کوچکی موجود است،که از ابتدا همراه سنگ مرمر پیدا کرده اند وروی آن حک ‏شده است: «بسم الله الرحمن الرحیم آقا سید عیسی ابن موسی ابن جعفر نوالهدی حسینی». امامزاده ‏اسحاق فعلاً ضریح ندارد، اما قرار است اداره اوقاف ضریحی را در اتاق طبقه همکف و بالای قبر ‏امامزاده نصب کند. سرداب، که قبر اصلی در آن قرار دارد، به وسیله در و پله های فلزی و سبز رنگ به ‏حرم راه دارد. سنگ قبر به صورت یک سنگ قدیمی و طوسی رنگ است که به صورت برجسته به خط ‏نستعلیق و در ستون های مستقل روی آن مطالبی نوشته شده است. روی قبر با پارچه سبز رنگ زری ‏دوزی شده ای پوشانده شده است.سنگ قبر همان سنگ قدیمی است که به هنگام بازسازی روی سکویی ‏از سنگ مرمر نصب شده است. در حال حاضر، با ایجاد تغییراتی در سرداب در آنجا دو پنجره شیشه ای ‏نصب شده است، که به داخل کوچه راه دارد. بنای مذکور به صورت اتاقی است که به لحاظ تکنیک ‏ساخت و طرح و معماری شباهتی به الگوهای منفرد بناهای آرامگاهی ندارد. بنا جدید است و ساخت آن، ‏که دو سال تا دو سال و شش ماه طول کشیده، حدود سه سال پیش به اتمام رسیده است. بنا سالم است و ‏آسیب دیدگی خاصی ندارد‎.‎ زائران به هنگام زیارت زیارت نامه زیرا می خوانند، که نویسنده و واقف آن معلوم نیست. «زیارت می کنم حضرت امامزاده اسحق را از جهت خود و پدر و برادر و خواهر علی الخصوص ‏اسیران خاک قربه الی الله‎» به گفته خادم حرم از سالی که وی به ‏این مکان رفت وآمد داشته (حدود بیست سال پیش)، این زیارت نامه وجود داشته است.زیارت این مکان ‏آداب خاصی ندارد. زائران می توانند شمعی را در سینی کوچکی، که در پاگرد قرار دارد، روشن کنند. ‏امروزه تعداد زائران بقعه بسیار کاهش یافته است. به علت عدم رسیدگی مناسب، این امامزاده شکل ‏مخروبه ای به خود گرفته و به تدریج به دست فراموشی سپرده شده است. اغلب زائران اهالی قدیمی ‏محل هستند، که از قبل با این بزرگوار آشنایی داشته و همچنان برای بهره مندی از الطاف این امامزاده به ‏این مکان مراجعه می کنند‎.‎ نذور در این امامزاده چهار دسته است: اول، نذور نقدی که به صورت وجه نقد در سرداب ریخته ‏و هر ماه یک بار، با حضور هیئت امنا، خادم ومسئول اوقاف، جمع آوری و صرف امور امامزاده از جمله ‏بازسازی آن می شود. به دلیل اینکه امامزاده در حال حاضر ضریح ندارد از سمت کوچه، دو پنجره شیشه ‏ای نصب شده که به سرداب یعنی محل قبر اصلی راه دارد و مردم از آنجا نذور نقدی خود را در سرداب ‏می ریزند. بعضی افراد نیز پول را به خادم می دهند، تا آن را به مسئول اوقاف برساند. دوم، نذور کالایی ‏که شمال فرش، پشتی، پرچم مشکی جهت عزاداری، چراغ های رنگی جهت اعیاد، تابلوفرش هایی که ‏شمایل ائمه روی آن بافته شده، کتاب دعا، چادر نماز، بلندگو و ضبط جهت پخش کردن اذان، گلدان های ‏گل مصنوعی و غیره است. سوم، نذور خوراکی مانند سفره حضرت رقیه، که بیشتر در زمان گذشته رایج ‏بوده است. شامل نان و پنیر وسبزی.در حال حاضر، افراد به ندرت به این شکل نذر می کنند.در این در این ‏گونه موارد، به علت اندک بودن تعداد زائران امامزاده، خادم، ساندویچ های نان و پنیر و سبزی را در ‏سینی می چیند و بین اهالی محل و افرادی که در حال رفت و آمدند، پخش می کند. عده ای هم، در ‏صورت داشتن توان مالی، آش و عدس پلو نذر می کنند، که البته این شکل نذری هم بیشتر در زمان قدیم ‏رایج بوده است. چهارم، نذور به شکل اجرای مراسم مذهبی، مانند خواندن زیارت عاشورا، دعای ‏‏ندبه و غیره است. یکی از نذور جالب در این بقعه تابلویی است، که برای هدایت زائران به طرف ‏امامزاده سر خیابان خدابنده لو نصب شده است. این تابلو را حاجتمندی نذر این امامزاده می کند و بعد از ‏برآورده شدن حاجت خود آن را ادا می کند. این تابلو ، فلزی با زمینه سبز است، که به رنگ زرد روی ‏آن نوشته شده است «آستانه مبارکه امامزاده اسحاق». البته وی این نذر را به پیشنهاد خادم کرده است. از ‏دیگر نذور رایج، روشن کردن شمع در پیش فضاست. همچنین خادم هر روز به نیابت افرادی که به او ‏جهت روشن کردن شمع، وجهی داده اند، سه یا پنج عدد شمع روشن می کند‎.‎ تمام وسایل موجود در زیارتگاه، فرش ها، پشتی ها، زیارت نامه، کتاب های دعا و حتی پنکه، ‏وقف امامزاده است. همان طور که قبلا هم اشاره شد، امامزاده اسحاق به قدمگاه چهارده معصوم مشهور ‏بوده است واین شاید بدان دلیل بوده که در قبرستان چهارده معصوم قرار داشته است.درباره موقوفه بودن ‏قبرستان چهارده معصوم که اکنون دیگر خبری از ان نیست، مرحوم حجت بلاغی، به سابقه تاریخی ماجرا ‏از زمان صفویه اشاره می کند و می نویسد: «ملا عبدالله شوشتری شاه عباس را واداشت تا در سال 1017 ‏قمری جمیع املاک شخصی خویش را به نام چهارده معصوم وقف کند و حاصل سالیانه آن ها را برای ‏سادات مقرر دارد.موقوفات چهارده معصوم از مبتکرات سلاطین صفویه است که رقابتی را وقف کرده ‏اند، به عنوان اینکه درآمدش به مصرف ترویج چهارده معصوم (علیهم السلام) برسد و این موقوفات ‏منحصر به ری وتهران نبوده بلکه در شهرهای دیگر ایرن هم بوده است»(برای آگاهی بیشتر از ‏موقوفات چهارده معصوم در تهران و ری بلاغی، صص 423 ـ 424‏‎). البته باید گفت امامزاده اسحاق در ‏قسمت کوچکی از این قبرستان قرار داشته است و موقوفات قبرستان ربطی به امامزاده اسحاق (علیه السلام) ندارد‎.‎) بیشتر زائران این امامزاده مردم محلی هستند. با توجه به محل زیارتگاه، دیگران کمتر از مکان آن ‏اطلاع دارند.نداشتن صحن، کوچک بودن بنا و نداشتن گنبد و گلدسته یا مظاهردیگری که زیارتگاه را ‏بناهای مجاور متمایز سازد به این امر کمک می کند و توجه افراد را کمتر به این محل معطوف می ‏سازد. قبل از تولیت امامزاده توسط اداره اوقاف فقط روزهای پنجشنبه، در زیارتگاه به روی زائران باز بود ‏و زیارتگاه بسیار شلوغ می شد و زائرانی که بیشتر شان محلی بودند برای خواندن دعا وزیارت در همان ‏مکان کوچک، گرد هم می آمدند.امروزه، به جز روزهای تعطیل، هر روز در زیارتگاه باز است.به دلیل ‏اینکه بقعه تنها یک خادم دارد و وی کلیددار است، ساعات باز بودن بقعه چندان منظم نیست.همچنین ‏چون حرم مردانه و زنانه ندارد، و خادم بقعه خانم است، آقایان به ندرت برای زیارت می آیند و بعد از ‏خواندن دعا و نماز آنجا را ترک می کنند. در گذشته زیارت «عاشورا» در عصر روز دوشنبه اجرا می ‏شد. تا پنج سال قبل خانمی به نام اصفهانی مسئولیت تلاوت زیارت «عاشورا» را بر عهده داشته ولی بعد ‏از بازسازی امامزاده، محمد شیرازی این مسئولیت را به عهده گرفته است‎.‎ در گذشته که اطراف بقعه، قبرستان چهارده معصوم بوده است و عده ای از بزرگان در نزدیکی ‏بقعه دفن شده اند، از جمله: حاج شیخ احمد خندق آبادی(شریف رازی، ص413). سید عبدالکریم ‏‏(شریف رازی، ص 408 ـ 413). حاج شیخ باقر(شریف رازی، ص 414‏‎). امامزاده به دستور اداره اوقاف و همکاری صمیمانه جعفرپور، مسئول امامزاده در اداره اوقاف، ‏بازسازی شده است. بقعه را ابتدا فردی به نام اسماعیل و خانواده اش اداره می کردند. در بقعه را استاد ‏هادی اسفندیاری لزوری، فرزند علی محمد، ساخته است‎.‎ به دلیل اینکه زیارتگاه تنها از یک اتاق تشکیل شده است و رواقی ندارد و در حرم مستقیماً به ‏کوچه باز می شود در زمستان سرد و در تابستان گرم است.حدود هفت یا هشت سال پیش مدیریت ‏زیارتگاه را، اداره اوقاف و امور خیریه شرق به عهده گرفت و متولیان قبلی نیز، که حدود سی تا سی ‏وپنج سال اداره بقعه را به عهده داشتند، از این مکان رفتند. استان تهران ـ شهرستان تهران ـ بخش ـ شهر تهران ـ خیابان ناصر خسرو، محله پامنار، کوچه خدابنده لو


يادداشت ها (0 مورد)
براي ثبت نظر و مشاركت در گفتگو ،در سايت ثبت نام نمائيد.
 
امامزاده سید سعید
امامزاده سید سعید
مدت ويدئو : 05:01
بازدید : 1905
مسجد جامع قروه
مسجد جامع قروه
مدت ويدئو : 03:23
بازدید : 2121
بقعه ناصرالحق
بقعه ناصرالحق
مدت ويدئو : 03:17
بازدید : 901
امامزاده شعیب - سبزوار
امامزاده شعیب - سبزوار
مدت ويدئو : 05:00
بازدید : 370
امامزاده احمدرضا ـ چشمه احمدرضا
امامزاده احمدرضا ـ چشمه احمدرضا
مدت ويدئو : 06:00
بازدید : 539
همه ...
مسجد امام حسن مجتبی
مسجد امام حسن مجتبی
مدت پادکست : 7:19
بازدید : 282
امامزاده علی(ع) قزوین
امامزاده علی(ع) قزوین
مدت پادکست : 4:24
بازدید : 942
بقعه شیخ تاجُ الدین
بقعه شیخ تاجُ الدین
مدت پادکست : 1:38
بازدید : 1178
بقعه امامزاده هفده تن گلپایگان
بقعه امامزاده هفده تن گلپایگان
مدت پادکست : 2:13
بازدید : 1552
بقعه خواجه تاج الدین
بقعه خواجه تاج الدین
مدت پادکست : 5:06
بازدید : 441
همه ...
دحیه کلبی
دحیه کلبی
تعداد تصوير : 4
بازدید : 2035
امامزاده سیداسحاق (علیه السلام)
امامزاده سیداسحاق (علیه السلام)
تعداد تصوير : 16
بازدید : 27
آستان مقدس امامزاده اسماعیل (علیه السلام) اردستان
مسجد سرپلک  (شهید حسن مدرس طباطبایی ) یزد
مسجد سرپلک (شهید حسن مدرس طباطبایی ) یزد
تعداد تصوير : 24
بازدید : 239
مسجد جامع خاروانا
مسجد جامع خاروانا
تعداد تصوير : 4
بازدید : 403
همه ...